Drymophila

	Drymophila
	Swainson, 1824
	; Leśnica andyjska (D. striaticeps)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	tyrankowce
Rodzina	chronkowate
Podrodzina	chronki
Plemię	Pithyini
Rodzaj	Drymophila
	Typ nomenklatoryczny
	Drymophila variegata Such, 1825 (= Myothera ferruginea Temminck, 1822)
Synonimy
	Drymophilus Drapiez, 1829; Drymophyla Lesson, 1839; Drimophilus Blyth, 1840; Ellipura Cabanis, 1847; Taenidiura Reichanbach, 1850; Stipituropsis W. Bertoni, 1901;
	Drymophilus Drapiez, 1829; Drymophyla Lesson, 1839; Drimophilus Blyth, 1840; Ellipura Cabanis, 1847; Taenidiura Reichanbach, 1850; Stipituropsis W. Bertoni, 1901;
Gatunki
	11 gatunków – zobacz opis w tekście
	11 gatunków – zobacz opis w tekście

Drymophila – rodzaj ptaków z podrodziny chronek (Thamnophilinae) w obrębie rodziny chronkowatych (Thamnophilidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej^[9].

Morfologia

Długość ciała 12,5–15,5 cm; masa ciała 9,5–13,2 g^[9].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1824 roku angielski zoolog William Swainson w artykule zatytułowanym Badanie naturalnych powinowactw Lanidae, czyli dzierzb; poprzedzone kilkoma spostrzeżeniami na temat obecnego stanu ornitologii w tym kraju, opublikowanym w czasopiśmie „The Zoological journal”^[2]. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie^[10]) leśnica rdzawa (D. ferruginea).

Etymologia

Drymophila (Drymophyla, Drimophilus, Drymophilus): gr. δρυμος drumos ‘knieja, zagajnik’; φιλος philos ‘miłośnik’^[11].
Ellipura: gr. ελλιπης ellipēs ‘wadliwy, brakujący’, od ελλειπω elleipō ‘zaniedbać’; ουρα oura ‘ogon’^[12]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie^[13]): Myiothera squamata M.H.C. Lichtenstein, 1823.
Taenidiura: gr. ταινιδιον tainidion ‘wstążka’, od ταινια tainia ‘wstęga’; przyrostek zdrabniający –ιδιον –idion; ουρα oura ‘ogon’^[14]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie^[13]): Myiothera squamata M.H.C. Lichtenstein, 1823.
Stipituropsis: rodzaj Stipiturus Lesson, 1831 (szczeciogonek); gr. οψις opsis ‘przypominający’^[15]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Formicivora arechavaletae W. Bertoni, 1901 (= Myiothera malura Temminck, 1825.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[16]:

Drymophila squamata (M.H.C. Lichtenstein, 1823) – leśnica łuskowana
Drymophila genei (Defilippi, 1847) – leśnica rudosterna
Drymophila ochropyga (Hellmayr, 1906) – leśnica szarawa
Drymophila malura (Temminck, 1825) – leśnica uboga
Drymophila ferruginea (Temminck, 1822) – leśnica rdzawa
Drymophila rubricollis (W. Bertoni, 1901) – leśnica bambusowa
Drymophila devillei (Ménégaux & Hellmayr, 1906) – leśnica kreskowana
Drymophila klagesi Hellmayr & von Seilern, 1912 – leśnica wenezuelska
Drymophila striaticeps Chapman, 1912 – leśnica andyjska
Drymophila hellmayri Todd, 1915 – leśnica stokowa
Drymophila caudata (P.L. Sclater, 1855) – leśnica długosterna

Uwagi

1 2 3 Nieuzasadniona poprawka Drymophila Swainson, 1824.

Przypisy

↑ Drymophila, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 W. Swainson. An Inquiry into the Natural Affinites of the Lanidae, or Shrikes; preceded by some Observations on the present State of Ornithology in this Country. „The Zoological journal”. 1, s. 302, 1824. (ang.).
↑ P.A.J. Drapiez: Résumé d’ornithologie ou d’histoire naturelle des oiseaux. Contenant les Caractères, l’Anatomie, la Physiologie, les Mœurs, la Géographie, les Fossiles, la Classification de ces animaux, avec la Description et l’Histoire des familles et des genres; précédé d’une Introduction historique, et suivi d’une Biographie, d’une Bibliographie et d’un Vocabulaire; complété par une Iconographie de 48 planches. Paris: Bachelier, Charles Louis Étienne, Bureau de l’Encyclopédie portative, Biblioteca Provinciale, Ufficio topografico, 1829, s. 136. (fr.).
↑ R.-P. Lesson. Sur les genres Jacapa, Trichas et Caloramphe. „Revue Zoologique”. 3, s. 136, 1840. (fr.).
↑ E. Blyth: Aves. W: G. Cuvier: Cuvier’s Animal kingdom: arranged according to its organization, forming the basis for a natural history of animals, and an introduction to comparative anatomy: illustrated by three hundred engravings on wood. London: W.S. Orr and Co., 1840, s. 182. (ang.).
↑ J. Cabanis. Ornithologische Notizen. „Archiv für Naturgeschichte”. 13 (2), s. 228, 1847. (niem.).
↑ H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. ryc. lii. (niem.).
↑ A. de W. Bertoni: Aves nuevas del Paraguay. Continuación á Azara. Asunción: Talleres nacionales de H. Kraus, 1901, s. 141. (hiszp.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Typical Antbirds (Thamnophilidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Drymophila, DOI: 10.2173/bow.thamno3.01 [dostęp 2026-08-17] (ang.).
↑ G. Such. Descriptions of some new Brazilian species of the Family of Laniadæ. „The Zoological journal”. 1, s. 559, 1825. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Drymophila [dostęp 2022-01-14] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Ellipura [dostęp 2026-08-17] .
1 2 J.E. Gray: Catalogue of shield reptiles in the collection of the British Museum. Cz. 1: Testudinata (Tortoises). London: Printed by order of the Trustees, 1855, s. 42. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Taenidiura [dostęp 2026-08-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Stipituropsis [dostęp 2026-08-17] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Pithyini Ridgway, 1911 (wersja: 2026-04-25). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-17].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[pop-3] 1 2 3 Nieuzasadniona poprawka Drymophila Swainson, 1824.

[itis-1] Drymophila, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Swainson-2] 1 2 W. Swainson. An Inquiry into the Natural Affinites of the Lanidae, or Shrikes; preceded by some Observations on the present State of Ornithology in this Country. „The Zoological journal”. 1, s. 302, 1824. (ang.).

[dra-4] P.A.J. Drapiez: Résumé d’ornithologie ou d’histoire naturelle des oiseaux. Contenant les Caractères, l’Anatomie, la Physiologie, les Mœurs, la Géographie, les Fossiles, la Classification de ces animaux, avec la Description et l’Histoire des familles et des genres; précédé d’une Introduction historique, et suivi d’une Biographie, d’une Bibliographie et d’un Vocabulaire; complété par une Iconographie de 48 planches. Paris: Bachelier, Charles Louis Étienne, Bureau de l’Encyclopédie portative, Biblioteca Provinciale, Ufficio topografico, 1829, s. 136. (fr.).

[les-5] R.-P. Lesson. Sur les genres Jacapa, Trichas et Caloramphe. „Revue Zoologique”. 3, s. 136, 1840. (fr.).

[bly-6] E. Blyth: Aves. W: G. Cuvier: Cuvier’s Animal kingdom: arranged according to its organization, forming the basis for a natural history of animals, and an introduction to comparative anatomy: illustrated by three hundred engravings on wood. London: W.S. Orr and Co., 1840, s. 182. (ang.).

[cab-7] J. Cabanis. Ornithologische Notizen. „Archiv für Naturgeschichte”. 13 (2), s. 228, 1847. (niem.).

[rei-8] H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. ryc. lii. (niem.).

[ber-9] A. de W. Bertoni: Aves nuevas del Paraguay. Continuación á Azara. Asunción: Talleres nacionales de H. Kraus, 1901, s. 141. (hiszp.).

[Winkler&inni-10] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Typical Antbirds (Thamnophilidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Drymophila, DOI: 10.2173/bow.thamno3.01 [dostęp 2026-08-17] (ang.).

[such-11] G. Such. Descriptions of some new Brazilian species of the Family of Laniadæ. „The Zoological journal”. 1, s. 559, 1825. (ang.).

[12] The Key to Scientific Names ↓, Drymophila [dostęp 2022-01-14] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Ellipura [dostęp 2026-08-17] .

[gray-14] 1 2 J.E. Gray: Catalogue of shield reptiles in the collection of the British Museum. Cz. 1: Testudinata (Tortoises). London: Printed by order of the Trustees, 1855, s. 42. (ang.).

[15] The Key to Scientific Names ↓, Taenidiura [dostęp 2026-08-17] .

[16] The Key to Scientific Names ↓, Stipituropsis [dostęp 2026-08-17] .

[Mielczarek&Kuziemko-17] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Pithyini Ridgway, 1911 (wersja: 2026-04-25). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-17].

[1]

[2]

[a]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]