Elanus

	Elanus
	Savigny, 1809
	; Kaniuk australijski (E. axillaris)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	szponiaste
Rodzina	jastrzębiowate
Podrodzina	kaniuki
Rodzaj	Elanus
	Typ nomenklatoryczny
	Elanus caesius Savigny, 1809 (= Falco caeruleus Desfontaines, 1789)
Synonimy
	Aelanus Rüppell, 1840; Elanoides G.R. Gray, 1840;
	Aelanus Rüppell, 1840; Elanoides G.R. Gray, 1840;
Gatunki
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	4 gatunki – zobacz opis w tekście

Elanus – rodzaj ptaków z podrodziny kaniuków (Elaninae) w obrębie rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce, południowo-zachodniej Europie, południowej części Azji, w Australii, na Nowej Gwinei oraz w Ameryce^[4]^[5].

Morfologia

Długość ciała 30–43 cm, rozpiętość skrzydeł 77–102 cm; masa ciała 160–375 g^[4]^[5].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1809 roku francuski przyrodnik, botanik i zoolog Marie Jules César Savigny w rozdziale zatytułowanym Systematyka ptaków Egiptu i Syrii, opublikowanym w publikacji o tytule Opis Egiptu, czyli Zbiór obserwacji i badań, które zostały przeprowadzone w Egipcie podczas wyprawy armii francuskiej^[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) kaniuk zwyczajny (E. caeruleus).

Etymologia

Elanus (Aelanus): gr. ελανος elanos ‘kania’^[6].
Elanoides: gr. ελανος elanos ‘kania’; -οιδης -oidēs ‘przypominający’^[7]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Elanus caesius Savigny, 1809 (= Falco caeruleus Desfontaines, 1787).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[8]:

Elanus leucurus (Vieillot, 1818) – kaniuk amerykański
Elanus caeruleus (Desfontaines, 1789) – kaniuk zwyczajny
Elanus axillaris (Latham, 1801) – kaniuk australijski
Elanus scriptus Gould, 1842 – kaniuk stepowy

Uwagi

↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Elanus Savigny, 1809
↑ Nie Elanoides Vieillot, 1818.

Przypisy

1 2 M.J.C. Savigny: Systeme des Oiseaux de l’Egypte et de la Syrie. W: France. Commission des sciences et arts d’Egypte: Description de l’Égypte, ou, Recueil des observations et des recherches qui ont été faites en Égypte pendant l’expédition de l’armée française. T. 1: Histoire Naturelle. Paris: Imprimerie impériale, 1809, s. 69, 97. (fr.).
↑ E. Rüppell: Neue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien gehörig. Frankfurt am Main: S. Schmerber, 1840, s. 115. (niem.).
↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840. (ang.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.accipi1.01 [dostęp 2024-07-23] (ang.), Elanus.
1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-04-02]. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Elanus [dostęp 2022-02-02] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Elanoides [dostęp 2026-08-14] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Elaninae Blyth, 1851 - kaniuki (Wersja: 2024-07-07). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-07-23].

[2] Niepoprawna późniejsza pisownia Elanus Savigny, 1809

[4] Nie Elanoides Vieillot, 1818.

[Savigny-1] 1 2 M.J.C. Savigny: Systeme des Oiseaux de l’Egypte et de la Syrie. W: France. Commission des sciences et arts d’Egypte: Description de l’Égypte, ou, Recueil des observations et des recherches qui ont été faites en Égypte pendant l’expédition de l’armée française. T. 1: Histoire Naturelle. Paris: Imprimerie impériale, 1809, s. 69, 97. (fr.).

[Rüppell-3] E. Rüppell: Neue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien gehörig. Frankfurt am Main: S. Schmerber, 1840, s. 115. (niem.).

[gray-5] G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840. (ang.).

[Winkler&inni-6] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.accipi1.01 [dostęp 2024-07-23] (ang.), Elanus.

[ioc-7] 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-04-02]. (ang.).

[8] The Key to Scientific Names ↓, Elanus [dostęp 2022-02-02] .

[9] The Key to Scientific Names ↓, Elanoides [dostęp 2026-08-14] .

[Mielczarek&Kuziemko-10] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Elaninae Blyth, 1851 - kaniuki (Wersja: 2024-07-07). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-07-23].

[1]

[a]

[2]

[b]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]