Ehm Welk
![]() Ehm Welk w 1952 | |
| Data i miejsce urodzenia |
29 sierpnia 1884 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
![]() | |
Ehm Welk (ur. 29 sierpnia 1884 w Biesenbrow, części Angermünde, zm. 19 grudnia 1966 w Bad Doberan)[1] – niemiecki dziennikarz, literat i pisarz, działacz edukacyjny w NRD, profesor na Uniwersytecie w Greifswaldzie.
Życiorys
Ukończył szkołę jednoklasową w Biesenbrow. Do Szczecina przybył w roku 1900, tutaj odbył praktykę handlową. W 1904 został dziennikarzem w „Stettiner Neueste Nachrichten”, rok później był już redaktorem naczelnym gazety w Bremerhaven, a potem w Brunszwiku[2]. Od 1904 do 1922 był redaktorem lub redaktorem naczelnym kilku gazet w Niemczech (mając 21 lat był najmłodszym redaktorem naczelnym w kraju – w „Provinzial-Zeitung” w Bremerhaven[3]). Związał się z ideami socjalistycznymi i zakładał struktury Niemieckiej Partii Demokratycznej w Brunszwiku. Swoje poglądy wyraził m.in. w sztuce Gewitter über Gottland z 1927, którą wystawił Erwin Piscator w Volksbühne Theater w Berlinie[3]. W 1923 wyjechał do Ameryki z powodu zakazu wykonywania zawodu w Niemczech. W latach 1927 – 1934 był dziennikarzem „Zielonej Poczty” wydawnictwa Ullstein. W 1934 aresztowano go za artykuł „Herr Reichsminister, ein Wort, bitte” opublikowany pod pseudonimem Thomas Trimm[3] i osadzono w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen. W 1935 przeniesiony został do Lübbenau, a następnie zwolniony. Pozwolono mu publikować jedynie utwory nie związane z polityką, w czym odnosił duże sukcesy (np. Die Heiden von Kummerow z 1937)[3]. W 1940 kupił dom z ogrodem w dzisiejszych Dołujach (wówczas: Neuenkirchen) i mieszkał tam do roku 1945[2]. Pomiędzy 1935 a 1952 napisał większość swoich dzieł. W 1944 otrzymał Nagrodę im. Ernsta Moritza Arndta, a w 1945 wstąpił do Komunistycznej Partii Niemiec i przeprowadził się do Ückermünde, a w 1946 do Schwerinu, gdzie został dyrektorem centrum edukacji dorosłych. Założył sześć centrów edukacji dorosłych na terenie Meklemburgii. W 1950 przeniósł się do Bad Doberan. Kontynuował tam działalność literacką. W 1964 został profesorem na Uniwersytecie w Greifswaldzie[4].
Nagrody
Za twórczość literacką otrzymał odznaczenia państwowe NRD, w tym Nagrodę Państwową i Order Zasługi dla Ojczyzny. Nadano mu tytuł honorowego obywatela Bad Doberan i Angermünde oraz doktorat honoris causa wydziału filozoficznego Uniwersytetu w Greifswaldzie[4].
Galeria
Dom rodzinny w Biesenbrow
Dom Welka w Bad Doberan
Welk na znaczku NRD
Nagrobek w Bad Doberan
Przypisy
- ↑ Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN, 1996, s. 331 [dostęp 2024-11-24].
- 1 2 Elżbieta Bruska, Zaczęło się od Szczecina 22.11.2024, s. 2., „Kurier Szczeciński”, 24 listopada 2024, s. 2 [dostęp 2024-11-24].
- 1 2 3 4 Muzeum niemieckiego obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, biogram na wystawie
- 1 2 Ehm Welk Biographie [online], www.biesenbrow.de [dostęp 2023-02-04].
Bibliografia
- Elżbieta Bruska: Zaczęło się od Szczecina, [w:] Kurier Szczeciński, 22.11.2024, s. 2.
- Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red. Marka Zybury. Warszawa – Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996 (autorka biogramu: (Elżbieta Dzikowska), s. 331-332. ISBN 83-01-11995-0.
- ISNI: 0000000108917460
- VIAF: 41967175
- LCCN: n87151931
- GND: 118630776
- BnF: 127815091
- SUDOC: 08595716X
- NLA: 35767046
- NKC: kup19950000110729
- NTA: 075108038
- BIBSYS: 90127304
- CiNii: DA0334366X
- Open Library: OL152079A
- PLWABN: 9810582954005606
- NUKAT: n02082731
- J9U: 987007274771305171
- LNB: 000019680
- CONOR: 57834851
- ΕΒΕ: 128479
- LIH: LNB:vrn;=Cg
- WorldCat: E39PBJpdVbd3MHJHYHCfmhXWXd

