Enriqueta Basilio
 | ||||||||||||||||||||||
| Pełne imię i nazwisko |
Norma Enriqueta Basilio Sotelo | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | ||||||||||||||||||||||
| Data śmierci | ||||||||||||||||||||||
| Wzrost |
176 cm[1] | |||||||||||||||||||||
| Dorobek medalowy | ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
Norma Enriqueta „Queta” Basilio Sotelo (ur. 15 lipca 1948 w Mexicali, zm. 26 października 2019[1]) – meksykańska lekkoatletka, trzykrotna medalistka mistrzostw Ameryki Środkowej i Karaibów, medalistka igrzysk Ameryki Środkowej i Karaibów, uczestniczka igrzysk olimpijskich w Meksyku.
Była pierwszą kobietą w historii, która zapaliła znicz olimpijski podczas ceremonii otwarcia igrzysk.
Życie prywatne
Pochodzi z rodziny o lekkoatletycznych tradycjach; jej ojciec był również biegaczem. Uczęszczała do Uniwersytetu Autonomicznego Kalifornii Dolnej (hiszp. Universidad Autónoma de Baja California)[2].
Kariera sportowa
W 1967 roku zdobyła dwa medale mistrzostw Ameryki Środkowej i Karaibów, w konkurencjach biegu na 80 m przez płotki (brązowy medal) oraz biegu sztafet 4 × 100 m (sztafeta z jej udziałem zdobyła tytuł wicemistrzowski)[3].
W ramach igrzysk olimpijskich w 1968 roku brała udział w trzech konkurencjach – biegu na 400 m, biegu na 80 m przez płotki i sztafety 4 × 100 m – we wszystkich startach odpadła w fazie eliminacji[4]. Na tych igrzyskach stała się pierwszą kobietą, która zapaliła znicz olimpijski[5][6].
Dwa lata po tych igrzyskach zdobyła również brązowy medal igrzysk Ameryki Środkowej i Karaibów w sztafecie 4 × 100 m, a w 1971 roku została brązową medalistką mistrzostw Ameryki Środkowej i Karaibów w konkurencji biegu na 200 m przez płotki[3].
Sześć razy w karierze została mistrzynią swojego kraju, czego dokonała w latach 1967–1971. Pięć z tych tytułów wywalczyła w konkurencji biegu przez płotki (w latach 1967–1968 na dystansie 80 m, natomiast w latach 1969–1971 na dystansie 100 m)[3].
Rekordy życiowe
Działalność po zakończeniu kariery
Była kobietą, która niosła w 2004 roku na terytorium Meksyku olimpijski znicz zmierzający na igrzyska olimpijskie w Atenach[2]. Dokładnie pół wieku po zakończeniu igrzysk olimpijskich w Meksyku lekkoatletka powtórnie zapaliła znicz olimpijski na tym samym stadionie (Estadio Olímpico Universitario)[7].
Upamiętnienie
W 2016 roku meksykański senat uhonorował Basilio tablicą pamiątkową z tego tytułu, iż została pierwszą kobietą, która zapaliła znicz olimpijski na stadionie[8].
W 2020 roku satelita planetoidy (3548) Eurybates otrzymała nazwę Queta na cześć meksykańskiej lekkoatletki[9].
Przypisy
- 1 2 3 Enriqueta Basilio. olympedia.org. [dostęp 2025-11-20]. (ang.).
- 1 2 Emily Langer: Enriqueta Basilio: Mexican sprinter and first woman to light Olympic flame. independent.co.uk, 2019-11-16. [dostęp 2025-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-16)]. (ang.).
- 1 2 3 Enriqueta Basilio. athleticspodium.com. [dostęp 2025-11-20]. (ang.).
- 1 2 Enriqueta BASILIO | Profile. worldathletics.org. [dostęp 2025-11-20]. (ang.).
- ↑ Paweł Wilkowicz: Igrzyska Meksyk 1968. Świat wrzał, a igrzyska trwały: z rekordami, nieśmiertelnymi gestami, pierwszy raz w kolorowej TV. sport.pl, 2018-10-16. [dostęp 2025-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-01)]. (pol.).
- ↑ Phil Minshull: Pivotal 1968 Mexico City Olympic Games celebrate 50th anniversary. worldathletics.org, 2018-10-13. [dostęp 2025-11-20]. (ang.).
- ↑ Por Notimex: Enriqueta Basilio vuelve a encender el pebetero en el aniversario de las Olimpiadas de México 1968. elfinanciero.com.mx, 2018-10-12. [dostęp 2025-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-13)]. (hiszp.).
- ↑ Fallece Enriqueta Basilio, emblema del Olimpismo mundial. excelsior.com.mx, 2019-10-27. [dostęp 2025-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-10-27)]. (hiszp.).
- ↑ David Dezell Turner, Lucy Intern: Queta - The Story Behind the Name. lucy.swri.edu, 2021-04-28. [dostęp 2025-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-05-11)]. (ang.).