Energetyka jądrowa w Polsce

Nieukończony główny budynek elektrowni Żarnowiec

Energetyka jądrowa w Polsce – dział energetyki oparty na energii jądrowej w Polsce.

W Polsce nie działa elektrownia jądrowa, jednak wielokrotnie planowano jej uruchomienie, począwszy od 1971 roku. W lokalizacji Lubiatowo-Kopalino w gminie Choczewo realizowany jest projekt pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, obejmujący trzy bloki z reaktorami AP1000 o łącznej mocy elektrycznej do 3750 MWe; w sierpniu 2026 inwestycja znajdowała się na etapie prac przygotowawczych[1]. Jedynym działającym reaktorem jądrowym jest badawczy reaktor Maria w Otwocku, zarządzany przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych; 31 lipca 2025 Prezes Państwowej Agencji Atomistyki wydał bezterminowe zezwolenie na jego eksploatację[2].

Historia

1955–1970

Reaktor EWA – pierwszy reaktor jądrowy uruchomiony w Polsce

Przygotowania do użytkowania energii jądrowej w Polsce sięgają połowy lat 50. XX wieku, kiedy to w 1955 roku utworzono Instytut Badań Jądrowych (IBJ) w Świerku koło Otwocka[3].

14 czerwca 1958 r. uruchomiono w IBJ pierwszy w Polsce doświadczalny reaktor jądrowy EWA. Pracował on do 24 lutego 1995 roku[3].

1970–2000

Pozostałości niedokończonej Elektrowni Jądrowej „Żarnowiec” w 2025

12 sierpnia 1971 roku Prezydium Rządu podjęło decyzję o zamiarze budowy elektrowni jądrowej i wykonania prac przygotowawczych. Komisja Planowania przy Radzie Ministrów decyzją z 19 grudnia 1972 roku ustaliła, że elektrownia zostanie zlokalizowana w Żarnowcu. 28 lutego 1974 podpisano między rządami PRL i ZSRR umowę o współpracy przy budowie elektrowni jądrowej[3].

18 stycznia 1982 roku Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie budowy Elektrowni Jądrowej „Żarnowiec” obejmującej dwa bloki energetyczne typu WWER-440. Uruchomienie pierwszego bloku energetycznego o mocy 465 MWe miało nastąpić w 1989 roku, drugiego zaś – w 1990. Budowę rozpoczęto 31 marca 1982 roku[3]. Pod budowę zlikwidowano pobliską wieś Kartoszyno[4].

10 kwietnia 1986 Sejm PRL uchwalił ustawę Prawo atomowe – pierwszy taki dokument w Polsce[5].

15 czerwca 1987 roku Prezydium Komisji Planowania przy Radzie Ministrów zaakceptowało lokalizację drugiej elektrowni jądrowej w miejscowości Klempicz w Wielkopolsce. 22 kwietnia 1989 roku ówczesny minister przemysłu Tadeusz Syryjczyk, na skutek protestów społecznych, wstrzymał roboty przygotowawcze do budowy Elektrowni Jądrowej „Warta”[6][7].

W 1988 roku na terenie województwa gdańskiego ruszyła fala protestów i happeningów, inspirowana głównie przez Franciszkański Ruch Ekologiczny, przeciwko budowie elektrowni jądrowej w Żarnowcu[7]. 2 grudnia 1989 rząd Tadeusza Mazowieckiego wstrzymał na rok budowę elektrowni[8]. 4 września 1990 minister przemysłu Tadeusz Syryjczyk zarekomendował likwidację EJ „Żarnowiec” podczas posiedzenia Rady Ministrów. 17 grudnia 1990 Rada Ministrów podjęła uchwałę o likwidacji EJ „Żarnowiec”. Prace były już w zaawansowanym stadium, kiedy je przerwano[4][8]. Decyzję o przerwaniu inwestycji poprzedzały m.in. protesty przeciwników energetyki jądrowej[7]. Zakończono tylko inwestycję towarzyszącą – elektrownię szczytowo-pompową[9].

11 stycznia 1996 roku Sejm przyjął założenia polityki energetycznej Polski do 2010 roku, w których nie przewidziano budowy elektrowni jądrowych. Założono jednak badanie zasadności ekonomicznej i stopnia akceptacji społecznej takich inwestycji[7]. Po likwidacji elektrowni w Żarnowcu i dalszych planów budowy elektrowni jądrowych w Polsce polscy specjaliści wyjechali za granicę, a uczelnie pozamykały kierunki związane z budową i eksploatacją reaktorów atomowych[10].

W listopadzie 1999 roku Ministerstwo Gospodarki przedstawiło założenia polityki energetycznej Polski do 2020 roku, a w lutym 2000 Rada Ministrów podjęła stosowną uchwałę. W tym roku uchwalono ustawę z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe, zmieniającą dotychczasowe przepisy z 1986 roku[11].

2000–2012

Mieszkańcy Gąsek sprzeciwiają się planom budowy elektrowni (lipiec 2012 r.)

4 stycznia 2005 rząd Marka Belki przyjął dokument „Polityka energetyczna Polski do 2025 roku”, w którym napisano[12]:

  • Ze względu na konieczność dywersyfikacji nośników energii pierwotnej oraz potrzebę ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do atmosfery, uzasadnione staje się wprowadzenie do krajowego systemu energetyki jądrowej.
  • Ponieważ prognozy wskazują na potrzebę pozyskiwania energii elektrycznej z elektrowni jądrowej w drugim dziesięcioleciu rozpatrywanego okresu, to biorąc pod uwagę długość cyklu inwestycyjnego konieczne jest niezwłoczne rozpoczęcie społecznej debaty na ten temat.

Elektrownia jądrowa ma być jedną z wielu elektrowni zapewniających bezpieczeństwo energetyczne kraju. Według opinii Państwowej Agencji Atomistyki nie zagraża ona środowisku bardziej niż konwencjonalne elektrownie. Przeciwko budowie elektrowni jądrowej w Polsce byli wówczas m.in. Greenpeace i partia Zieloni[13].

9 listopada 2008 w Gdańsku premier Donald Tusk zapowiedział budowę co najmniej dwóch elektrowni jądrowych w północno-wschodniej Polsce[14]. Prawdopodobne lokacje to Żarnowiec na Pomorzu oraz niesprecyzowana lokalizacja w województwie podlaskim. W marcu 2009 roku Departament Dywersyfikacji Dostaw Nośników Energii w Ministerstwie Gospodarki przemianowany został na Departament Energii Jądrowej[15]. W tym samym roku została utworzona przy PGE spółka celowa EJ1, której zadaniem jest stworzenie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej[16][17]. 8 stycznia 2010 roku Ministerstwo Gospodarki podało listę 28 miejscowości, które są brane pod uwagę pod kątem lokalizacji pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce[18]. 25 listopada Polska Grupa Energetyczna wskazała trzy potencjalne lokalizacje elektrowni jądrowej: Żarnowiec, Choczewo i Gąski[19]. Do końca 2011 miał zostać ogłoszony przetarg na dostawę reaktorów, jednak termin ten został przesunięty. Chęć uczestnictwa w projekcie budowy elektrowni jądrowej w Polsce ogłosiły między innymi firmy Areva, Westinghouse i General Electric. W lutym 2012 ponad 94% mieszkańców gminy Mielno, biorących udział w referendum, wypowiedziało się przeciwko lokalizacji elektrowni jądrowej w letniskowej wsi Gąski[20].

2013–2019

Przedstawiciele amerykańskiej Nuclear Regulatory Commission i polskiej Państwowej Agencji Atomistyki podczas odnowienia porozumienia o współpracy w zakresie bezpieczeństwa jądrowego w 2016

28 stycznia 2014 roku Rada Ministrów przyjęła pierwszy „Program polskiej energetyki jądrowej” (PPEJ), określający zadania niezbędne do wdrożenia energetyki jądrowej w Polsce, w tym przygotowanie inwestora, wybór lokalizacji i technologii, rozwój dozoru jądrowego, kadr oraz zaplecza naukowo-technicznego[21]. Program przewidywał uruchomienie pierwszego bloku pierwszej elektrowni jądrowej do końca 2024 roku[22].

W 2018 roku Najwyższa Izba Kontroli oceniła, że opóźnienia w realizacji PPEJ spowodowały, iż uruchomienie pierwszego bloku do końca 2024 roku stało się nierealne. NIK wskazała również na wysokie prawdopodobieństwo uruchomienia pierwszej elektrowni dopiero po 2030 roku[22].

Od 2020

2 października 2020 roku Rada Ministrów przyjęła aktualizację Programu polskiej energetyki jądrowej. Program zakładał budowę sześciu bloków jądrowych o mocy jednostkowej od 1 do 1,6 GW i łącznej mocy 6–9 GW. W ówczesnym harmonogramie rozpoczęcie budowy pierwszego bloku przewidziano na 2026 rok, jego uruchomienie na 2033 rok, a uruchamianie kolejnych bloków w odstępach 2–3 lat do 2043 roku[23]. Terminy te nie zostały dotrzymane i w kolejnych latach harmonogram został ponownie przeanalizowany.

W marcu 2021 premierzy Węgier, Francji, Czech, Słowenii, Rumunii, Słowacji i Polski opublikowali wspólny list otwarty do Komisji Europejskiej, apelując o uwzględnienie roli energetyki jądrowej w polityce klimatycznej i energetycznej Unii Europejskiej oraz w ramach zrównoważonego finansowania[24]. W kwietniu 2021 interdyscyplinarny zespół doradczy do spraw kryzysu klimatycznego przy prezesie PAN opublikował raport na temat ograniczania emisji gazów cieplarnianych, w którym stwierdzono, że transformacja energetyczna w Polsce powinna uwzględniać zarówno odnawialne źródła energii, jak i energetykę jądrową[25].

W 2021 roku Skarb Państwa odkupił 100% udziałów w spółce PGE EJ1, która następnie została przemianowana na Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ)[17]. W latach 2021–2022 jako potencjalnych partnerów technologicznych dla wielkoskalowego programu rozważano przede wszystkim podmioty ze Stanów Zjednoczonych, Francji i Korei Południowej. 2 listopada 2022 roku Rada Ministrów wskazała dla pierwszej elektrowni amerykańską technologię reaktorów AP1000 firmy Westinghouse oraz moc do 3750 MWe na obszarze gmin Choczewo lub Gniewino i Krokowa[26].

W 2023 roku zakończono zasadniczy etap wyboru lokalizacji pierwszej elektrowni. 12 lipca Minister Klimatu i Środowiska wydał decyzję zasadniczą, 18 września Wojewoda Pomorski decyzję o wskazaniu lokalizacji, 19 września Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a 26 października Wojewoda Pomorski decyzję o ustaleniu lokalizacji w wariancie Lubiatowo-Kopalino w gminie Choczewo[27]. We wrześniu 2023 PEJ podpisały z konsorcjum Westinghouse–Bechtel umowę Engineering Services Contract na prace projektowe[27].

W 2025 i 2026 roku przygotowano kolejną aktualizację PPEJ. Na 9 sierpnia 2026 nadal obowiązywała wersja programu przyjęta 2 października 2020 roku, a nowa aktualizacja pozostawała projektem rządowym; w wykazie prac Rady Ministrów jej przyjęcie planowano na III kwartał 2026 roku[28]. Projekt z czerwca 2026 utrzymuje cel 6–9 GW mocy w dużych reaktorach wodnych, lecz aktualizuje harmonogram pierwszej elektrowni i przewiduje przygotowanie drugiej elektrowni jądrowej[27].

Pierwsza elektrownia jądrowa – Lubiatowo-Kopalino

Budowa infrastruktury drogowej i kolejowej dla Elektrowni Jądrowej Lubiatowo-Kopalino między Kopalinem a Biebrowem, lipiec 2026
Schemat obiegu chłodziwa reaktora AP1000 – typu wybranego dla Elektrowni Jądrowej Lubiatowo-Kopalino

Pierwsza elektrownia jądrowa jest realizowana w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino w gminie Choczewo, w powiecie wejherowskim w województwie pomorskim. Inwestorem jest należąca w 100% do Skarbu Państwa spółka Polskie Elektrownie Jądrowe. Projekt obejmuje trzy ciśnieniowe reaktory wodne AP1000 generacji III+ firmy Westinghouse, każdy o mocy brutto około 1250 MWe, co daje łączną moc do 3750 MWe. Za realizację części inżynieryjnej i budowlanej odpowiada konsorcjum Westinghouse–Bechtel[27].

Decyzja środowiskowa dla przedsięwzięcia została wydana 19 września 2023 roku przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a decyzja o ustaleniu lokalizacji – 26 października 2023 roku przez Wojewodę Pomorskiego[27]. 29 sierpnia 2025 Wojewoda Pomorski zezwolił na pierwszy etap prac przygotowawczych, obejmujący m.in. prace geodezyjne, organizację terenu, przygotowanie tymczasowego zaplecza, usuwanie roślinności, ogrodzenie i wstępną niwelację terenu[29].

31 marca 2026 PEJ złożyły do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki wniosek o wydanie zezwolenia na budowę obiektu jądrowego. Wniosek dotyczy elektrowni o mocy 3750 MWe, a przekazana dokumentacja liczy ponad 40 tys. stron[30]. Jest to odrębne postępowanie od postępowania o pozwolenie na budowę wydawane przez wojewodę; zezwolenie Prezesa PAA w zakresie bezpieczeństwa jądrowego jest jednym z warunków poprzedzających rozpoczęcie zasadniczej budowy obiektu jądrowego[31].

30 czerwca 2026 Wojewoda Pomorski wydał pozwolenie na drugi etap prac przygotowawczych. Obejmuje on m.in. zasadniczą niwelację terenu, tymczasowe zaplecze techniczne i socjalno-biurowe, warsztaty, magazyny, drogi i parkingi, budynek do montażu modułów AP1000 oraz przyłącza i instalacje dla placu budowy[32]. 5 sierpnia 2026 PEJ przekazały Bechtelowi zarządzanie terenem przyszłej budowy, a wykonawcą robót ziemnych został Budimex. Prace obejmują m.in. niwelację, przebudowę odwodnienia, budowę około 16 km dróg tymczasowych i przygotowanie zaplecza; etap ten zaplanowano od III kwartału 2026 do I kwartału 2029[1].

Harmonogram

Teren budowy Elektrowni Jądrowej Lubiatowo-Kopalino w czerwcu 2025

Harmonogram z PPEJ przyjętego w 2020 roku przewidywał uruchomienie pierwszego bloku w 2033 roku[23]. W projekcie aktualizacji PPEJ z czerwca 2026 termin ten przesunięto: rozpoczęcie zasadniczej budowy, rozumiane jako wylanie pierwszego betonu jądrowego, zaplanowano na 2028 rok, a rozpoczęcie komercyjnej pracy kolejnych trzech bloków odpowiednio na 2036, 2037 i 2038 rok[27]. Ponieważ w sierpniu 2026 dokument pozostawał projektem, terminy 2036–2038 nie stanowiły jeszcze harmonogramu przyjętego w nowej uchwale Rady Ministrów[28].

Finansowanie

W 2023 roku w związku z budową pierwszej elektrowni ustanowiono wieloletni program inwestycji infrastrukturalnych w województwie pomorskim na lata 2023–2029 o wartości ponad 4,7 mld zł. Środki te dotyczą infrastruktury towarzyszącej – m.in. drogowej, kolejowej i hydrotechnicznej – a nie całkowitego kosztu budowy elektrowni[33].

Ustawa z 20 lutego 2025 roku umożliwiła dokapitalizowanie PEJ ze środków budżetu państwa w latach 2025–2030 do łącznej wysokości 60,2 mld zł[34]. Kwota ta jest kapitałowym składnikiem modelu finansowania, a nie całkowitym kosztem elektrowni. Model opisany w projekcie PPEJ zakłada około 30% kapitału własnego zapewnianego przez Skarb Państwa oraz około 70% finansowania dłużnego objętego gwarancjami Skarbu Państwa; dla fazy eksploatacji przewidziano dwukierunkowy kontrakt różnicowy[27].

8 grudnia 2025 Komisja Europejska zatwierdziła pomoc państwa na budowę i eksploatację pierwszej polskiej elektrowni jądrowej[35]. 31 grudnia 2025 PEJ otrzymały obligacje skarbowe o wartości nominalnej 4,6 mld zł jako wkład Skarbu Państwa w podwyższony kapitał spółki; środki przeznaczono na dalsze prace projektowe, przygotowawcze i wewnętrzną infrastrukturę towarzyszącą[36].

Infrastruktura towarzysząca

Mapa infrastruktury planowanej Elektrowni Jądrowej Lubiatowo-Kopalino w gminie Choczewo, stan na lipiec 2026

Budowie elektrowni towarzyszą inwestycje drogowe, kolejowe, hydrotechniczne i elektroenergetyczne. W programie infrastrukturalnym na lata 2023–2029 przewidziano m.in. zapewnienie dojazdu drogowego od najbliższej drogi ekspresowej, budowę lub przebudowę infrastruktury kolejowej oraz infrastruktury hydrotechnicznej[27].

Polskie Sieci Elektroenergetyczne przygotowują rozbudowę sieci przesyłowej do wyprowadzenia mocy z elektrowni. 15 maja 2026 Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wydał decyzję środowiskową dla stacji elektroenergetycznej w pobliżu Biebrowa w gminie Choczewo. Stacja ma zajmować około 21 ha, a rozpoczęcie jej budowy zaplanowano na 2030 rok; energia z elektrowni ma być dalej przesyłana trzema liniami 400 kV do krajowego systemu elektroenergetycznego[37].

Druga elektrownia jądrowa

Program z 2020 roku zakładał budowę dwóch elektrowni jądrowych, jednak przygotowania do drugiej inwestycji pozostawały przez kilka lat na wczesnym etapie[23]. W projekcie aktualizacji PPEJ z 2026 roku jako preferowane obszary do dalszych analiz lokalizacyjnych wskazano Bełchatów i Konin, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości wykorzystania terenów związanych z elektrowniami w Kozienicach i Połańcu. Ostateczna lokalizacja nie została wybrana[27].

W drugiej połowie 2025 roku rozpoczęto dialog z potencjalnymi państwami-partnerami strategicznymi. Zaproszenia skierowano do Stanów Zjednoczonych, Francji, Korei Południowej i Kanady, a do dialogu przystąpiły Stany Zjednoczone, Francja i Kanada[27]. Projekt PPEJ przewiduje dla drugiej elektrowni zastosowanie wielkoskalowych reaktorów wodnych generacji III+, a wybór partnera strategicznego i technologii orientacyjnie w 2027 roku, wskazanie lokalizacji w 2028, rozpoczęcie zasadniczej budowy około 2032 oraz uruchomienie pierwszego bloku około 2040 roku. Ze względu na wczesny etap projektu terminy te mają charakter wstępny[27].

Równolegle od 2023 roku PGE i ZE PAK rozwijały odrębny projekt wielkoskalowej elektrowni jądrowej, pierwotnie związany z lokalizacją Pątnów i południowokoreańską technologią. Spółka PGE PAK Energia Jądrowa była początkowo własnością PGE i ZE PAK po 50%. W 2025 roku PGE odkupiła od ZE PAK pozostałe 50% akcji i stała się jedynym właścicielem spółki, której nazwę zmieniono na PGE Energia Jądrowa[38]. Projekt aktualizacji PPEJ przewiduje wykorzystanie PGE Energia Jądrowa do prac przygotowawczych i analiz związanych z drugą elektrownią jądrową[27].

Małe reaktory modułowe

Schemat reaktora modułowego NuScale – technologii rozważanej przez KGHM

Poza państwowym programem dużych elektrowni rozwijane są w Polsce projekty wykorzystania małych reaktorów modułowych (SMR). Do najbardziej zaawansowanych w 2023 roku należały projekty KGHM, bazujący na technologii firmy NuScale, oraz Orlen Synthos Green Energy (OSGE), bazujący na reaktorach BWRX-300 firmy GE Hitachi[39]. OSGE jest wspólnym przedsięwzięciem Orlenu i Synthos Green Energy, kontrolowanego przez Michała Sołowowa[39].

KGHM podpisał w lutym 2022 umowę z NuScale Power dotyczącą prac nad wdrożeniem technologii SMR w Polsce, a 12 lipca 2023 uzyskał decyzję zasadniczą dla przedsięwzięcia budowy małej modułowej elektrowni jądrowej[40]. Pierwotne deklaracje KGHM zakładały uruchomienie pierwszej instalacji do 2029 roku, jednak termin ten był planem inwestora, a nie harmonogramem państwowego PPEJ[41].

9 listopada 2023 oficjalnie wystartował program „Phoenix”, w ramach którego OSGE zostało objęte strategicznym wsparciem i otrzymało finansowanie Departamentu Stanu Stanów Zjednoczonych na prace przygotowawcze związane z projektem małych reaktorów jądrowych w Polsce[42]. W grudniu 2023 rząd Donalda Tuska powołał zespół zajmujący się projektem reaktorów jądrowych Orlenu[43].

W sierpniu 2025 Orlen i Synthos uzgodniły dalsze zasady współpracy w OSGE i wskazały Włocławek jako lokalizację pierwszego projektu BWRX-300. OSGE uzyskało również dostęp licencyjny do standardowego projektu tej technologii[44]. 24 lutego 2026 OSGE i GE Vernova Hitachi Nuclear Energy podpisały w Waszyngtonie umowę dotyczącą opracowania polskiego generycznego projektu reaktora BWRX-300, co ma umożliwić wykorzystanie wspólnej dokumentacji projektowej w kolejnych lokalizacjach[45].

Reaktory badawcze

Reaktor badawczy MARIA w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku

Pierwszym polskim reaktorem badawczym była EWA, uruchomiona w 1958 roku i wyłączona w 1995 roku[3]. Od 1974 roku w ośrodku w Świerku działa reaktor Maria, wykorzystywany do badań, napromieniania materiałów oraz produkcji radioizotopów. Jest on jedynym działającym reaktorem jądrowym w Polsce.

Poprzednie zezwolenie na eksploatację reaktora MARIA, wydane w 2015 roku, obowiązywało do 31 marca 2025 roku[46]. 31 lipca 2025 Prezes PAA wydał nowe, bezterminowe zezwolenie na eksploatację reaktora[2].

Dozór jądrowy i licencjonowanie

Centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej jest Prezes Państwowej Agencji Atomistyki. W przypadku obiektów jądrowych wydaje on odrębne zezwolenia na budowę, rozruch, eksploatację i likwidację. W toku postępowań PAA analizuje dokumentację pod względem zgodności z prawem oraz wymaganiami bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej[31].

Dla pierwszej elektrowni w Lubiatowie-Kopalinie postępowanie o wydanie zezwolenia na budowę rozpoczęto po złożeniu przez PEJ wniosku 31 marca 2026 roku[30].

Odpady promieniotwórcze i wypalone paliwo jądrowe

W Polsce działa Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych (KSOP) w Różanie w województwie mazowieckim. Obiekt funkcjonuje od 1961 roku i jest jedynym krajowym składowiskiem przeznaczonym do składowania nisko- i średnioaktywnych odpadów promieniotwórczych odpowiednich kategorii[47].

Rozwój energetyki jądrowej wymaga budowy nowych obiektów gospodarki odpadami. 17 lipca 2026 Ministerstwo Energii ogłosiło nabór gmin zainteresowanych udziałem w procesie wyboru lokalizacji nowego powierzchniowego składowiska odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych krótkożyciowych (NSPOP); zgłoszenia przewidziano do 31 grudnia 2027 roku[48]. Projekt aktualizacji PPEJ przewiduje również w dalszej perspektywie przygotowanie głębokiego składowiska odpadów promieniotwórczych dla odpadów wysokoaktywnych i wypalonego paliwa jądrowego[27].

W marcu 2026 Polska była objęta misją ARTEMIS Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, dotyczącą krajowego systemu gospodarowania odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem. Zespół misji stwierdził, że w Polsce wdrożono wiele elementów potrzebnych do bezpiecznego gospodarowania tymi materiałami, jednocześnie rekomendując wzmocnienie praktycznego wdrażania strategii, w tym określenie celów, zasobów, kamieni milowych i wskaźników postępu[49].

Poparcie społeczne

Z badania przeprowadzonego w grudniu 2022 roku na zlecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska wynikało, że ponad 86% respondentów popierało budowę elektrowni jądrowych w Polsce[50]. W porównaniu z 2021 rokiem oznaczało to wzrost o około 12 punktów procentowych[51], a w porównaniu z 2020 rokiem – o około 23,5 punktu procentowego[52]. W badaniu z 2022 roku około 90% respondentów uznało energetykę jądrową za sposób wspierający przeciwdziałanie zmianom klimatycznym, podobny odsetek wiązał jej rozwój ze zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego Polski, a ponad 90% słyszało o planach budowy pierwszej elektrowni[50].

W 2023 roku poparcie dla budowy elektrowni jądrowych wzrosło do 89,9%[53]. „Wprost” wskazywał jako jedne z możliwych przyczyn zmiany nastawienia społecznego inwazję Rosji na Ukrainę i wykorzystywanie dostaw surowców energetycznych przez Rosję jako narzędzia nacisku[50]. Badania lokalne wskazywały również na przewagę zwolenników inwestycji wśród mieszkańców gmin sąsiadujących z planowaną elektrownią na Pomorzu[54].

W badaniu z listopada 2024 roku, przeprowadzonym na zlecenie administracji rządowej, 92,5% ankietowanych popierało budowę elektrowni jądrowych w Polsce, a 5,9% było przeciw. Akceptację dla budowy elektrowni w pobliżu miejsca zamieszkania deklarowało 79,6% badanych[55]. Kolejne badanie, przeprowadzone na przełomie listopada i grudnia 2025 roku, wykazało poparcie na poziomie 91,9%; przeciw było 5,4% respondentów, a 79,9% akceptowało lokalizację elektrowni jądrowej w pobliżu miejsca zamieszkania. W tym samym badaniu 94% respondentów wiązało budowę elektrowni jądrowych ze zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego Polski, a 88,1% uznawało energetykę jądrową za niskoemisyjne narzędzie ograniczania zmian klimatu[56].

Dla porównania podczas badań telefonicznych Millward Brown na zlecenie portalu Money.pl w dniach 22–24 sierpnia 2008 roku, na reprezentatywnej grupie 1004 osób, 48% pytanych opowiedziało się przeciw budowie elektrowni jądrowej w Polsce. Odmienną opinię wyraziło 42% badanych, a 10% nie miało zdania. Przeciw było wówczas 62% kobiet i 32% mężczyzn, a także większość osób żyjących na obszarach wiejskich i w miastach do 100 tys. mieszkańców[57].

Alternatywy

Zespół badaczy związanych m.in. z Akademią Górniczo-Hutniczą i Politechniką Śląską analizował możliwość dekarbonizacji istniejących elektrowni węglowych przez zastąpienie ich kotłów źródłami jądrowymi przy zachowaniu części istniejącej infrastruktury, w tym turbin i przyłączy sieciowych. W studium przypadku dla Polski oszacowano możliwość ograniczenia początkowych nakładów inwestycyjnych o około 28–35% w porównaniu z budową elektrowni jądrowej od podstaw. W tej samej publikacji wartość do 200 mld ton unikniętych emisji CO2 odnosiła się do hipotetycznego scenariusza globalnego zastosowania takiej konwersji elektrowni węglowych, a nie do samej Polski[58].

Firma Synthos z Oświęcimia deklarowała plany wykorzystania małych reaktorów modułowych GE Hitachi do pokrycia potrzeb energetycznych własnych zakładów; projekt ten stał się następnie częścią przedsięwzięć rozwijanych przez Orlen Synthos Green Energy[39]. Podobne zainteresowanie wykorzystaniem energetyki jądrowej w procesie odchodzenia od węgla deklarowała w 2021 roku firma Ciech[59].

Przypisy

  1. 1 2 PEJ przekazały Bechtelowi teren pod budowę elektrowni jądrowej. Rozpoczynają się roboty ziemne [online], Ministerstwo Energii, 5 sierpnia 2026 [dostęp 2026-08-09].
  2. 1 2 Zezwolenie Prezesa PAA na eksploatację reaktora badawczego MARIA [online], Państwowa Agencja Atomistyki, 1 sierpnia 2025 [dostęp 2026-08-09].
  3. 1 2 3 4 5 Grzegorz Jezierski, Kalendarium budowy elektrowni jądrowej w Żarnowcu, czyli...jak straciliśmy swoją szansę?, „Energia Gigawat”, styczeń 2006 [dostęp 2026-08-09].
  4. 1 2 Katarzyna Kaźmierczak-Milewska, Era jądrowa nadchodzi: Polska stawia na atom [online], kb.pl [dostęp 2024-01-18] (pol.).
  5. ↑ Ustawa z dnia 10 kwietnia 1986 r. – Prawo atomowe, Elektroniczna Baza Aktów Prawnych ELI, 10 kwietnia 1986 [dostęp 2026-08-09].
  6. ↑ Elektrownia Jądrowa Warta [online], nuclear.pl [dostęp 2020-03-26] (pol.).
  7. 1 2 3 4 Grzegorz Jezierski, Kalendarium budowy elektrowni jądrowej w Żarnowcu, czyli... jak straciliśmy swoją szansę?, „Energia Gigawat”, 2006 [dostęp 2024-01-18] (pol.).
  8. 1 2 Patrycja Rapacka, Rapacka: Rysy na atomie [online], BiznesAlert.pl, 16 października 2019 [dostęp 2024-01-18].
  9. ↑ Władysław Kiełbasa, Jarosław Hryszko, Łukasz Kuźniarski, Elektrownia Jądrowa „Żarnowiec”, [w:] Energetyka Jądrowa [online], 12 stycznia 2014 [dostęp 2017-01-12].
  10. ↑ Budujemy już 45 lat, na razie bez skutku. Wracają sny o atomowej potędze [online], TVN24.pl [dostęp 2024-01-18] (pol.).
  11. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe [online], Elektroniczna Baza Aktów Prawnych ELI, 29 listopada 2000 [dostęp 2026-08-09].
  12. ↑ Polityka energetyczna Polski do 2025 roku, dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 04.01.2005 r. [online] [dostęp 2005-12-24] [zarchiwizowane z adresu 2005-12-24].
  13. ↑ Nieuniknione protesty. Rozmowa z Dariuszem Szwedem, współprzewodniczącym Zielonych 2004 [online], Nowy Przemysł, listopad 2004 [dostęp 2026-08-09].
  14. ↑ Tusk: Będą dwie elektrownie jądrowe [online], Trojmiasto.pl [dostęp 2026-08-09].
  15. ↑ Powstał Departament Energetyki Jądrowej w Ministerstwie Gospodarki [online], Nowa Energia, 23 marca 2009 [dostęp 2026-08-09].
  16. ↑ PGE Systemy S.A, Nowa spółka w programie jądrowym PGE [online], www.gkpge.pl [dostęp 2024-01-18] (pol.).
  17. 1 2 ANA, Polska elektrownia jądrowa. Państwo przejmuje spółkę za pół miliarda złotych [online], www.money.pl, 26 marca 2021 [dostęp 2024-01-18] (pol.).
  18. ↑ Ministerstwo Gospodarki: lista lokalizacji dla elektrowni jądrowej [online], Forsal.pl [dostęp 2026-08-09].
  19. ↑ PGE podała trzy potencjalne lokalizacje elektrowni jądrowej [online], Interia.pl [dostęp 2026-08-09].
  20. ↑ Mielno przeciw atomowi – referendum na „nie” [online], Forbes.pl [dostęp 2026-08-09].
  21. ↑ Uchwała nr 15/2014 Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie programu wieloletniego pod nazwą „Program polskiej energetyki jądrowej” [online], Elektroniczna Baza Aktów Prawnych ELI, 28 stycznia 2014 [dostęp 2026-08-09].
  22. 1 2 NIK o realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ) [online], Najwyższa Izba Kontroli, 23 marca 2018 [dostęp 2026-08-09].
  23. 1 2 3 Uchwała nr 141 Rady Ministrów z dnia 2 października 2020 r. w sprawie aktualizacji programu wieloletniego pod nazwą „Program polskiej energetyki jądrowej” [online], Monitor Polski, 2 października 2020 [dostęp 2026-08-09].
  24. ↑ Joint letter from the Czech Republic, French Republic, Hungary, Republic of Poland, Romania, Slovak Republic and Republic of Slovenia on the role of nuclear power in the EU climate and energy policy [online], Gov.pl, 19 marca 2021 [dostęp 2026-08-09] (ang.).
  25. ↑ Komunikat 03/2021 interdyscyplinarnego Zespołu doradczego do spraw kryzysu klimatycznego przy prezesie PAN na temat perspektyw dekarbonizacji wytwarzania energii elektrycznej w Polsce [online], Polska Akademia Nauk, 19 kwietnia 2021 [dostęp 2026-08-09] [zarchiwizowane z adresu 2021-04-20].
  26. ↑ Uchwała nr 215/2022 Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2022 r. w sprawie budowy wielkoskalowych elektrowni jądrowych w Rzeczypospolitej Polskiej [online], Monitor Polski, 2 listopada 2022 [dostęp 2026-08-09].
  27. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Projekt aktualizacji Programu polskiej energetyki jądrowej [online], Ministerstwo Energii, 19 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-09].
  28. 1 2 Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie aktualizacji programu wieloletniego pod nazwą „Program polskiej energetyki jądrowej” [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów [dostęp 2026-08-09].
  29. ↑ Elektrownia atomowa. Decyzja o rozpoczęciu prac przygotowawczych [online], Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku, 29 sierpnia 2025 [dostęp 2026-08-09].
  30. 1 2 Kluczowy krok w polskiej energetyce jądrowej. Wniosek o budowę pierwszej elektrowni jądrowej złożony w PAA [online], Ministerstwo Energii, 31 marca 2026 [dostęp 2026-08-09].
  31. 1 2 Licencjonowanie obiektów jądrowych [online], Państwowa Agencja Atomistyki [dostęp 2026-08-09].
  32. ↑ Polska elektrownia jądrowa wchodzi w kolejny etap realizacji [online], Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku, 1 lipca 2026 [dostęp 2026-08-09].
  33. ↑ Uchwała nr 89 Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą „Program wspierania inwestycji infrastrukturalnych w związku z realizacją kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej, w tym elektrowni jądrowej, w województwie pomorskim” [online], Monitor Polski, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-09].
  34. ↑ Ustawa z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz ustawy o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa [online], Elektroniczna Baza Aktów Prawnych ELI, 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-09].
  35. ↑ Commission approves State aid for the construction and operation of Poland's first nuclear power plant [online], Komisja Europejska, 8 grudnia 2025 [dostęp 2026-08-09] (ang.).
  36. ↑ Pomorze. 4,6 mld zł na budowę elektrowni jądrowej [online], Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku, 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-08-09].
  37. ↑ Kluczowa decyzja dla stacji wyprowadzającej moc z elektrowni jądrowej [online], Polskie Sieci Elektroenergetyczne, 19 maja 2026 [dostęp 2026-08-09].
  38. ↑ Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PGE za 2025 rok [online], PGE Polska Grupa Energetyczna, 30 kwietnia 2026 [dostęp 2026-08-09].
  39. 1 2 3 Trwa wyścig o SMR-y. Czy Polska zdąży? „Konkurencja nie śpi” [online], Business Insider, 30 października 2023 [dostęp 2024-01-28] (pol.).
  40. ↑ Consolidated quarterly report QSr 3 / 2023 KGHM Polska Miedź S.A. Group [online], KGHM Polska Miedź, 2023 [dostęp 2026-08-09] (ang.).
  41. ↑ Consolidated annual report SRR 2021 KGHM Polska Miedź S.A. Group [online], KGHM Polska Miedź, 23 marca 2022 [dostęp 2026-08-09] (ang.).
  42. ↑ KRO (oprac.), Orlen otrzyma wsparcie od amerykańskiego rządu. Ma budować małe reaktory jądrowe [online], Money.pl, 9 listopada 2023 [dostęp 2024-01-28].
  43. ↑ Marcin Karwowski, Rząd Tuska powoła zespół ds. reaktorów jądrowych Orlenu [online], BiznesAlert.pl, 8 grudnia 2023 [dostęp 2024-01-28].
  44. ↑ Pierwsza polska elektrownia atomowa SMR stanie we Włocławku. ORLEN i Synthos z porozumieniem [online], Orlen, 28 sierpnia 2025 [dostęp 2026-08-09].
  45. ↑ Polska przyspiesza z małymi reaktorami jądrowymi. Umowa na projekt BWRX-300 podpisana w USA [online], Ministerstwo Energii, 25 lutego 2026 [dostęp 2026-08-09].
  46. ↑ Wydane zezwolenia – reaktor MARIA [online], Państwowa Agencja Atomistyki [dostęp 2026-08-09].
  47. ↑ Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych [online], Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych [dostęp 2026-08-09].
  48. ↑ Nowe składowisko odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych krótkożyciowych – nabór gmin [online], Ministerstwo Energii, 17 lipca 2026 [dostęp 2026-08-09].
  49. ↑ IAEA Mission Finds Poland Committed to Safe Management of Radioactive Waste and Spent Fuel in Line with Plans for Nuclear Power Development [online], Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, 17 marca 2026 [dostęp 2026-08-09] (ang.).
  50. 1 2 3 Marcin Haber, Pierwsza polska elektrownia jądrowa, czyli co wiemy o projekcie, który ma zrewolucjonizować nasz system [online], Wprost, 22 listopada 2023 [dostęp 2024-01-19] (pol.).
  51. ↑ 74% Polaków popiera budowę elektrowni jądrowych w Polsce [online], Polski Atom [dostęp 2024-01-19] (pol.).
  52. ↑ 62,5% Polaków popiera budowę elektrowni jądrowych w Polsce [online], Polski Atom [dostęp 2024-01-19] (pol.).
  53. ↑ Niemal 90% Polaków za budową elektrowni jądrowych w Polsce [online], Polski Atom [dostęp 2024-01-19] (pol.).
  54. ↑ Polska elektrownia atomowa. Rośnie poparcie wśród mieszkańców gmin na Pomorzu [online], Business Insider, 2 stycznia 2023 [dostęp 2024-01-19] (pol.).
  55. ↑ 92,5 proc. Polaków za budową elektrowni jądrowych w Polsce [online], Polski Atom, 11 grudnia 2024 [dostęp 2026-08-09].
  56. ↑ Energetyka jądrowa z niezwykle silnym mandatem społecznym. Ponad 90 proc. Polek i Polaków stawia na atom [online], Polski Atom, 26 stycznia 2026 [dostęp 2026-08-09].
  57. ↑ 42% Polaków chce elektrowni atomowych [online], Money.pl [dostęp 2026-08-09].
  58. ↑ Staffan Qvist, Paweł Gładysz, Łukasz Bartela, Anna Sowiżdżał, Retrofit Decarbonization of Coal Power Plants—A Case Study for Poland, „Energies”, 14 (1), 2021, s. 1–37, DOI: 10.3390/en14010120 [dostęp 2026-08-09].
  59. ↑ Ciech żegna się z węglem, wita z atomem [online], Puls Biznesu [dostęp 2021-05-12] (pol.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.