Edmund Chojecki (major)
 | |
 major kawalerii | |
| Data i miejsce urodzenia |
18 marca 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
wiosna 1940 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
do 1940 |
| Siły zbrojne | |
| Stanowiska |
rejonowy inspektor koni w Łucku |
| Główne wojny i bitwy |
wojna polsko-bolszewicka |
| Odznaczenia | |
   | |
Edmund Chojecki (ur. 18 marca 1892 w Popówce, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – major kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się 18 marca 1892 w Popówce, powiecie nowogródzkim, w rodzinie Józefa i Władysławy ze Zdrojewskich[1]. Po I wojnie światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego.
Wziął udział w wojnie z bolszewikami[2]. W maju 1920, w stopniu porucznika, został przydzielony do 16 pułku ułanów na stanowisko dowódcy szwadronu karabinów maszynowych[2][3].
Był wybitnym jeźdźcem. W 1921 znalazł się w składzie reprezentacji Polski w zawodach w Nicei. W kolejnych latach brał udział w wielu zawodach sportowych i odnosił sukcesy[4].
Został awansowany do stopnia rotmistrza ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów jazdy. W 16 pułku ułanów służył do 1924[2]. Później został przeniesiony do 23 pułku ułanów, a następnie przydzielony do Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu na stanowisko szefa ekwitacji[5]. W tym czasie poznał mjra Henryka Dobrzańskiego. 2 kwietnia 1929 został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1929 i 17. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[6]. W lipcu tego roku został przesunięty w CWKaw ze stanowiska instruktora jazdy konnej na stanowisko głównego instruktora jazdy konnej[7][2]. Później został przeniesiony do 4 pułku strzelców konnych w Płocku[2]. W kwietniu 1933 został przeniesiony na stanowisko rejonowego inspektora koni w Łucku[8][2]. Na tym stanowisku pozostał do 1939[9].
Po wybuchu II wojny światowej 1939, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939, został aresztowany przez Sowietów. Był przetrzymywany w obozie jenieckim w Kozielsku[1]. O jego pobycie tam wspomniał w swojej relacji Henryk Gorzechowski (syn Henryka Gorzechowskiego)[10]. Wiosną 1940 został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Pogrzebano go w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[11][12]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[13]. W 1943 jego ciało zidentyfikowano podczas ekshumacji prowadzonych przez Niemców[14] pod numerem 480[15][16]. Przy zwłokach Edmunda Chojeckiego zostały odnalezione m.in. legitymacja oficerska, legitymacja Orderu Virtuti Militari i dokument jego nadania, trzy pocztówki, dwa listy oraz pugilares[17][18]. Figuruje na liście wywózkowej 015/2[1] z 5 kwietnia 1940, poz. 31[19].
Był żonaty z Marią z Mojewskich, z którą miał córkę Krystynę[1].
Upamiętnienie
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie do stopnia podpułkownika[20][21][22]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[23][24][25].
W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” 26 marca 2009 Edmund Chojecki został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci przy Zespole Szkół w Birczy[26].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3341 (30 czerwca 1921)[27][28]
- Krzyż Walecznych[29]
- Złoty Krzyż Zasługi (25 maja 1939)[30][31]
- Srebrny Krzyż Zasługi (16 września 1926)[32]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 75.
- 1 2 3 4 5 6 Kolekcja VM ↓, s. 4.
- ↑ Dmochowski i Małek 1934 ↓, s. 22, 25, 36.
- ↑ Dmochowski i Małek 1934 ↓, s. 48, 66, 69.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 331, 346.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 3 kwietnia 1929, s. 106.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929, s. 211.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933, s. 83.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 130, 863.
- ↑ Na katyńskiej drodze. Z Henrykiem Gorzechowskim, ocalałym więźniem Kozielska rozmawia Marek Hołubicki. W: Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Relacje, wspomnienia, publicystyka. Warszawa: Alfa, 1989, s. 28–33. ISBN 83-7001-296-5.
- ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2024-06-27] (pol.).
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2024-12-10] (pol.).
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2024-12-30] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06].
- ↑ Auswärtiges Amt, „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“, 1943, s. 178 [dostęp 2024-12-30] (niem.).
- ↑ Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 2014-08-05].
- ↑ Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 37. ISBN 83-7001-294-9.
- ↑ Lista imienna zaginionych w ZSRR polskich jeńców wojennych z obozów Kozielsk - Ostaszków - Starobielsk, „Orzeł Biały. Polska walcząca o wolność.” (43 (329)), pbc.uw.edu.pl, 23 października 1948, s. 4 [dostęp 2024-12-30] (pol.).
- ↑ Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 48.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 11 [dostęp 2024-12-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2014-08-05].
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
- ↑ Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).
- ↑ Informacje. bircza.edu.pl. [dostęp 2014-08-06].
- ↑ Dmochowski i Małek 1934 ↓, s. 42.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 16 lipca 1921 roku, s. 1151.
- ↑ Dmochowski i Małek 1934 ↓, s. 43.
- ↑ M.P. z 1939 r. Nr 121, poz. 282 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 130.
- ↑ M.P. z 1926 r. nr 214, poz. 607 „w uznaniu zasług, położonych około podniesienia poziomu sportowego w wojsku oraz znakomitej propagandy Polski zagranicą”.
Bibliografia
- Chojecki Edmund. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; sygn. I.482.38-2930 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-09-13].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Czesław Dmochowski, Franciszek Małek: Jednodniówka. XV-lecie 16/2 Pułku Ułanów Wielkopolskich 1919–1934. Bydgoszcz: 1934.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Edmund Chojecki (1892–1940). ko.rzeszow.pl. [dostęp 2014-08-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (13 listopada 2012)].
- Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.