Dawid Kenigsberg

Dawid Kenigsberg (Königsberg) (ur. 27 grudnia 1891 w Busku, zm. ok. 1942) – żydowski poeta tworzący w języku jidysz.

Uczęszczał do gimnajzum klasycznego w Brodach z językiem wykładowym niemieckim i polskim, przez pewien czas uczył się także w Czerniowcach. Znał grekę i łacinę, posługiwał się również językiem niemieckim i polskim^[1][2].

Jako poeta debiutował około 1909/1910 roku, początkowo tworzył w językach polskim i niemieckim, później zaczął tworzyć w języku jidysz. Publikował swoją twórczość m.in. na łamach „Lemberger Togblat”. W latach 1911–1913 pracował jako księgowy we Lwowie^[1]. Podczas I wojny światowej służył w artylerii armii austro-węgierskiej, został ranny podczas walk^[1].

Po zakończeniu I wojny światowej kontynuował karierę pisarską, publikując na łamach czasopism w Warszawie i Wiedniu, m.in. „Najer żurnal”, „Kritik”, „Ringen” oraz „Warszewer almanach”^[1]. Po śmierci jedynej córki wraz z żoną zakupili niewielkie gospodarstwo w Hanaczówce i tam żyli z uprawy roli, izolując się od świata zewnętrznego. Zrezygnował wówczas z uprawiania poezji, zajął się natomiast pracą tłumacza, tłumacząc na język jidysz m.in. dzieła Johanna Wolfganga von Goethego i Heinricha Heinego. Od lat 20. XX wieku pracował nad tłumaczeniem na jidysz Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, które zostało wydane w 1939 roku. Przygotowywał również tłumaczenie na jidysz Iliady Homera, które nie zostało jednak wydane^[1]. W latach 1929–1931 współpracował z lwowskim periodykiem literackim „Cusztajer”^[1].

Podczas II wojny światowej przebywał we Lwowie. Po zajęciu miasta przez Związek Radziecki nawiązał współpracę z nową władzą, został przewodniczącym sekcji pisarzy jidysz w ukraińskim Związku Pisarzy i Dziennikarzy, brał aktywny udział w szerzeniu radzieckiej propagandy, jednocześnie angażował się w pomoc dla przybywających do Lwowa literatów^[1].

Nieznane są okoliczności jego śmierci, według niektórych relacji miał zostać rozstrzelany z rozkazu władz radzieckich w 1941 roku, według innych po ataku Niemiec na ZSRR trafił do getta lwowskiego, a w 1942 roku został zamordowany w obozie janowskim^[1] lub miał zostać zamordowany podczas pogromów lwowskich w 1941 roku^[2].

Opublikował m.in. trzy tomy poezji^[2]:

• „Lider” (Wiersze) (Lwów 1912);
• „Soneten” (Sonety) (Lwów 1913);
• „Hundert soneten” (Sto sonetów) (Wiedeń 1921).

• Forum Żydów Polskich, Dawid Kenigsberg
• Jidyszland. jidyszland.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-31)].