Edward Strawiński

Edward Strawiński
Ilustracja
podpułkownik kawalerii podpułkownik kawalerii
Data i miejsce urodzenia

8 października 1876
Niżborg

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
USRR, ZSRR

Przebieg służby
Siły zbrojne

C. K. Armia
Wojsko Polskie

Jednostki

1 Pułk Ułanów
8 Pułk Ułanów
2 Pułk Szwoleżerów
11 Pułk Ułanów

Stanowiska

dowódca pułku

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia
Krzyż Zasługi Wojskowej z Mieczami Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie pokoju) Krzyż Wojskowy Karola Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii 1898 (Austro-Węgry) Krzyż Jubileuszowy Wojskowy Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913

Edward Wincenty Strawiński[1] h. Sulima (ur. 8 października 1876 w Niżborgu, zm. 1940 w ZSRR) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Gustawa[2] (1837–1905), ziemianina, powstańca styczniowego, majora wojsk polskich, po 1866 osiadłego w Szydłowcach[3] i Zofii Lubicz Potockiej, córki Mieczysława Potockiego, urodzony 8 października 1876 w Niżborgu[4][5][6]. W 1890 Adam, Maria, Bronisław i Edward Strawińscy byli współwłaścicielami tabularnymi wsi Niżborg Nowy i Stary[7] (wcześniej właścicielem Niżborga Nowego był Gustaw Strawiński[8]).

W sierpniu 1898 ukończył Terezjańską Akademię Wojskową w Wiener Neustadt. W kawalerii C. K. Armii został mianowany podporucznikiem z dniem 1 września 1898[9], następnie awansowany na porucznika z dniem 1 listopada 1902[10], rotmistrza z dniem 1 maja 1912[11]. Służył w 1 pułku ułanów we Lwowie[12][13][14], gdzie od ok. 1908 był komendantem pociągu pionierów[15][16][17][18]. Podczas I wojny światowej do 1918 pozostawał oficerem macierzystej jednostki, przemianowanej na Pułk Ułanów Nr 1[19][20].

Po zakończeniu wojny, jako były oficer armii austriackiej został przyjęty do Wojska Polskiego i zatwierdzony w stopniu majora[21]. Służył w 8 pułku ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego[22]. Podczas wojny polsko-bolszewickiej od 14 marca do 10 czerwca 1920 był dowódcą 2 pułku Szwoleżerów Rokitniańskich[23]. W tym czasie pułk pod jego dowództwem wykonał ofensywę na Dniepr[24]. Został awansowany na stopień podpułkownika jazdy ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r.[25][26] Jako oficer nadetatowy 11 pułku Ułanów Legionowych w 1923, 1924 sprawował stanowisko komendanta Komendy Uzupełnień Koni Nr 18 w Stanisławowie[27][28]. Potem został przeniesiony w stan spoczynku. W 1934 r., jako podpułkownik w stanie spoczynku, był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr VI jako oficer w dyspozycji dowódcy O.K. VI i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Stanisławów[29].

Jako emerytowany oficer w 1928 zamieszkiwał w Wodnikach[30]. Z żoną Olgą byli ostatnimi dziedzicami Wodnik z Łanami do września 1939 r.[4]. W pierwszej połowie 1937 został członkiem Małopolskiego Towarzystwa Łowieckiego i Polskiego Związku Łowieckiego[31].

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę został aresztowany 10 kwietnia 1940 przez funkcjonariuszy NKWD i przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowiem gdzie prawdopodobnie wiosną 1940 został zamordowany przez NKWD. Według innej wersji został zastrzelony w Sądowej Wiszni[32]. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 r. (został wymieniony na liście wywózkowej 72/1-87 oznaczony numerem 2845)[33]. Ofiary tej zbrodni zostały pochowane na otwartym w 2012 r. Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Był mężem Olgi Marii Rozalii z Cieńskich h. Pomian (1883–1940)[34], córki Stanisława Cieńskiego. Ich dziećmi byli: Maria Zofia Jadwiga po mężu Mazur (1914–1992), Roman Gustaw (1916–1939), Stefan Ignacy Hubert (ur. 1920), Wanda (1921–1944) i Anna po mężu Marty (ur. 1927). W kampanii wrześniowej zginął syn Roman, zaś później na Daleki Wschód zostały zesłane przez sowietów żona i trzy córki Edwarda Strawińskiego (żona poniosła śmierci, a córki powróciły z zesłania, Wanda zginęła w powstaniu warszawskim)[35].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ W ewidencji wojskowych C. K. Armii był określany w języku niemieckim jako „Eduard Ritter von Strawiński”.
  2. ↑ Edward Strawiński. wbh.wp.mil.pl. [dostęp 2020-12-25].
  3. ↑ Nieco szczegółów biograficznych dotyczących uczestników organizacyi i partyzantki r. 1863/64. W: Józef Białynia Chołodecki: Księga pamiątkowa opracowana staraniem Komitetu Obywatelskiego w czterdziestą rocznicę powstania r. 1863/1864. Lwów: 1904, s. 370.
    •Gustaw Strawiński – biogram w bazie Sejm Wielki. sejm-wielki.pl. [dostęp 2014-12-10].
  4. 1 2 Rodzina Strawińskich: Inni Strawińscy. [online], Rodzina Strawińskich [dostęp 2021-10-12].
  5. ↑ Edward Wincenty Strawiński h. Sulima [online], geni_family_tree [dostęp 2021-10-12] (pol.).
  6. ↑ Kronika. Z Husiatyńskiego. „Gazeta Narodowa”. Nr 17, s. 2, 21 stycznia 1905.
  7. ↑ Tadeusz Pilat: Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z Wielkiem Ks. Krakowskiem. Lwów: 1890, s. 138.
    •Jan Bigo: Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielkim Księstwie Krakowskiem i Księstwie Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Lwów: 1904, s. 118.
    •Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z W. Ks. Krakowskiem. Kraków: 1905, s. 100.
  8. ↑ Konrad Orzechowski: Przewodnik statystyczno topograficzny i skorowidz obejmujący wszystkie miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi W.X. Krakowskiem i X. Bukowinie, według najświeższych skazówek urzędowych. Kraków: 1872, s. 55.
  9. ↑ Kronika. Awans wojskowy akademików. „Gazeta Lwowska”. Nr 189, s. 3, 21 sierpnia 1898.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1899. Wiedeń: 1898, s. 636.
  10. ↑ Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1903. Wiedeń: 1902, s. 662.
  11. ↑ Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1913. Wiedeń: 1912, s. 768.
  12. ↑ Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1899. Wiedeń: 1898, s. 715.
  13. 1 2 Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1900. Wiedeń: 1899, s. 737.
  14. ↑ Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1901. Wiedeń: 1900, s. 745.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1902. Wiedeń: 1901, s. 751.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1903. Wiedeń: 1902, s. 747.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1904. Wiedeń: 1903, s. 751.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1905. Wiedeń: 1904, s. 757.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1906. Wiedeń: 1905, s. 765.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1907. Wiedeń: 1906, s. 772.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1908. Wiedeń: 1907, s. 782.
  15. 1 2 Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1909. Wiedeń: 1909, s. 800.
  16. ↑ Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1910. Wiedeń: 1909, s. 808.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1911. Wiedeń: 1910, s. 812.
    •Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1912. Wiedeń: 1911, s. 8162.
  17. 1 2 Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1913. Wiedeń: 1912, s. 860.
  18. 1 2 Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1914. Wiedeń: 1914, s. 726.
  19. ↑ Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1916. Wiedeń: 1916, s. 627.
    •Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1917. Wiedeń: 1917, s. 800.
  20. 1 2 3 Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 1005.
  21. ↑ Wykaz oficerów, którzy nadesłali swe karty kwalifikacyjne, do Wydziału prac przygotowawczych, dla Komisji Weryfikacyjnej przy Departamencie Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1920, s. 111.
  22. ↑ 8 Pułk Ułanów ks. Józefa Poniatowskiego. kazior5.com. [dostęp 2014-12-10].
  23. ↑ Historyczni dowódcy. 2szwol.pl. [dostęp 2014-12-10].
  24. ↑ Klemens Rudnicki: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920. 2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, s. 25.
  25. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 675.
  26. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 568.
  27. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 621, 1486.
  28. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 561, 1355.
  29. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 335, 971.
  30. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 896.
  31. ↑ Sprawy towarzystwa. Sprawozdanie z posiedzenia Wydziału M. T. L. w dniu 29. kwietnia 1937. „Łowiec”. Nr 6, s. 102, 1 czerwca 1937.
  32. ↑ Strawińscy, Cieńscy, Dzieduszyccy. [dostęp 2014-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-10)].
  33. ↑ Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 90. [dostęp 2014-10-27].
  34. ↑ Olga Maria Rozalia Strawińska (Cieńska h. Pomian) [online], geni_family_tree [dostęp 2021-10-12] (pol.).
  35. ↑ O rodzinie Strawińskich. wodniki.blogspot.com. [dostęp 2020-12-27].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.