Edward Honkisz
 | |
 chorąży | |
| Data i miejsce urodzenia |
15 września 1897 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
30 kwietnia 1940 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1921, 1923–1940 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
 | |
| Odznaczenia | |
      | |
Edward Honkisz (ur. 15 września 1897 w Oświęcimiu, zm. 30 kwietnia 1940 w Katyniu) – chorąży Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Jana i Stanisławy z Jankowskich, urodzony 15 września 1897 w Oświęcimiu, w ówczesnym powiecie bialskim Królestwa Galicji i Lodomerii[1][2][3]. Ukończył dwie klasy szkoły wydziałowej w Krakowie, po czym wystąpił ze szkoły i zajął się prowadzeniem własnego sklepu kolonialnego[4]. Przed I wojną światową był członkiem Drużyn Strzeleckich w Krakowie[2][5].
15 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich i został przydzielony do 11. kompanii 2 pułku piechoty[6]. W styczniu 1915 w bitwie pod Kirlibabą został ranny w lewe biodro[7]. W 1917 był wymieniony jako starszy szeregowiec w spisie oficerów, podoficerów i żołnierzy skierowanych na 2. Kurs Wyszkolenia[8].
W ramach osadnictwa wojskowego otrzymał ziemię w osadzie Drohobyl, w gminie Stołowicze[9]. W 1923 ponownie wstąpił do Wojska Polskiego i został przydzielony do 78 pułku piechoty w Baranowiczach[10]. Uzupełnił wykształcenie do siedmiu klas szkoły powszechnej[7]. W 1934, w stopniu starszego sierżanta, był szefem 1 kompanii 78 pp[11]. Później został awansowany na chorążego[2].
W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Od kwietnia 1940 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku[12][2]. 28 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego[12] – lista wywózkowa 052/4 z 27 kwietnia 1940[12][2]. 30 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu[12][2] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[13][14]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[15][16][17], jednak Edward Honkisz nie został zidentyfikowany.
Postanowieniem nr 112-49-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został pośmiertnie mianowany na stopień podporucznika[18][19]. Awans został ogłoszony 10 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Był wdowcem, miał syna Edwarda (ur. 9 czerwca 1925)[7].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7329 – 17 maja 1922[20][1][21]
- Krzyż Niepodległości – 16 września 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[22][23][24][25][2]
- Krzyż Zasługi[2][26]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[5]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[5]
- Medal Zwycięstwa[5]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 207.
- ↑ Snitko-Rzeszut 1996 ↓, s. 350.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 2, 4.
- 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 3, 4.
- 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Żołnierze Niepodległości : Honkisz Edward. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2023-03-01].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-03-01]..
- ↑ Kolekcja ↓, s. 4.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 2.
- 1 2 3 4 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 788.
- ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2025-10-28] (pol.).
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2025-10-28] (pol.).
- ↑ Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-10-28] (pol.).
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2025-10-28] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06] (pol.).
- ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 214 [dostęp 2025-10-28] (pol.).
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 242 [dostęp 2025-10-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 26 stycznia 1923, s. 66.
- ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. oficerów i szeregowych z b. 2-go pułku piechoty Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (26 (305)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 25 czerwca 1922, s. 15 [dostęp 2025-10-28], Cytat: st. szer. L. P. Honkisz Edward.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 218, poz. 296 (ISAP).
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 373.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-03-01]..
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-03-01]..
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-03-01]..
Bibliografia
- Honkisz Edward. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.76-7188 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-03-01].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Janina Snitko-Rzeszut. Pro memoria. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3 (157), 1996. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny.