Epibatydyna

Epibatydyna
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	(1R,2R,4S)-(+)-2-(6-chloro-3-pyridylo)-7-azabicyklo[2.2.1]heptan
	Ogólne informacje
Wzór Hilla	C11H13ClN2
Masa molowa	208,69 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	140111-52-0
PubChem	105084
DrugBank	DB07720
SMILES
	C1CC2C(CC1N2)C3=CN=C(C=C3)Cl
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H300, H310
Zwroty P	P264, P280, P301+P310, P302+P350, P310
	NFPA 704
	0 3 0

Epibatydyna – organiczny związek chemiczny, alkaloid wydzielany przez żaby z rodziny drzewołazowatych, np. Epipedobates anthonyi^[3] czy Epipedobates tricolor^[4].

Pierwotnie była stosowana przez Indian do przygotowywania zatrutych strzał^[5]. Wykazuje właściwości przeciwbólowe niemal 200 razy silniejsze niż morfina i w przeciwieństwie do niej, nie wywołuje uzależnienia^[6].

W lutym 2026 r., po zbadaniu ciała zmarłego 2 lata wcześniej Aleksieja Nawalnego, Wielka Brytania, Szwecja, Francja, Niemcy i Holandia wydały oświadczenie, w którym obwiniły Rosję o zabicie opozycjonisty za pomocą epibatydyny^[7].

Przypisy

↑ (±)-Epibatidine dihydrochloride hydrate (nr E1145) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2011-06-21].
↑ Epibatydyna (nr E1145) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2011-06-21]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
↑ Richard W.R.W. Fitch Richard W.R.W., Thomas F.T.F. Spande Thomas F.T.F., H. MartinH.M. Garraffo H. MartinH.M., Herman J.C.H.J.C. Yeh Herman J.C.H.J.C., John W.J.W. Daly John W.J.W., Phantasmidine: An Epibatidine Congener from the Ecuadorian Poison Frog Epipedobates anthonyi, „Journal of Natural Products”, 73 (3), 2010, s. 331–337, DOI: 10.1021/np900727e, PMID: 20337496, PMCID: PMC2866194 [dostęp 2026-02-17] (ang.).
↑ MM. Fisher MM., DD. Huangfu DD., T YT.Y. Shen T YT.Y., P GP.G. Guyenet P GP.G., Epibatidine, an alkaloid from the poison frog Epipedobates tricolor, is a powerful ganglionic depolarizing agent, „The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics”, 270 (2), 1994, s. 702–707, PMID: 8071862 [dostęp 2026-02-17] (ang.).
↑ Edward Osborne Wilson, Janusz Ruszkowski: Przyszłość życia. Poznań: Zysk i S-ka, 2003, s. 127. ISBN 83-7298-332-1.
↑ Żaba lepsza od morfiny. Wyborcza.pl. [dostęp 2010-05-01].
↑ Rosja zabiła Nawalnego toksyną pochodzącą z żaby strzałkowej [online], BBC News Polska, 14 lutego 2026 [dostęp 2026-02-17] .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[Sigma-1] (±)-Epibatidine dihydrochloride hydrate (nr E1145) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2011-06-21].

[Sigma-US-2] Epibatydyna (nr E1145) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2011-06-21]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

[3] Richard W.R.W. Fitch Richard W.R.W., Thomas F.T.F. Spande Thomas F.T.F., H. MartinH.M. Garraffo H. MartinH.M., Herman J.C.H.J.C. Yeh Herman J.C.H.J.C., John W.J.W. Daly John W.J.W., Phantasmidine: An Epibatidine Congener from the Ecuadorian Poison Frog Epipedobates anthonyi, „Journal of Natural Products”, 73 (3), 2010, s. 331–337, DOI: 10.1021/np900727e, PMID: 20337496, PMCID: PMC2866194 [dostęp 2026-02-17] (ang.).

[4] MM. Fisher MM., DD. Huangfu DD., T YT.Y. Shen T YT.Y., P GP.G. Guyenet P GP.G., Epibatidine, an alkaloid from the poison frog Epipedobates tricolor, is a powerful ganglionic depolarizing agent, „The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics”, 270 (2), 1994, s. 702–707, PMID: 8071862 [dostęp 2026-02-17] (ang.).

[Wilson-5] Edward Osborne Wilson, Janusz Ruszkowski: Przyszłość życia. Poznań: Zysk i S-ka, 2003, s. 127. ISBN 83-7298-332-1.

[wyborcza-6] Żaba lepsza od morfiny. Wyborcza.pl. [dostęp 2010-05-01].

[7] Rosja zabiła Nawalnego toksyną pochodzącą z żaby strzałkowej [online], BBC News Polska, 14 lutego 2026 [dostęp 2026-02-17] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]