Domenico Zaviazello

Domenico Zaviazello (także: Zaviazelo, Dominicus Sabioncellus[1]; ur. XVI w.) – wenecki budowniczy okrętu wojennego Zygmunta Augusta. Na początku 1570 roku został zwerbowany do pracy w Polsce przez agenta królewskiego Antonio Angelego, za zgodą władz weneckich[1]. Przybył do Polski wiosną 1570 wraz ze swoim pomocnikiem Jacobo (Giocomo) (de) Salvadore. Początkowo przebywał w Malborku, gdzie wykonał model okrętu, zaś 11 czerwca 1570 r. rozpoczął jego budowę w Elblągu. Okręt, którego rodzaj jest przedmiotem dyskusji[2] zwodowano w czerwcu następnego roku. Zbudowano także małe jednostki pomocnicze: fregatę[3] i bat. Zaviazello opuścił Polskę być może jeszcze w 1571 roku, gdyż w "Rejestrze budowy galeony" podskarbiego Bąkowskiego wspomniany jest ostatni raz 11 listopada[4]. Można przypuszczać, że postać ta może być tożsama z Domenico Sabbioncello, pochodzącym z Chorwacji (z półwyspu Pelješac) cieślą (marangon) w Arsenale weneckim, działającym w 2 połowie XVI wieku[5][6] [7] [8]. Zaviazello znany jest bowiem także jako Dominicus Sabioncellus, w takiej, łacińskiej, formie występuje w piśmie doży weneckiego do Zygmunta Augusta z 1570 r.[1]

Przypisy

  1. 1 2 3 Boczar Mieczysław L., "Nie znana korespondencja Zygmunta Augusta z dożą Wenecji Pietrem Loredanem w sprawie budowy galeony", Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 15/2, 1970, str. 347.
  2. ↑ Kuliński Bohdan Andrzej, "Okręt Jego Królewskiej Mości Zygmunta II Augusta. Historia galeonu, który nie był galeonem", Warszawska Firma Wydawnicza, 2012
  3. ↑ wł. fragada, w XVI wieku nazywano tak małe okręty wiosłowo-żaglowe
  4. ↑ Kleczkowski Adam, "Rejestr budowy galeony. Zabytek z r. 1572", nakładem Akademii Umiejętności, Kraków, 1915
  5. ↑ Bašić, Đivo. "Shipping in Dubrovnik between the fifteenth and seventienth centuries." Pomorski zbornik 53, no. 1 (2017): 93-141. https://doi.org/10.18048/5307, zob. str. 130
  6. ↑ Sabbioncella [online], Curiosità Veneziane, 18 lipca 2023 [dostęp 2026-06-28] (wł.).
  7. ↑ Čoralić, Lovorka. "Hrvati u mletačkim katastrima (XVII.–XVIII. st.)." Radovi Zavoda za povijesne znanosti HAZU u Zadru , no. 44 (2002): 109-164. https://hrcak.srce.hr/12151 str. 114
  8. ↑ Bašić, Đivo. "Pomorstvo Dubrovnika od XII. do početka XX. stoljeća." Pomorski zbornik 44, no. 1 (2006): 139-177. https://hrcak.srce.hr/52130 , str. 164