Elliott Smith
![]() Elliott Smith (2003) | |
| Imię i nazwisko |
Steven Paul Smith |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci |
21 października 2003 |
| Instrumenty |
gitara akustyczna, harmonijka ustna, pianino, klarnet, gitara basowa, perkusja |
| Typ głosu | |
| Gatunki | |
| Aktywność |
1991–2003 |
| Wydawnictwo | |
| Powiązania |
Heatmiser, Quasi, Mary Lou Lord, Pete Krebs, No. 2 |
| Strona internetowa | |
Elliott Smith, właśc. Steven Paul Smith (ur. 6 sierpnia 1969, zm. 21 października 2003[1]) – amerykański muzyk, a także autor i wykonawca utworów muzycznych. Chociaż pierwotnie dorastał w stanie Teksas, znaczną część swojego życia spędził jednak w mieście Portland w stanie Oregon[2], gdzie zyskał znaczną popularność na lokalnej scenie muzycznej, w latach ‘90[3].
Uważany jest za jednego z najwybitniejszych twórców amerykańskiej sceny alternatywnej lat ‘90. Jego twórczość zaliczano bardzo często do gatunku muzycznego, nazywanego folk punkiem[4][5] (stanowiącego swoiste połączenie ze sobą: muzyki folkowej (folku) oraz punk rocku). Wypracował własny, charakterystyczny sposób śpiewania, który określił jako „whispery, spiderweb-thin delivery” (pol. „szeptający, cienki jak pajęczyna głos”)[6]. Magazyn muzyczny New Musical Express (NME) opisał go jako „szeroko uwielbianego artystę”, który „poruszył niezliczoną ilość serc swoimi fascynującymi zdolnościami tak czysto muzycznymi, jak i niesamowitymi umiejętnościami wyrażania emocji przez swoje utwory”[7].
Jego głównym instrumentem była gitara akustyczna, lecz grał również m.in. na pianinie, perkusji, gitarze basowej, klarnecie oraz harmonijce[8].
Elliott Smith został w 1997 roku nominowany do nagrody Oscara w kategorii Najlepsza piosenka oryginalna, za swój utwór „Miss Misery”, pochodzący z filmowego przeboju kinowego ‘Good Will Hunting’ (pol. ‘Buntownik z wyboru’) z roku 1997 (który to utwór, Smith stworzył specjalnie na potrzeby niniejszego filmu[9]), w którym – w głównych rolach – wystąpili m.in. Robin Williams (nagrodzony za swoją rolę Oscarem[10]), Ben Affleck i Matt Damon. Oprócz tego, na ścieżce dźwiękowej do samego filmu ‘Good Will Hunting’, pojawiło się także pięć innych utworów stworzonych wcześniej przez Smitha, na potrzeby jego dwóch różnych albumów: Roman Candle (1994) oraz Either/Or (1997)[11].
Przy okazji 70. ceremonii wręczenia Oscarów dnia 23 marca 1998, zrealizował on także szczególne wykonanie utworu „Miss Misery”, specjalnie na okazję tej gali[12][13][14]. Ostatecznie nie zdobył on jednak nagrody, która to końcowo trafiła do innej nominowanej piosenki „My Heart Will Go On” z filmu ‘Titanic’ (1997); za której to piosenki stworzenie, odpowiadają James Horner oraz Will Jennings, a która zaśpiewana została dla filmu, przez Céline Dion[14].
Elliott Smith w ciągu swojego życia zmagał się z nawracającymi skłonnościami do picia dużych ilości alkoholu oraz do zażywania narkotyków (nigdy jednak nie przyjmował on żadnych narkotyków, podaniem dożylnym[15]); został on także medycznie zdiagnozowany z zespołem ADHD[16]. Trwające u niego problemy związane z substancjami psychoaktywnymi wpłynęły w pewien sposób na jego życie oraz tworzoną przez niego sztukę; do samych narkotyków, on sam zaś często odwoływał się bezpośrednio i niebezpośrednio, w tekstach swoich utworów. Narkotyki nie były jednak w żadnym razie jedynym tematem jego dzieł, które tematycznie skupiały się także choćby na skomplikowanych relacjach międzyludzkich, samotności czy przemocy w rodzinie[a][17]. W końcowych latach swojego życia, Elliott wyznawał w rozmowach z najbliższymi przyjaciółmi, że wierzy (wracając pamięcią do przeszłości), że pamięta, jak w młodości był seksualnie wykorzystywany przez swojego ojczyma, Charliego Welcha; choć nigdy nie wypowiadał się na ten temat publicznie, mówiąc o tym z pełnym przekonaniem[18].
Styl muzyczny oraz inspiracje
Elliott Smith za życia cenił sobie oraz był inspirowany przez bardzo wielu różnych artystów – wśród których należy wymienić na pewno przynajmniej, zespoły oraz poszczególnych artystów: The Beatles[19], Big Star[20], The Clash[21], The Who[20], Led Zeppelin[20], The Kinks[22], Pink Floyd[20], Rush[20], Bauhaus[23], Elvisa Costello[24], Oasis[25], Television[26], AC/DC[27], Hanka Williamsa[28], Scorpions, Fugazi[20], oraz Built to Spill[20].
Elliott Smith jest powszechnie uznawany za jednego z absolutnie najwybitniejszych przedstawicieli muzyki indie[29], choć – ze względu także na swoją przedwczesną śmierć – znany jest on raczej wciąż przede wszystkim w USA (w szczególności, na pewno w mieście Portland, w stanie Oregon; gdzie sam przez długi czas mieszkał[2]) — pozostając obecnie w głównej mierze nieznanym, także dla wielu wnikliwych pasjonatów muzyki niezależnej. Wśród współczesnych artystów muzycznych, cała rzesza wspomina go jako główne źródło inspiracji (wykonując także chętnie jego utwory na własnych koncertach). Do artystów, którzy publicznie wypowiedzieli się o Smithie, jako o artyście mającym szczególny wpływ na tworzoną przez nich samych muzykę, należą: Frank Ocean[30][b], Beck Hansen[31], Phoebe Bridgers[32][c], Conor Oberst[34] (z grupy Bright Eyes), Julien Baker[35], Adrianne Lenker[36], Alex G[37], Beabadoobee[38], Ben Gibbard[39] (lider zespołu Death Cab for Cutie), Josh Klinghoffer[40][d] (z zespołu Red Hot Chili Peppers), Danielle Haim[45] z zespołu Haim, Madonna[46], Billie Eilish[47], Phil Elverum[48] (znany z solowego projektu The Microphones), Clairo[49] czy Brad Mehldau[50].
Śmierć
Elliott Smith zmarł 21 października 2003 roku, w wieku 34 lat, ponosząc śmiertelne obrażenia od dwóch ciosów nożem w klatkę piersiową[51]. W czasie całego zajścia, pozostawał on w swoim domu na Lemoyne Street, zlokalizowanym w Echo Park w Los Angeles[51], gdzie mieszkał on wraz ze swoją dziewczyną, Jennifer Chibą. Według zeznań Chiby, na krótko przed jego śmiercią, pomiędzy nimi obojgiem doszło do kłótni[52], w trakcie której ona sama zamknęła się w łazience, aby rzekomo wziąć prysznic[53]. Chiba niedługo później – wedle własnych słów – miała usłyszeć krzyk Smitha, a następnie wyjść z łazienki, aby zobaczyć go, z nożem, utkwionym w jego klatce piersiowej. Zeznała ona także policji, że po tym, jak wyciągnęła nóż z rany, co sprawiło, że ten upadł na ziemię; zadzwoniła na numer alarmowy o godzinie 12:18. Smith wkrótce potem zmarł w szpitalu z powodu wykrwawienia z dwóch ran, które znaleziono na jego ciele (a które to wykrwawienie – przypuszczalnie – nie musiałoby nastąpić, gdyby nóż pozostał w jednej z ran)[54] – na 20 minut po przyjeździe do szpitala[55], o godzinie 13:36.
Choć śmierć Smitha pierwotnie ukazała się w lokalnych mediach z bezpodstawnym sugestywnym przekazem, że „doszło tutaj najpewniej do samobójstwa”[56] (w związku także z tym, że – jeszcze za swojego – życia był on bardzo kojarzony jako artysta tworzący „smutną, depresyjną” muzykę[57]; zaś jego muzyka porównywana często – także w tym zakresie – choćby do muzyki Nicka Drake’a[58]); oficjalny raport z autopsji[59] – upubliczniony w grudniu 2003 – zostawił całą sprawę otwartą, nie wykluczając jednocześnie, że doszło tutaj w istocie, do morderstwa[51].
Dyskografia
| Data | Album | Wydawca |
|---|---|---|
| 14 lipca 1994 | Roman Candle | Cavity Search Records Domino Records |
| 21 lipca 1995 | Elliott Smith | Kill Rock Stars Domino Records |
| 25 lutego 1997 | Either/Or | Kill Rock Stars Domino Records |
| 25 sierpnia 1998 | XO | DreamWorks |
| 18 kwietnia 2000 | Figure 8 | DreamWorks |
| 19 października 2004 | From a Basement on the Hill
(pośmiertny album) |
ANTI-Records Domino Records |
| 8 maja 2007 | New Moon
(pośmiertna kompilacja) |
Kill Rock Stars Domino Records |
Uwagi
- ↑ W szczególności, wśród utworów Elliotta poruszających temat przemocy w rodzinie, należy wymienić: Southern Belle, Abused, No Confidence Man czy Flowers for Charlie.
- ↑ W jednej z piosenek Franka Oceana, zatytułowanej Seigfried (pochodzącej z albumu Blonde (2016)), bezpośrednio pojawia się dokładny fragment jednego z utworów Elliotta Smitha (zatytułowanego A Fond Farewell; utworu pochodzącego z – wydanego już po śmierci artysty – albumu From A Basement On The Hill (2004)): „This is not my life; It's just a fond farewell to a friend; It's not what I'm like; It's just a fond farewell [...]”.
- ↑ Jej drugi album – zatytułowany Punisher – otrzymał swoją nazwę po jednym z utworów znajdujących się na tym albumie (o tym samym tytule), który to utwór został napisany, właśnie z myślą o Elliocie Smithie, dla jego upamiętnienia[33].
- ↑ Josh Klinghoffer w trakcie trwania koncertu RHCP w Staples Center w Los Angeles, dnia 8 marca 2017 roku, wykonał cover utworu Elliotta, zatytułowanego Twilight[41][42]. Przy okazji innego koncertu RHCP, na wyspie Lucavsala (w Rydze, na Łotwie) dnia 27 lipca 2017 roku, wykonał on także cover innego utworu Smitha, o tytule Angeles[43][44].
Przypisy
- ↑ Singer/Songwriter Elliott Smith Dead; Friends, Fellow Musicians Pay Tribute – MTV [online], mtv.com [dostęp 2017-11-23] (ang.).
- 1 2 Elliott Smith | Encyclopedia.com [online], www.encyclopedia.com [dostęp 2026-07-29].
- ↑ Elliott Smith (1969-2003) [online], Willamette Week, 28 października 2023 [dostęp 2026-07-29], Cytat:
New York had Lou Reed in the 1960s, Detroit had Iggy Pop in the early 1970s, Seattle had Kurt Cobain in the early 1990s. And up until last week, Portland had Elliott Smith. (ang.). - ↑ Troy J. Augusto, Elliott Smith [online], Variety, 22 lutego 2000 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ In Music We Trust - SHOW REVIEW: Elliott Smith: Portland, Oregon - November 10 & 11, 2000 [online], www.inmusicwetrust.com [dostęp 2026-07-28].
- ↑ Steve Huey: Elliott Smith – Review. allmusic.com, 2004-01-08. [dostęp 2012-05-01]. (ang.).
- ↑ Rhys Buchanan, 50 years of Elliott Smith: the tender songwriter's greatest tracks, as nominated by his close friends and fans [online], NME, 30 lipca 2019 [dostęp 2026-07-29], Cytat:
While the widely adored singer-songwriter has touched countless lives with his compelling musicianship and lyricism, the tragic circumstances of his death have left a sense of melancholy and mystery behind the musician. (ang.). - ↑ Elliott Smith - Biography - Amoeba Music [online], www.amoeba.com [dostęp 2026-07-28].
- ↑ Janelle Nanos, How Elliott Smith's Music Transformed Good Will Hunting [online], Boston Magazine, 10 stycznia 2013 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Good Will Hunting (1997) - Awards - IMDb. [dostęp 2026-07-28].
- ↑ Good Will Hunting (1997) - Soundtracks - IMDb. [dostęp 2026-07-29].
- ↑ Miss Misery - Elliott Smith Live At the Oscars [Remastered Audio] [online], (film w serwisie YouTube, opublikowany: 4 stycznia 2024) [dostęp 2026-07-28].
- ↑ Elliott Smith at the Oscars [online], (film w serwisie YouTube, opublikowany: 30 stycznia 2013) [dostęp 2026-07-28].
- 1 2 Elliott Smith "Miss Misery" (1997) [online], So Much Great Music, 22 października 2018 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ MAGNET Staff, Elliott Smith: All Things Must Pass [online], Magnet Magazine, 29 stycznia 2005 [dostęp 2026-07-29], Cytat:
The recording sessions were alternately stoked and slowed by a cornucopia of cocaine, crack, speed and heroin—always snorted, never injected, according to McConnell—not to mention the dozen or so prescription meds Smith took regularly. (ang.). - ↑ Tom Taylor, Hear a rare Elliott Smith song recorded when he was just 14 [online], faroutmagazine.co.uk, 19 marca 2024 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- ↑ Elliott Smith dead at 34 [online], The Sydney Morning Herald, 24 października 2003 [dostęp 2026-07-29], Cytat:
Lyrically, they addressed dark subject matter such as drug addiction, troubled relationships and loneliness - though Smith tried to distance himself from the label of confessional songwriter. (ang.). - ↑ MAGNET Staff, Elliott Smith: All Things Must Pass [online], Magnet Magazine, 29 stycznia 2005 [dostęp 2026-07-29], Cytat:
He left Texas when he was 14 to live with his father in Portland, Ore., claiming he feared for his mother’s safety. In the last few years of his life, he confessed to close friends that he was tormented by vague memories of sexual abuse back in Dallas. (ang.). - ↑ Tom Taylor, The Beatles classic that Elliott Smith called “probably my favourite song ever” [online], faroutmagazine.co.uk, 10 listopada 2023 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Benjamin Nugent, Elliott Smith and the big nothing, Cambridge, Mass: Da Capo, 2005, ISBN 978-0-306-81447-1.
- ↑ sweet adeline | biography - page 7 [online], www.sweetadeline.net [dostęp 2026-07-28].
- ↑ A Conversation with Ray Davies and Elliott Smith for FILTER Magazine [online], www.scribd.com [dostęp 2026-07-28] [zarchiwizowane z adresu 2014-09-15] (ang.).
- ↑ sweet adeline | fifth album already for elliott smith, the new american wonder of the musical writing [online], www.sweetadeline.net [dostęp 2026-07-28].
- ↑ sweet adeline | the delicate sound of an explosion [online], www.sweetadeline.net [dostęp 2026-07-28].
- ↑ Paper Boat: Elliott Smith’s cover of “Supersonic” suggests us a myriad of interpretations [online], The Music Writers Collective [dostęp 2026-07-28].
- ↑ Greg Dwinnell with Elliott Smith [online], www.eggbert.com [dostęp 2026-07-28].
- ↑ N.M.E. Blog, Elliott Smith Archive Interview - 'There Has To Be Darkness In My Songs' [online], NME, 26 października 2010 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ sweet adeline | biography - page 2 [online], www.sweetadeline.net [dostęp 2026-07-28].
- ↑ Melissa Locker, Needle in the hay: Elliott Smith's incomparable brilliance lives on, „The Guardian”, 10 marca 2017, ISSN 0261-3077 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Frank Ocean's 'Blonde' Has Elliott Smith's Important Influence All Over It [online], Bustle, 24 sierpnia 2016 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ BECK PAYS TRIBUTE TO ELLIOTT SMITH [online], NME, 30 października 2003 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Phoebe Bridgers On Learning From Elliott Smith, 20 Years After Figure 8, „NPR”, 16 kwietnia 2020 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Phoebe Bridgers’ favourite Elliott Smith song: “What if I told you I feel like I know you”, „Far Out Magazine”, 27 kwietnia 2024 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- ↑ August Billy, Bright Eyes Share Elliott Smith Cover Feat. Phoebe Bridgers [online], Music Feeds, 22 marca 2022 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Melissa Locker, Needle in the hay: Elliott Smith's incomparable brilliance lives on, „The Guardian”, 10 marca 2017, ISSN 0261-3077 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Adrianne Lenker Digs Deep [online], Pitchfork, 23 października 2020 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Geoff Nelson, Ruining Alex G [online], 8 października 2015 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Beabadoobee On The Moment Taylor Swift Dedicated A Song To Her During The 'Eras Tour' [online], Elite Daily, 21 kwietnia 2023 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Say Yes: An Elliott Smith Podcast [online], NPR, 10 marca 2017 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Lyndsey Parker, Lyndsanity | One of one: Josh Klinghoffer talks new Pluralone album, lost Morrissey album (and other superstar collabs), ode to Taylor Hawkins, and his career’s ‘upward slant toward creative mania’ [online] [dostęp 2026-07-28], Cytat:
LPTV: I assume you’re like a big Elliott Smith fan? Because I hear a lot of Elliott influence on this record.
JOSH KLINGHOFFER: Yeah. That’s very apparent on this. Sometimes I can’t even listen to him. [...] (ang.). - ↑ Josh Klinghoffer - Twilight (Elliott Smith cover) [Live in LA - March 8th 2017] (Soundboard) [online], (film w serwisie YouTube, opublikowany: 18 kwietnia 2017) [dostęp 2026-07-29].
- ↑ Review: The Red Hot Chili Peppers at the Staples Center, „Daily Bruin”, 8 marca 2017 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- ↑ Red Hot Chili Peppers - 16. Angeles (Elliott Smith) (Riga, Latvia, 27.07.17) [online], (film w serwisie YouTube, opublikowany: 28 lipca 2017) [dostęp 2026-07-29].
- ↑ July 27, 2017 · Lucavsala, Riga, Latvia · RHCP Live Archive, „Red Hot Chili Peppers Live Archive”, 27 lipca 2017 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- ↑ Pitchfork, In Sight Out: Haim [online], Pitchfork, 1 października 2019 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Madonna Shares A Late-Night Acoustic Cover Of Elliott Smith's "Between The Bars" - PAPER Magazine [online], www.papermag.com [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Nick Reilly, Billie Eilish shares footage of unreleased Elliott Smith cover [online], NME, 1 października 2019 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Season 4 Episode 5– Phil Elverum [online], My Favourite Elliott Smith Song [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Episode 169: Clairo [online], Song Exploder, 2 października 2019 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Brad Mehldau’s 'Ride into the Sun,' Featuring the Music of Elliott Smith, Out August 29 on Nonesuch | Nonesuch Records [online], Nonesuch Records Official Website, 29 maja 2025 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- 1 2 3 Rocker's Autopsy Doesn’t Rule Out Homicide. 2004-01-08. [dostęp 2012-05-01]. (ang.).
- ↑ Alexis Petridis, The mysterious death of Mr Misery, „The Guardian”, 19 marca 2004, ISSN 0261-3077 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Arquivo.pt [online], arquivo.pt [dostęp 2026-07-28].
- ↑ Phil Busse, More Answers, More Questions [online], Portland Mercury, 15 stycznia 2004 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Alexis Petridis, The mysterious death of Mr Misery, „The Guardian”, 19 marca 2004, ISSN 0261-3077 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ Neda Ulaby, Singer Elliott Smith Dead In Apparent Suicide [online], 90.5 WESA, 22 października 2003 [dostęp 2026-07-28] (ang.).
- ↑ The Divided Self of Elliott Smith [online], TAP Magazine [dostęp 2026-07-28], Cytat:
There was always a lot of interest in pigeonholing him into this very dark and sad place. In England, he got questions like, “How does it feel to be the sad sack troubadour of America?”. (ang.). - ↑ Aidin Vaziri, Nick Drake's 'Pink Moon' Is Rising [online], Rolling Stone, 11 kwietnia 2000 [dostęp 2026-07-28], Cytat:
Drake’s bohemian influence can be heard in everyone from Elliott Smith and Beth Orton to R.E.M and the Cure. (ang.). - ↑ Steven Paul "Elliott" Smith Autopsy Report [online].
