Edward Marian Peristy

Edward Marian Peristy

podpułkownik saperów
Data i miejsce urodzenia	15 maja 1897 Przemyśl
Data i miejsce śmierci	1 października 1959 Londyn
Przebieg służby
Siły zbrojne	Armia Austro-Węgier Wojsko Polskie Polskie Siły Zbrojne
Jednostki	II Brygada Legionów Polskich 4 Pułk Saperów 6 Pułk Saperów 5 Pułk Saperów 3 Batalion Saperów 8 Batalion Saperów 6 Lwowska Dywizja Piechoty
Stanowiska	oficer do spraw wyszkolenia zastępca dowódcy batalionu dowódca saperów dywizyjnych
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa II wojna światowa
Odznaczenia

Edward Marian Peristy (ur. 15 maja 1897 w Przemyślu, zm. 1 października 1959 w Londynie) – podpułkownik saperów Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Edward Marian Peristy urodził się 15 maja 1897 roku w Przemyślu, jako syn Zachariasza^[1] i Wiktorii z domu Rejmańskiej^[2]. Od 1912 roku działał w Związku Strzeleckim^[3]. 4 sierpnia 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich i otrzymał przydział do kompanii saperów I Brygady^[4]. Po kryzysie przysięgowym internowany w Przemyślu, gdzie przebywał od początku września do 24 listopada 1917 roku^[4]. Następnie został wysłany na front włoski, w ramach armii austriackiej^[3]. Od 2 listopada 1918 roku uczęszczał do Wyższej Szkoły realnej w Stanisławowie, gdzie w czerwcu 1919 roku otrzymał świadectwo dojrzałości^[5]. W tym też okresie należał do Polskiej Organizacji Wojskowej^[3]. Służbę w Wojsku Polskim rozpoczął 1 lipca 1919 roku^[3]. 17 lipca 1919 roku jako plutonowy batalionu etapowego w Stanisławowie został mianowany z dniem 1 lipca 1919 roku podchorążym i otrzymał przeniesienie do kompanii zapasowej I baonu saperów^[6].

W 1921 roku wziął udział w Kursie Pontonierskim w Modlinie^[7]. W 1922 roku, po ukończeniu kursu, został przeniesiony do 4 pułku saperów. W 1923 roku został przeniesiony do 6 pułku saperów, w którym pełnił obowiązki dowódcy XII batalionu saperów^[8]. W 1924 roku był słuchaczem Kursu Doszkolenia Oficerów Saperów w Kościuszkowskim Obozie Szkolnym Saperów w Warszawie. Po ukończeniu kursu powrócił na poprzednio zajmowane stanowisko w 6 pułku saperów^[9]. W 1928 roku objął stanowisko kwatermistrza 6 pułku saperów^[10]. 29 stycznia 1929 roku został komendantem kadry 6 pułku saperów w Przemyślu^[11]. 23 sierpnia 1929 roku został przeniesiony do dowództwa 4 Dywizji Piechoty w Toruniu na stanowisko szefa saperów^[12]. W tym czasie należał do Koła Przyjaciół Harcerzy^[4]. 23 października 1931 roku został przeniesiony do 8 batalionu saperów w Toruniu na stanowisko oficera do spraw wyszkolenia^[13]. 2 listopada 1931 roku został skierowany na 6 miesięczny kurs taktyczny dla oficerów saperów przy Wyższej szkole Wojennej^[14]. W 1934 roku został przeniesiony do 5 batalionu saperów w Krakowie na stanowisko zastępcy dowódcy batalionu^[15]. W 1935 roku został zastępcą dowódcy 3 batalionu Saperów Wileńskich^[16]. 11 maja 1937 roku został przeniesiony do Rezerwy Personalnej Oficerów przy Inspektorze Saperów z jednoczesnym przydziałem do składu osobowego inspektora armii, generała dywizji Stefana Dąb-Biernackiego^[17]. W 1939 roku pozostawał w Rezerwie Personalnej Oficerów przy Inspektorze Saperów^[18]. W 1939 roku dostał się do niewoli radzieckiej i został umieszczony w obozie w obozie jenieckim NKWD w Griazowcu^[19]. Na mocy porozumienia polsko-radzieckiego został zwolniony i udał się do nowo tworzonej Armii generała Andersa. Był dowódcą saperów 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty, następnie w pełnił służbę w Komisji Studiów Wojskowych 2 Korpusu^[20]. Walczył we Włoszech. Zmarł 1 października 1959 roku w Londynie.

• kapitan – starszeństwo z dniem 1 czerwca 1919^[7]
• major – starszeństwo z dniem 1 stycznia 1928 i 12. lokata^[21]
• podpułkownik – starszeństwo z dniem 19 marca 1939^[22][23]

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7477 – 17 maja 1922^{[24][25][2][26]}
• Krzyż Niepodległości – 4 lutego 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[27][28]
• Krzyż Walecznych czterokrotnie: po raz pierwszy w 1922^[29], po raz 2, 3 i 4 w 1923^[30]
• Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”^[31][32]
• Odznaka „Za wierną służbę”^[33]

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941)
• obozy NKWD dla jeńców polskich

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-06-19].
• Peristy Edward Marian. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari 7, 8, 9, 10 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-06-19].
• Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928, 1932 i 1939.
• Dzienniki Rozkazów Wojskowych.
• Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r.
• Adam Szugajew, Saperzy w Służbie Polsce - księga pamiątkowa, Londyn 1985.