Edward Roguszczak

Edward Roguszczak
Data i miejsce urodzenia

13 października 1927
Siedlemin

Data i miejsce śmierci

13 czerwca 1997
Wdzydze

Alma Mater

Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Gdańsku

Dziedzina sztuki

rzeźbiarstwo, ceramika

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”

Edward Roguszczak (ur. 13 października 1927 w Siedleminie, zm. 13 czerwca 1997[1] we Wdzydzach) – rzeźbiarz, ceramik.

Życiorys

Ceramiczna fontanna w Gdańsku Żabiance autorstwa Edwarda Roguszczaka; forma spękanej suszą ziemi, z której tryskało źródło[2]

Urodził się jako najstarszy syn Andrzeja, kolejarza, i Stanisławy z domu Nawrockiej[3]. Uczęszczał do Męskiej Szkoły Powszechnej im. Estowskiego w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie naukę w szóstej klasie przerwał wybuch II wojny światowej[4].

W czasie okupacji niemieckiej pracował w fabryce zabawek[4], dorabiając sprzedażą wykonanych na korze brzozowej kartek świątecznych, drewnianych figurek i malowideł sakralnych[3].

Po wojnie podjął naukę w Liceum Ogólnokształcącym w Ostrowie Wielkopolskim, którą kontynuował w Liceum Plastycznym w Poznaniu[4]. W 1947 został przyjęty na II rok studiów na Wydział Malarstwa Architektonicznego Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu. Dyplom uzyskał w 1952 w Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku, w pracowni prof. Stanisława Teisseyre’a.

Brał udział przy pracach przy odbudowie ul. Długiej w Gdańsku. Członek Grupy Kadyńskiej. Od roku 1970 członek AIC. Współtworzył z prof. Hanną Żuławską eksperymentalne warsztaty ceramiczne w Kadynach. Z inicjatywy Roguszczaka rodzi się (1970) w BWA w Sopocie prestiżowa impreza o wysokiej randze artystycznej Międzynarodowe Trienalle Ceramiki. Artysta jest pomysłodawcą i spiritus movens tworzenia w Gdańsku Oruni, w zabytkowym kwartale zabudowań, Międzynarodowego Centrum Ceramicznego, służącego studiom i twórczej pracy. W 1992 rozpoczął pracę z młodzieżą skupioną wokół Młodzieżowego Klubu „Plama” na gdańskiej Zaspie, polegającą na wspólnych akcjach plenerowych, zajęciach plastycznych i happeningach. Rok później zainicjował warsztaty „Obrazy ogniem malowane”[4].

Grób Edwarda Roguszczaka na cmentarzu Srebrzysko

Zdobył wiele nagród i złotych medali na krajowych i zagranicznych wystawach i konkursach.

Od 14 marca 1978 był mężem Elżbiety z domu Wojtaczko. Ojciec Moniki (ur. 1979)[3].

Zmarł we Wdzydzach, pochowany na gdańskim cmentarzu Srebrzysko (rejon IX, kwatera TAR II WOJ-Skarpa-9)[5].

Odznaczenia

Źródło:[4].

Nagrody i wyróżnienia

  • V miejsce na IX Międzynarodowym Konkursie Ceramicznym „Pro Tadino” (1967)
  • Nagroda Lwa (Premio Lions del Lions Club di Faenza) na XXVII Międzynarodowym Konkursie Ceramiki Artystycznej w Faenzie (1969)[6]
  • I nagroda na I Międzynarodowej Wystawie Ceramiki w Sopocie (1970)
  • „Order Stańczyka” - nagroda miesięcznika „Litery” za całokształt osiągnięć artystycznych w dziedzinie ceramiki (1970)
  • I nagroda na II Międzynarodowej Wystawie Ceramiki Tworzywo ceramiczne w sztuce współczesnej w Gdańsku (1973)
  • tytuł „Gdańszczanina Roku 1977” w plebiscycie czytelników „Wieczoru Wybrzeża” - za inspirację, zaplanowanie i wykonanie małej architektury na Zaspie (1978)
  • III nagroda na IV Międzynarodowej Wystawie Ceramiki w Sopocie (1979)
  • Złoty Medal na XXXVIII Międzynarodowym Konkursie Ceramiki Artystycznej w Faenzie za model Ziemia (1980)[7]
  • I nagroda na II Biennale Ceramiki Polskiej w Wałbrzychu w dziale „Ceramika dla architektury” (1981)[8]
  • I nagroda na XXII Międzynarodowym Konkursie Ceramicznym „Pro Tadino” w Gualdo Tadino (1982)
  • I nagroda w dziale ceramiki unikatowej (za zestaw prac Destrukcje) na IV Biennale Ceramiki Polskiej w Wałbrzychu (1985)[9]
  • I nagroda Ministra Kultury i Sztuki oraz Złoty Medal Komitetu Organizacyjnego wystawy „Tworzywo Ceramiczne w Sztuce Współczesnej” w BWA w ramach V Międzynarodowego Triennale Ceramiki – Sopot ’91 (1991)
  • Nagroda Artystyczna Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki (1991)
  • Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury (1991)[10]

Źródło:[4].

Przypisy

  1. ↑ Wyszukiwarka miejsca pochówku w Gdańsku. zdiz.gda.pl.
  2. ↑ A fontanna nadal nie działa.... trojmiasto.gazeta.pl, 27.07.2015. [dostęp 2015-07-27].
  3. 1 2 3 ROGUSZCZAK EDWARD, rzeźbiarz, ceramik – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2025-10-03].
  4. 1 2 3 4 5 6 Edward Roguszczak [online], Zbrojownia Sztuki [dostęp 2025-10-03].
  5. ↑ Edward Roguszczak. cmentarze-gdanskie.pl. [dostęp 2020-05-27].
  6. ↑ Kronika wydarzeń kulturalnych 1969. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 5, s. 171–172, 1970. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-03].
  7. ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Plastyka, fotografika, architektura. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 271, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-16].
  8. ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1981–1984. Plastyka. Fotografika. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 9, s. 262, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-02].
  9. ↑ Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Plastyka. Fotografika. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 295, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-20].
  10. ↑ Laureaci Nagrody Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” [online], bip.gdansk.pl [dostęp 2025-10-03].

Linki zewnętrzne