Dorota Simonides

Dorota Simonides
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

19 listopada 1928
Janów

Zawód, zajęcie

folklorystka, wykładowczyni akademicka, polityk

Alma Mater

Uniwersytet Wrocławski

Stanowisko

posłanka na Sejm PRL VIII kadencji (1980–1985), senator I, II, III, IV i V kadencji (1990–2005), prezes Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (1999–2005)

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN
Jerzy Bralczyk, Grzegorz Miecugow i Dorota Simonides podczas panelu dyskusyjnego Język polskiej polityki po 1989 roku w Senacie RP (2009)

Dorota Elżbieta Simonides z domu Badura[1] (ur. 19 listopada 1928 w Janowie[2]) – polska folklorystka, wykładowczyni akademicka, polityk, profesor nauk humanistycznych, posłanka na Sejm PRL VIII kadencji, w latach 1990–2005 senator I, II, III, IV i V kadencji oraz prezes Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (1999–2005).

Życiorys

Działalność naukowa

Ukończyła w 1955 studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1962 uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych. Habilitowała się w 1970 na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. W 1977 otrzymała tytuł profesora nadzwyczajnego[3], a w 1985 została profesorem zwyczajnym. W latach 1974–1992 była profesorem na UWr. Przez około 30 lat kierowała Katedrą Folklorystyki Uniwersytetu Opolskiego. Współpracowała przy aktualizacji katalogu Arnee-Thompsona z 2004 (Hans-Jörg Uther, The Types of International Folktales. A Classification and Bibliography).

Działalność polityczna i społeczna

W latach 1980–1985 pełniła mandat posłanki VIII kadencji Sejmu PRL, do 1984 należała do klubu parlamentarnego Stronnictwa Demokratycznego[4]. Razem z m.in. Hanną Suchocką i Janem Janowskim głosowała przeciwko delegalizacji „Solidarności”[5], do której przystąpiła w 1980. W 1984 odeszła z SD wraz z Hanną Suchocką i Zbigniewem Kledeckim.

W latach 1990–2005 reprezentowała województwo i okręg opolski w Senacie I, II, III, IV i V kadencji. Pierwszy raz została wybrana w 1990 w wyborach uzupełniających po śmierci Edmunda Osmańczyka, z którym wcześniej przez wiele lat współpracowała[6]. Skutecznie ubiegała się o reelekcję w 1991 i 1993 (z rekomendacji Unii Demokratycznej), w 1997 (z ramienia Unii Wolności) i w 2001 (z listy komitetu Blok Senat 2001)[7]. W 2005 wsparła powołanie Partii Demokratycznej i zasiadała w kole senatorskim demokraci.pl. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku nie ubiegała się o reelekcję.

Została jurorem konkursu Po naszymu, czyli po śląsku. Działaczka Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (w latach 1999–2005 prezes tej organizacji)[8].

Życie prywatne

Córka Alberta i Rozalii[1]. Była zamężna z Jerzym Simonidesem (zm. 2025)[9].

Odznaczenia i wyróżnienia

Otrzymała Złoty Krzyż Zasługi (1976), Krzyż Kawalerski (1979)[10], Oficerski (1990)[11] oraz Komandorski (2013)[12] Orderu Odrodzenia Polski.

W 2001 uhonorowana Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec, nadanym za wkład w pojednanie polsko-niemieckie[13]. W 1975 otrzymała Medal 30-lecia Polski Ludowej[14], w 1980 Medal Komisji Edukacji Narodowej[15], a w 2007 Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[16].

W 2008 Uniwersytet Opolski przyznał jej tytuł doktora honoris causa[17]. W 2008 otrzymała również tytuł honorowego obywatela województwa opolskiego[18].

Została laureatką Nagrody im. Karola Miarki (1987)[19], Nagrody im. Wojciecha Korfantego[20], Nagrody im. Oskara Kolberga (1998)[10], Nagrody im. Herdera (1998)[10] oraz nagrody „Lux ex Silesia” (2020)[21]. W 2002 otrzymała Medal „Zasłużony dla Tolerancji”[22], a w 2008 tytuł „Ambasadora Polszczyzny Regionalnej”[23].

Publikacje

  • Współczesna śląska proza ludowa, Opole 1969
  • Powstania śląskie we współczesnych opowiadaniach ludowych, Opole 1972
  • Z problemów socjologii folkloru, Opole 1977
  • Kumotry diobła. Opowieści ludowe Śląska Opolskiego, Warszawa 1977
  • Folklor Górnego Śląska (red.), Katowice 1989
  • Bery śmieszne i ucieszne. Humor śląski, Opole 2008
  • Opolskie legendy i bajki, Opole 2008
  • Dlaczego drzewa przestały mówić? Ludowa wizja świata, Opole 2010
  • Szczęście w garści. Z familoka w szeroki świat, Opole 2012
  • Śląski horror o diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach, Opole 2013

Jest także encyklopedystką; opracowała hasła związane z literaturą na Śląsku w polskiej encyklopedii literackiej Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny (m.in. hasło Juliusz Roger)[24].

Przypisy

  1. 1 2 Dane osoby z katalogu osób „rozpracowywanych”. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2025-06-17].
  2. ↑ Biogram na stronie Senatu (IV kadencja). [dostęp 2024-01-28].
  3. ↑ Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 144. ISBN 978-83-87727-68-0.
  4. ↑ Strona sejmowa posła VIII kadencji. [dostęp 2010-05-30].
  5. ↑ Historia. sd.pl. [dostęp 2010-05-30].
  6. ↑ Aleksandra Klich, Marek Baster: Z zawodu Polak. wyborcza.pl, 8 października 2004. [dostęp 2010-05-30].
  7. ↑ Biogram na stronie Senatu (V kadencja). [dostęp 2010-05-30].
  8. ↑ Historia Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. ptl.info.pl. [dostęp 2021-01-30].
  9. ↑ Krzysztof Ogiolda: Odszedł Jerzy Simonides. Mąż wieloletniej senator ziemi opolskiej. ptl.info.pl, 3 lutego 2025. [dostęp 2025-06-17].
  10. 1 2 3 Prof. Dorota Simonides. nagrodakolberg.pl. [dostęp 2026-02-07].
  11. ↑ Spotkanie autorskie z prof. dr hab. Dorotą Simonides w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej. opole.pl, luty 2025. [dostęp 2026-02-08].
  12. ↑ Prezydent wręczył odznaczenia w Kamieniu Śląskim. prezydent.pl, 17 września 2013. [dostęp 2013-09-17].
  13. ↑ Wydarzenia. senat.gov.pl, 15 listopada 2001. [dostęp 2018-03-24].
  14. ↑ Profil na stronie Biblioteki Sejmowej. [dostęp 2016-08-28].
  15. ↑ Cenna darowizna dla Muzeum Uniwersytetu Opolskiego od prof. Doroty Simonides. 17 października 2022. [dostęp 2026-02-07].
  16. ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis. gov.pl. [dostęp 2026-02-07].
  17. ↑ Doktorzy Honoris Causa UO. uni.opole.pl. [dostęp 2011-02-16].
  18. ↑ Honorowi Obywatele Województwa Opolskiego. umwo.opole.pl. [dostęp 2011-06-03].
  19. ↑ Wyróżnieni Nagrodą im. Karola Miarki. slaskie.pl. [dostęp 2016-11-01].
  20. ↑ Laureaci nagrody im. Wojciecha Korfantego. zwiazekg.type.pl, 17 czerwca 2011. [dostęp 2016-11-01].
  21. ↑ „Lux ex Silesia” w rękach laureatki. archidiecezjakatowicka.pl, 9 lipca 2021. [dostęp 2021-07-02].
  22. ↑ Wydarzenia. senat.gov.pl, 15 listopada 2002. [dostęp 2018-03-03].
  23. ↑ Ambasador Polszczyzny. rjp.pan.pl. [dostęp 2025-01-13].
  24. ↑ Dorota Simonides: Juliusz Roger. W: Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny. T. II. Warszawa: PWN, 1984, s. 292. ISBN 83-01-01520-9.

Bibliografia

  • Prof. zw. dr hab. Dorota Simonides, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2010-05-30].
  • Dorota Simonides: Doctor Honoris Causa Universitatis Opoliensis. Opole: Uniwersytet Opolski, 2008. ISBN 978-83-7395-281-2.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.