Ekofaszyzm

Ekofaszyzm – termin używany na określenie ideologii łączących ekologizm z faszyzmem[1].

Ideolodzy

Savitri Devi

Urodzona w Grecji nacjonalistka Savitri Devi łączyła ezoteryczny nazizm z poparciem dla praw zwierząt i głębokiej ekologii[2]. Devi od lat 30. XX wieku była zwolenniczką Hitlera i partii nazistowskiej, wspierała również aktywizm na rzecz praw zwierząt i od najmłodszych lat była wegetarianką[3]. Zgodnie z jej poglądami ekologicznymi opisanymi w książkach takich jak „Impeachment of Man” ludzie nie stoją ponad zwierzętami; wręcz przeciwnie, ludzie są częścią ekosystemu i w związku z tym powinni szanować wszystkie formy życia, w tym zwierzęta i całą przyrodę[4].

Ruchy polityczne

Dania

Narodowosocjalistyczny Ruch Danii wziął udział w wyborach w Danii w 1988 r. z kampanią „Zielona Dania dla białych ludzi”, skupiając się na kwestiach środowiskowych. Magazyn partii Fædrelandet opowiadał się za rolnictwem ekologicznym i potępiał syntetyczne nawozy, farmaceutyki, hormony, pestycydy i modyfikacje genetyczne[5].

Finlandia

Ideologia neofaszystowskiego Ruch Niebiesko-Czarnego obejmuje politykę ekofaszystowską, stwierdzając, że jego celem jest ochrona przyrody[6].

Francja

Ruch Nouvelle Droite, którego ideologami byli Alain de Benoist i inne osoby zaangażowane w think tank GRECE, połączył niektóre lewicowe idee, w tym zieloną politykę, z prawicowymi ideami, takimi jak europejski etnonacjonalizm[7]. Różne inne postacie francuskiej skrajnej prawicy przejęły poglądy de Benoista, zawierające odwołanie do ochrony przyrody, w tym: Guillaume Faye, Renaud Camus i Hervé Juvin[8].

Niemcy

Collegium Humanum było ekofaszystowską organizacją istniejącą w Niemczech w latach 1963–2008, początkowo działającą w niemieckim ruchu ekologicznym, następnie od początku lat 80. stało się skrajnie prawicową organizacją polityczną i zostało zakazane w 2008 r. przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Niemiec[9]. Niemieccy nacjonaliści wydają czasopismo Umwetl und Aktiv łączące kwestię ochrony przyrody z prawicową ideologią[10]. Prawicowi ekolodzy osiedlają się w północnych regionach wiejskich Niemiec i tworzą nacjonalistyczne wspólnoty oparte na życiu w zgodzie z naturą[11].

Węgry

Skrajnie prawicowa węgierska partia polityczna Ruch Naszej Ojczyzny przyjęła pewne elementy idei ekologicznych i określa się jako jedyną prawdziwą partię zielonych[12].

Grecja

Grecki nacjonalistyczna partia Złoty Świt posiada swoją grupę ekologiczną Zielone Skrzydło, której członkowie brali udział jako strażacy podczas gaszenia pożarów lasów w Attyce w 2018 r. oraz uczestniczyli w projektach zalesiania[13].

Szwecja i Norwegia

Nordycki Ruch Oporu w swojej literaturze stale występuje przeciw degradacji środowiska[12].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Kev Smith, Ecofascism: Deep Ecology and Right-Wing Co-optation [online], environment-ecology.com [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2023-02-13] (ang.).
  2. ↑ Goodrick-Clarke, Nicholas (2003). Black Sun: Aryan Cults, Esoteric Nazism, and the Politics of Identity. New York University Press. ISBN 0-8147-3155-4.
  3. ↑ Greer, John Michael (2003). The new encyclopedia of the occult. Llewellyn Worldwide. ISBN 978-1-56718-336-8.
  4. ↑ Macklin, Graham „The Extreme Right, Climate Change and Terrorism”. Terrorism and Political Violence.
  5. ↑ Claus Bundgård Christensen, Ecofascism and Green Nazis in Denmark 1920–2020, „Scandinavian Journal of History”, 50 (2), 2025, s. 174–196, DOI: 10.1080/03468755.2024.2434679, ISSN 0346-8755 [dostęp 2025-05-08].
  6. ↑ Sinimustan Liikkeen eurovaaliohjelman julkaisutilaisuus 25.2.2024 Kulttuurikeskus Otsolassa – Sinimusta Liike, „Sinimusta Liike”, 14 lutego 2024 [dostęp 2025-05-08] [zarchiwizowane z adresu 2025-01-25] (fiń.).
  7. ↑ „Fascism”. In Taylor, Bron (ed.). Encyclopedia of Religion and Nature. Continuum International Publishing Group. pp. 639–644.
  8. ↑ Enquête sur l’écofascisme. Comment l’extrême droite veut récupérer l’écologie [online], reporterre.net, 16 kwietnia 2022 [dostęp 2025-05-08] [zarchiwizowane z adresu 2022-04-16] (fr.).
  9. ↑ Wolfgang Benz: Handbook of Anti-Semitism, Volume 5, Organizations, Institutions, Movements. Walter de Gruyter 2012, pp. 114/115.
  10. ↑ Grün oder braun? Zum nationalistischen Ökomagazin „Umwelt und Aktiv” – Störungsmelder [online], blog.zeit.de, 28 września 2022 [dostęp 2025-05-08] [zarchiwizowane z adresu 2022-09-28] (niem.).
  11. ↑ Hauke Dannemann, Experiments of authoritarian sustainability: Völkisch settlers and far-right prefiguration of a climate behemoth, „Sustainability: Science, Practice and Policy”, 19 (1), 2023, s. 2175468, DOI: 10.1080/15487733.2023.2175468 [dostęp 2025-05-08].
  12. 1 2 Eszter Szenes, Building resiliency to ecofascist radicalisation [online], icct.nl, listopad 2023 [dostęp 2025-05-08] [zarchiwizowane z adresu 2023-11-23] (ang.).
  13. ↑ Moore, Sam; Roberts, Alex (2022a). The Rise of Ecofascism: Climate Change and the Far Right. Polity Press. ISBN 978-1-5095-4537-7.

Linki zewnętrzne