Dusznik australijski

Dusznik australijski
Macroderma gigas[1]
(Dobson, 1880)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

nietoperze

Podrząd

rudawkokształtne

Nadrodzina

Rhinolophoidea

Rodzina

lironosowate

Rodzaj

dusznik

Gatunek

dusznik australijski

Synonimy
  • Megaderma gigas Dobson, 1880[2]
  • Macroderma gigas: G.S. Miller, 1906[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Zasięg występowania
Mapa występowania

Dusznik australijski[5] (Macroderma gigas) – gatunek ssaka z podrodziny lironosowatych (Megadermatidae).

Systematyka

Takson po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1880 roku irlandzki zoolog George Edward Dobson nadając mu nazwę nazwą Megaderma gigas[2]. Holotyp pochodził z góry Margaret, nad rzeką Wilson River w stanie Queensland w Australii[6]. Jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju dusznik[5] (Macroderma)[6][7][8].

Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy[8].

Etymologia

  • Macroderma: gr. μεγας megas, μεγαλη megalē „wielki”[9]; δερμα derma, δερματος dermatos „skóra”[10].
  • gigas: łac. gigas, gigantis „ogromny”, od gr. γιγας gigas, γιγαντος gigantos „ogromny”[11].

Zasięg występowania

Dusznik australijski występuje w oddzielonych od siebie obszarach w północnej Australii Zachodniej, północnym Terytorium Północnym, północno-wschodniego Queenslandzie i wysp przybrzeżnych, w tym Koolan, Milingimbi, Elcho, Groote Eylandt i Pellew[8].

Morfologia

Długość ciała 100–130 mm, ogona brak, długość ucha 44–56 mm, długość tylnej stopy 20–27 mm, długość przedramienia 96–113 mm; masa ciała 130–170 g[7]. Wzór zębowy: I C P M = 26[7].

Ekologia

Tryb życia

Występuje w lasach ze skalnymi jaskini. Dusznik australijski jest jednym z najbardziej drapieżnych gatunków nietoperzy. Żywi się przede wszystkim większymi zwierzętami, jak na jego rodzinę, takimi jak myszy, ptaki, gekony, a także inne nietoperze. Rzuca się na niczego nie spodziewającą się ofiarę i zadaje jej śmiertelny cios przez ukąszenie w kark. Obejmuje ją w międzyczasie mocno skrzydłami, aby mu jego zdobycz nie uciekła. Potrafi oderwać się od ziemi nawet wtedy, gdy w łapach trzyma gryzonia i dolecieć ze zdobyczą do miejsca położonego wysoko w jaskini lub dziupli, aby tam zjeść w spokoju. Ten gatunek nietoperza ma, podobnie jak jego cała rodzina, długie uszy, połączone do połowy ich długości płatami skóry. Jest również jednym z najładniejszych nietoperzy, który jest już w obecnych czasach coraz rzadszy.

Rozmnażanie

We wrześniu lub w październiku tuż przed urodzeniem młodych, samce opuszczają wspólne legowisko. Zazwyczaj już w styczniu młode dusznika australijskiego są już tak duże jak ich matki i towarzyszą im wspólnie w polowaniach. Samce powracają w stare miejsce przeważnie w kwietniu.

Przypisy

  1. ↑ Macroderma gigas, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 G. E. Dobson. On some new or rare species of Chiroptera in the collection of the Göttingen Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1880, s. 641, 1880. (ang.).
  3. ↑ G. S. Miller. Twelve new Genera of Bats. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 19, s. 84, 1906. (ang.).
  4. ↑ K.N. Armstrong, Woinarski, J.C.Z., N.M. Hanrahan & A.A. Burbidge, Macroderma gigas, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2021-3 [dostęp 2022-06-16] (ang.).
  5. 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 96. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  6. 1 2 D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Macroderma gigas. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-06-16].
  7. 1 2 3 Ch.M. Francis: Family Megadermatidae (False-vampire Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 193. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
  8. 1 2 3 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 116. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  9. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 133.
  10. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 70.
  11. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 96.

Bibliografia