Diabelski Most w Czernej

Diabelski Most w Czernej

Most Pustelniczy, Anielski Most, Most Eremicki

nr rej. A-197 [A-275/M] z 20.10.1970[1]
Ruiny mostu, stan w 2019 roku.
Państwo	Polska
Województwo	małopolskie
Miejscowość	Czerna
Typ budynku	most
Inwestor	Karmelici bosi
Rozpoczęcie budowy	1671
Ukończenie budowy	1691
Zniszczono	1843
Położenie na mapie gminy Krzeszowice Diabelski Most w Czernej
Położenie na mapie Polski Diabelski Most w Czernej
Położenie na mapie województwa małopolskiego Diabelski Most w Czernej
Położenie na mapie powiatu krakowskiego Diabelski Most w Czernej
50°09′57,04″N 19°38′05,70″E/50,165844 19,634917

Diabelski Most (znany również jako Most Pustelniczy^[2][3], Anielski Most^[4], Most Eremicki^[2]) – ruiny mostu w miejscowości Czerna w Dolinie Eliaszówki w województwie małopolskim. Znajduje się na Krzeszówce, dawniej nazywanej w tym miejscu Eliaszówką^[5].

Przy drodze do klasztoru w Czernej i drodze z Krzeszowic przez Gorenice do Olkusza, widać ruiny arkadowego mostu eremickiego, wybudowanego przez pustelników. Miał 18 metrów wysokości, 120 metrów długości i 9,5 metra szerokości. Nazwano go mostem anielskim, zaś okoliczni mieszkańcy – diabelskim ze względu na wiele podań z nim związanych – taką nazwę nosi do dziś. Jednak współcześnie, zgodnie z PRNG, obiekt nosi nazwę Diabelski Most^[6].

Powstał w latach 1671–1691, stanowił dojście do klasztoru od drogi siedleckiej, prowadzącej do majątku karmelitów w Siedlcu. Na przeciwległym brzegu Doliny Eliaszówki zachowały się ruiny XVII-wiecznej furty klasztornej, kaplicy i bramy wjazdowej tzw. Bramy Siedleckiej.

Na kamiennych filarach, dwumetrowej grubości, ponad głębokim jarem budowniczy przerzucił 11 arkad z kamiennymi balustradami i figurami świętych przy wjeździe i u wylotu mostu.

Przy furcie za mostem znajdował się budynek z pokojami gościnnymi, stajnią oraz pralnią, powstałą w 1673 roku. Za mostem znajdowała się także kapliczka, w której była odprawiana msza dla świeckich i służby. Z biegiem lat budowla ulegała powolnemu niszczeniu. Już w 1843 roku most był środkiem uszkodzony. Od 1889 roku z powodu osunięcia się w części łuku środkowego i ogólnego złego stanu technicznego został wyłączony z użytkowania.

Most Diabelski kształtem przypominający rzymskie akwedukty jest unikatową tego typu budowlą na skalę europejską^[7]. Na początku XX wieku jego restaurację wyceniono na 80 000 koron.

Jedno z podań głosi, że raz do roku odbywa się tutaj zjazd diabłów i wszystkich złych duchów, któremu przewodzi sam Lucyfer z pomocą Belzebuba. Obradom przysłuchują się czarownice. Inna legenda mówi, że pod mostem zakopany jest ogromny skarb, złożony ze złota, srebra i diamentów, którego pilnuje sam diabeł, a inny duch czyha na moście na największych grzeszników, a gdy którego złapie – leci nad Czarny Staw w Tenczynku i tam go topi^[8].

Szlak Dolinek Jurajskich – z Olkusza przez Dolinę Eliaszówki i rezerwat przyrody oraz Dolinę Racławki do Paczółtowic.

– Szlak rowerowy z Krzeszowic przez Bartlową Górę, Dolinę Eliaszówki, Dębnik i Siedlec do Krzeszowic.