Defilada Tysiąclecia

Defilada Tysiąclecia – uroczysta wielotysięczna parada przedstawiająca tysiąclecie Oręża Polskiego, z udziałem władz państwowych, wojska, sportowców i młodzieży, która przeszła ulicami Warszawy 22 lipca 1966.

Przygotowania

Przygotowania do defilady rozpoczęły się wiosną 1966. Od 1 kwietnia, w szkołach oficerskich, zamiast porannej zaprawy fizycznej, zarządzono musztrę z bronią. Kolumny marszowe stanowiły czworoboki, składające się z dwunastu dwunastek, czyli 144 maszerujących. Ćwiczenia doskonalące trwały prawie do końca czerwca. Następnie uczestnicy defilady zostali przetransportowani do miasteczka namiotowego, zbudowanego z setek namiotów NS-20, ulokowanego od strony alei Krakowskiej przy lotnisku Warszawa-Okęcie. Miasteczko to dysponowało pełną polową infrastrukturą logistyczną: były tam kuchnie polowe, polowe jadalnie, łaźnie i umywalnie a nawet estrada do urządzania koncertów. Pasy startowe lotniska pozwalały prowadzić przygotowania do defilady całością sił rzutu pieszego i zmotoryzowanego[1.1].

Kolumny marszowe wystawione były przez wszystkie zawodowe szkoły wojskowe – oficerskie i podoficerskie, okręgi wojskowe (były wówczas trzy), rodzaje sił zbrojnych (wojska lądowe, wojska lotnicze, marynarka wojenna) oraz niektóre inne formacje, np. takie jak: Brygada Podhalańska, Wojskowa Służba Wewnętrzna, Nadwiślańskie Jednostki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Ponadto integralną częścią rzutu pieszego, która otwierała defiladę, był rzut historyczny – pieszy i konny. Rzut zmotoryzowany obejmował licznie reprezentowane wozy bojowe (czołgi i transportery), środki artylerii klasycznej i rakietowej oraz inny nowoczesny wówczas sprzęt bojowy[1.1].

Przygotowania do defilady, obejmujące codzienne doskonalenie umiejętności indywidualnych i grupowych oraz zgrywanie kolumn marszowych, z uwagi na panujące upały, rozpoczynały się o godzinie 2 w nocy i zwykle kończyły się około godziny 8 rano jedną (lub dwoma) defiladą. W czasie wolnym, wieczorami, na polowej estradzie występowały różne zespoły artystyczne, zarówno wojskowe, jak i cywilne. Oprócz Centralnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego, profesjonalne zespoły artystyczne posiadały wszystkie okręgi wojskowe oraz rodzaje sił zbrojnych. Występował także Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze” oraz Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk”. Po koncertach, kino polowe wyświetlało dla chętnych filmy o tematyce wojennej[1.1].

Próbne przemarsze defiladowe codziennie przyjmował dowódca Warszawskiego Okręgu Wojskowego, odpowiedzialny bezpośrednio za przygotowanie defilady[1.1].

Na parę dni przed 22 lipca odbyła się próba generalna na placu Defilad w Warszawie, bardzo wcześnie rano, by nie zakłócać normalnego rytmu dnia stolicy. Jednak powrót na Okęcie niezwykle długą kolumną samochodów trwał kilka godzin i towarzyszyły mu gigantyczne korki na ulicach lewobrzeżnej Warszawy[1.1].

Przebieg defilady

Po przywitaniu pieszych kolumn przez ministra obrony narodowej, padły komendy do przegrupowania pododdziałów do defilady. Dowódcą defilady był gen. dyw. Czesław Waryszak[2][3][4]. Rozpoczęły ją siły lotnicze. Nad miastem przeleciało 40 samolotów bombowych IŁ-28 uformowanych w piastowskiego orła, następnie można było zobaczyć symboliczną liczbę 1000, sformowaną z samolotów myśliwskich Lim, biało-czerwoną szachownicę – znak rozpoznawczy polskiego lotnictwa – sformowaną z samolotów szkolno-bojowych Iskra, a później, uformowane w defiladowe „jodełki” liczne samoloty poddźwiękowe oraz – wówczas nowość – myśliwce Mig-21. Razem z tysiącami warszawiaków paradę obserwował I sekretarz Władysław Gomułka[1.2].

Gdy tylko przeleciały samoloty, przy dźwiękach połączonych orkiestr wojskowych, rozpoczął defiladę rzut lądowy. Prowadziła go Kompania Reprezentacyjna Wojska Polskiego i zwarta kolumna pocztów niosących historyczne sztandary wojskowe. Za nimi podążały kolorowe kolumny historyczne (m.in. wojów Bolesława Chrobrego, rycerstwa spod Grunwaldu, ciężkozbrojnej piechoty wybranieckiej Stefana Batorego, kosynierów, żołnierzy II wojny światowej) w których maszerowali podchorążowie z Oficerskiej Szkoły Wojsk Łączności w Zegrzu. Rzut konny reprezentował konnicę Księstwa Warszawskiego i jednostki kawalerii Drugiej Rzeczypospolitej. Następnie ruszyły do defilady kolumny reprezentujące ówczesne Wojsko Polskie, wśród nich liczne kolumny akademii i szkół wojskowych. Odbył się też pokaz najnowszego sprzętu bojowego[1.2].

Uczestnicy defilady, po zejściu z Placu Defilad, zwartymi kolumnami maszerowali jeszcze przez kilka kilometrów ulicami Warszawy do rejonu, w którym oczekiwały kolumny samochodów, by ich przewieźć na Okęcie. Na drodze przemarszu witały ich oklaskami i pozdrawiały tłumy Warszawiaków[1.2].

Kontekst historyczny

Defilada Tysiąclecia, była kulminacyjnym punktem obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego, których głównym celem było przyćmienie uroczystości Milenium Chrztu Polski organizowanego przez Kościół[5].

Przypisy

  1. Eugeniusz Nowak, Żołnierskie szczęście, Warszawa: Bellona, 2014, ISBN 978-83-11-13330-3.
    1. 1 2 3 4 5 S. 41–46.
    2. 1 2 3 S. 46-47.
  2. ↑ Jerzy Konieczny: Kronika lotnictwa polskiego 1945–1981. Warszawa: 1984, s. 139–145.
  3. ↑ Mikołaj Plikus (red.): Mała kronika ludowego Wojska Polskiego 1943–1973, s. 392–395.
  4. ↑ Czesław Krzemiński: Polskie lotnictwo wojskowe 1945–1980. Warszawa: 1989, s. 204.
  5. ↑ Wielka wojna na Tysiąclecie [online], wiadomosci.onet.pl, 29 lipca 2014 [dostęp 2025-12-21].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.