Ekanit
 | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
krzemian potasu, wapnia, sodu i toru |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
4,5[1] |
| Przełam |
nierówny/nieregularny[1] |
| Łupliwość |
wyraźna/dobra wg {101}, niewyraźna wg {001}[1] |
| Pokrój kryształu |
pryzmatyczny[2] |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
trapezoidalna[1] |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[1] |
| Gęstość |
2,95–3,28 g/cm³[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
żółta, zielona w odcieniach, ciemnoczerwona, brunatna, brązowa[1][2] |
| Rysa |
biała[1] |
| Połysk |
szklisty[1] |
| Współczynnik załamania |
1,593–1,596 (jednoosiowy)[2] |
| Inne |
dwójłomność: 0,001[2] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
9.EA.10[1] |
Ekanit – minerał z gromady krzemianów, krzemian pierścieniowy. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
Znany od 1961 r. – został odkryty przez F.L.D. Ekanayake[2].
Właściwości
Minerał metamiktyczny[2], po ogrzaniu rekrystalizuje w fazę tetragonalną. Często mylony jest z turmalinem. Zazwyczaj tworzy kryształy wrosłe, nieforemne (do 1 cm). Jest radioaktywny[1]. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do przeświecającego[1][2]. Częstymi zanieczyszczeniami są uran, ołów, żelazo, glin, mangan oraz magnez[1].
Występowanie
Powstaje w strefach kontaktowych wtrąceń alkalicznych skał magmowych z utworami wapiennymi. Występuje w aluwiach[2]. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: czaroit, tinaksyt, mikroklin, kwarc, kalcyt, wollastonit, diopsyd i tytanit[1].
Miejsce występowania[1]
- jego największe ilości wydobywane są na Sri Lance – Eheliyagoda, Ratnapura (okazy po oszlifowaniu wykazują asteryzm),
- złoża znajdują się także w Rosji – masyw muruński (okolice Bajkału i Jakucka) jest spotykany w czaroitytach obok czaroitu,
- Kanada (Ameryka Północna) – Jukon, G. Tombstone, Quebec,
- Włochy – Lacjum, Toskania,
- USA – Kalifornia,
Zastosowanie
- jest interesujący dla naukowców i kolekcjonerów,
- ma znaczenie gemmologiczne.