Dzikuszki
 Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Dzikuszkach | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Rejon | |
| Sielsowiet | |
| Populacja • liczba ludności |
|
| Kod pocztowy |
231328 |
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego  | |
Położenie na mapie Białorusi  | |
Położenie na mapie Polski w 1939 r.  | |
 53°37′47″N 25°01′23″E/53,629722 25,023056 | |
Dzikuszki (biał. Дзікушкі, Dzikuszki; ros. Дикушки, Dikuszki) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim, w sielsowiecie Chodorowce, przy drodze republikańskiej R141.
Historia
Dawniej folwark. W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni wileńskiej, w powiecie lidzkim, w gminie Możejki Wielkie. Siedziba okręgu wiejskiego.
Hrabia Rafał Grabowski wybudował kamienną unicką cerkiew Przemienienia Pańskiego. W 1840 roku została konsekrowana jako prawosławna. Po śmierci jego syna Stanisława Grabowskiego w 1917 roku część majątku przypadła rodzinie Minejków.
W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie szczuczyńskim (od 29 maja 1929, wcześniej w powiecie lidzkim)[1], w gminie Żołudek[2]. W 1921 miejscowość liczyła 106 mieszkańców, zamieszkałych w 9 budynkach, w tym 58 Polaków i 48 Białorusinów. 69 mieszkańców było wyznania rzymskokatolickiego i 37 prawosławnego[2].
Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi.
Dwór
Dwór w Dzikuszkach należał do Chreptowiczów, Tyszkiewiczów, Wiśniowieckich, Naruszewiczów, Chodkiewiczów. W końcu XVIII kupiła go rodzina Grabowskich. W latach 30. XX wieku dwór przebudował w stylu neoklasycystycznym Aleksander Minejka. Był to parterowy dwór z mezzanino (półpiętrem) i sutereną, gdzie mieściła się kuchnia i pomieszczenia gospodarcze.
Główne wejście wyróżniał portyk wsparty na czterech kolumnach w porządku jońskim, natomiast elewację ogrodową zdobił półkolisty portyk z sześcioma kolumnami doryckimi, które podtrzymywały duży balkon prowadzący z mezzanino.
Po II wojnie światowej, pod władzą sowiecką, w budynku umieszczono siedzibę sowchozu, a potem klub kołchoźnika. W latach 70. XX wieku dwór został porzucony i nieremontowany zaczął szybko zamieniać się w ruinę. W 2025 roku runęły pozostałości fasady[3].
Przypisy
- ↑ Dz. U. z 1929 r. Nr 33, poz. 307 (ISAP)
- 1 2 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Województwo Nowogródzkie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923.
- ↑ Zabytkowy dwór runął na oczach turystów! Ostatni lokator odfrunął… [online], Kresy24.pl - Wschodnia Gazeta Codzienna [dostęp 2025-08-04].
Bibliografia
- Dzikuszki (1, 2), pow. lidzki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 296.
- Mapa WIG Bielica. [dostęp 2023-02-11]. (pol.).
