Deconica
 Czaszówka odchodowa (Deconica coprophila) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
czaszówka |
| Nazwa systematyczna | |
| Deconica (W.G. Sm.) P. Karst. Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: XXVI (1879) | |
Deconica (W.G. Sm.) P. Karst. (czaszówka) – rodzaj grzybów z rodziny Kuehneromycetaceae[1].
Systematyka i nazewnictwo
- Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum
Kuehneromycetaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
- Uwagi taksonomiczne
W 1870 r. Worthington George Smith utworzył podrodzaj Agaricus subgen. Deconica, w 1879 r. Petter Adolf Karsten podniósł go do rangi rodzaju[1]. Przez jakiś czas rodzaj Deconica uważany był za synonim Psilocybe, jednak badania molekularne wykazały, że rodzaj ten składał się z dwóch głównych kladów: jednego zawierającego grzyby psylocybinowe przebarwiające się na niebiesko, i drugiego, zawierającego gatunki nie przebarwiające się i niehalucynogenne. Obecnie Deconica zawiera niehalucynogenne gatunki wcześniej sklasyfikowane w sekcjach Deconica i Coprophila rodzaju Psilocybe[2].
W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała dla rodzaju Deconica polską nazwę czaszówka[3].
- Deconica chionophila (Lamoure) Noordel. 2009 – czaszówka śniegowa
- Deconica coprophila (Bull.) P. Karst. 1879 – czaszówka odchodowa
- Deconica crobula (Fr.) Romagn. 1937 – tzw. czaszówka drobna
- Deconica horizontalis (Bull.) Noordel. 2009 – czaszówka bocznotrzonowa
- Deconica inquilina (Fr.) Romagn. 1937 – czaszówka stożkowata
- Deconica merdaria (Fr.) Noordel. 2009 – czaszówka pomiotowa
- Deconica merdicola (Huijsman) Noordel. 2009 – czaszówka pastwiskowa
- Deconica micropora (Noordel. & Verduin) Noordel. 2009[4] – czaszówka rudawa
- Deconica montana (Pers.) P.D. Orton 1960 – czaszówka czarnobrązowa
- Deconica phillipsii (Berk. & Broome) Noordel. 2009 – czaszówka trawowa, łysiczka trawowa, ciżmóweczka trawowa[5]
- Deconica phyllogena (Sacc.) Noordel. 2009 – czaszówka mitrowatozarodnikowa
- Deconica subcoprophila (Britzelm.) E. Horak 1967
- Deconica subviscida Peck 1888 – czaszówka ciemnobrązowa
- Deconica velifera (J. Favre) Noordel. 2009 – czaszówka wysokogórska
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[6]. Wykaz gatunków według Władysława Wojewody[7] i innych[4], nazwy polskie na podstawie rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[3][5] i internetowego atlasu grzybów[8].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2019-05-15] (ang.).
- ↑ Deconica pages [online], entoloma.nl, 3 marca 2016 [dostęp 2023-02-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-03].
- 1 2 Rekomendacja nr 4 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 5 lutego 2025 (pol.).
- 1 2 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2024-01-24] (pol.).
- 1 2 Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-28] (pol.).
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).
- ↑ Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 564–575, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Deconica (czaszówka) [online], grzyby.pl [dostęp 2026-03-07] (pol.).