Elez Isufi
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
1861 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
30 grudnia 1924 |
| Zawód, zajęcie |
działacz narodowy |
| Odznaczenia | |
 | |
Elez Isufi właśc. Elez Isuf Ndreu (ur. 1861 we wsi Sllovë k. Debaru, zm. 30 grudnia 1924 w Peshkopii[1][2]) – albański działacz narodowy i organizator ruchu powstańczego.
Życiorys
W latach 1909-1912 był aktywnym uczestnikiem powstań antyosmańskich, działając w rejonie Debaru[2]. Od 1912 walczył przeciwko Serbom. W czasie I wojny światowej znalazł się w Wiedniu, gdzie został odznaczony Orderem Franciszka Józefa[2]. Po zakończeniu wojny wrócił do Debaru i od sierpnia do grudnia 1921 kontynuował walkę przeciwko Serbom, działając w ruchu kaczaków i Komitecie Narodowej Obrony Kosowa (Komiteti Mbrojtja Kombëtare e Kosovës)[3]. W marcu 1922 wspólnie z Bajramem Currim wziął w przewrocie antyrządowym w Albanii, na czele podległych mu ludzi, którzy zaatakowali siedzibę władz w Tiranie[4]. W tym czasie współpracował z Ahmedem Zogu, a także uczestniczył w rozmowach z dyplomatami brytyjskimi[2].
W czerwcu 1924 wziął aktywny udział w przewrocie, który doprowadził do przejęcia władzy przez zwolenników Fana Noliego[2]. W grudniu 1924 walczył przeciwko oddziałom wiernym Ahmedowi Zogu i wspierającym go Serbom. W czasie walk, 16 grudnia 1924 w rejonie Peshkopii został dwukrotnie ranny w brzuch[5]. Z powodu tych ran zmarł dwa tygodnie później[1][2].
Był żonaty, miał syna (Cen Elezi, aktywny uczestnik ruchu oporu w czasie II wojny światowej)[1][4].
Pamięć
W 2025 w Debarze odsłonięto popiersie Eleza Isufiego, dłuta Fiqiri Kasy. Imię Isufiego nosi stowarzyszenie albańskie, działające w Debarze, a także ulice w Tiranie, Bathore i bulwar w Peshkopii[2].
Przypisy
- 1 2 3 Dashnor Kaloçi, The telegram is revealed: “You are informed that Elez Isufi died… [online], memorie.al, 2023 (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Naim Plaku, Elez Isuf Ndreu (1861 – 1924) [online], memorie.al, 2023 (alb.).
- ↑ Halim Purellku. Bashkëpunimi antijugosllav midis komiteteve shqiptare dhe maqedonase (1919-1924). „Studime historike”. 3-4, s. 29, 2006.
- 1 2 Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 215. ISBN 978-1-78076-431-3.
- ↑ Roland Qafoku, Vrasja nga serbët e Elezit Isufit bashkë me të nipin, pas tradhtisë së shqiptarëve [online], telegrafi.al, 2021 (alb.).
Bibliografia
- Xhafer Martini: Elez Isufi. Tirana: Shtëpia Botuese e Lidhjes se Shkrimtareve, 1994, s. 170.
- Elez Isufi: trajtesa, dokumente. Tirana: Shtëpia Botuese "Marin Barleti", 1996, s. 273.
- Xhafer Martini: Elez Isufi. Tirana: Shtëpia Botuese e Lidhjes se Shkrimtareve, 1994, s. 170.