Edward Szalit

Edward Szalit

Dawid Schalit

major
Data i miejsce urodzenia	12 lipca 1878 Tarnopol
Data i miejsce śmierci	1942 Lwów
Przebieg służby
Lata służby	1914–1938
Siły zbrojne	Armia Austro-Węgier Wojsko Polskie
Jednostki	Legiony Polskie (1914–1918) 5 Batalion Sanitarny 5 Szpital Okręgowy
Odznaczenia

Edward Szalit (ur. 12 lipca 1878 w Tarnopolu, zm. 1942 we Lwowie) – major Wojska Polskiego, lekarz dentysta, społecznik, wiceprezydent Tarnowa.

W latach 1890–1897 pobierał naukę w Gimnazjum w Tarnopolu. Studiował na Wydziale Lekarskim i Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1910 uzyskał stopień doktora wszech nauk lekarskich. Po studiach odbył służbę wojskową w armii austro-węgierskiej i rozpoczął praktykę lekarską w Tarnowie. Należał w tym czasie do Związku Strzeleckiego^[2].

Po wybuchu pierwszej wojny światowej został zmobilizowany i w stopniu porucznika służył jako lekarz w szpitalach polowych. Na własną prośbę został 8 X 1916 przeniesiony do Legionów Polskich. Podjął służbę w Domu Rekonwalescentów w Kamieńsku. Po kryzysie przysięgowym został lekarzem Polskiego Korpusu Posiłkowego w Domu Ozdrowieńców w Nowym Mieście pod Przemyślem a po przejściu linii frontu przez część Polskiego Korpusu Posiłkowego pod Rarańczą, został krótkotrwale internowany przez Austriaków w Żurawicy^[3]. Po zwolnieniu został ponownie wcielony jako lekarz do armii austro-węgierskiej początkowo w Nowym Sączu, a następnie w Tarnowie^[2].

W listopadzie 1918 roku zgłosił się do Wojsko Polskiego i w stopniu porucznika objął w Tarnowie funkcję referenta Referatu Sanitarnego Sekcji Opieki Ministerstwa Spraw Wojskowych. Od listopada 1921 roku został bezterminowo urlopowany z wojska, z przydziałem do 5. Batalionu Sanitarnego a następnie do kadry zapasowej 5. Szpitala Okręgowego w Krakowie. W 1939 roku został zmobilizowany i dostał się do niewoli sowieckiej we Lwowie^[2].

Po zwolnieniu z niewoli, został przez władze sowieckie mianowany naczelnym higienistą miasta Lwowa, a także prowadził praktykę lekarską w poliklinice^[2][4]. Zamordowany przez Niemców najprawdopodobniej w 1942 roku w getcie lwowskim lub w obozie janowskim^[5].

Mieszkał i pracował w Tarnowie jako stomatolog, pełniąc jednocześnie liczne funkcje: dyrektora Żydowskiego Domu Starców, prezesa zarządu Powiatowej Kasy Chorych, radnego Tarnowa, wicekomisarza a następnie wiceprezydenta miasta Tarnowa, przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Izby Lekarskiej w Krakowie, członka zarządu Związku Lekarzy Państwa Polskiego, zakładał lokalny oddział Fołks-Partaj. Był członkiem Polskiego Czerwonego Krzyża, Związku Legionistów Polskich oraz Związku Żydów Uczestników Walk o Niepodległość Polski. Brał udział w tworzeniu miejskiego Muzeum Higieny oraz miejskiego kąpieliska^[2].

Urodził się w rodzinie pochodzenia żydowskiego. Był synem Artura (kupca) i Anny z Gruszów. Miał czterech braci: Juliana (ew. Juliusza – aktora), Henryka (ekonomistę), Bernarda^[a] (pisarza) i Edmunda (prawnika, legionistę). W 1910 roku zawarł ślub z Blanką z d. Koeppl, z którą miał córkę Irenę (ur. w 1912 roku)^[6].

• artykuły na temat stomatologii i higieny w lokalnych czasopismach^[2]
• Podręcznik higjeny publicznej i szkolnej: dla seminarjów nauczycielskich oraz nauczycieli szkół powszechnych (1924)^[7]
• Kwestia mieszkaniowa a zdrowie ludności (1934)^[7]
• Mały katechizm higieniczny dla ludu wiejskiego (1936)^[7]

• Medal Niepodległości
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
• Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych
• Krzyż Legionowy

• porucznik (30 stycznia 1916)^[8]
• kapitan (15 lipca 1919)^[2]
• major (6 sierpnia 1920 ze starszeństwem od 1 czerwca 1919)^[9]

• MarekM. Gałęzowski MarekM., Edward Szalit (Schalit Dawid), [w:] AndrzejA. Romanowski (red.), Polski słownik biograficzny, t. 46, Warszawa: Instytut historii im. Tadeusza Manteuffla, 2010, ISBN 978-83-86301-01-0 [dostęp 2026-02-28] .