Equisetum diffusum

*Equisetum diffusum*
	; Kłosy zarodnionośne
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	telomowe
Gromada	naczyniowe
Klasa	paprocie
Podklasa	skrzypowe
Rząd	skrzypowce
Rodzina	skrzypowate
Rodzaj	skrzyp
Gatunek	Equisetum diffusum
	Nazwa systematyczna
	Equisetum diffusum D.Don; Prodr. Fl. Nepal.: 19 (1825)

Equisetum diffusum – gatunek z rodziny skrzypowatych. Występuje w południowej i południowo-wschodniej Azji od Pakistanu na zachodzie po Chiny i Wietnam na wschodzie^[3].

Morfologia

Węzeł łodygi z pochwą liściową i odgałęzieniami

Kłącze: Płożące, podnoszące się lub prosto wzniesione, czarnobrązowe lub brązowe. Organy podziemne nagie z wyjątkiem węzłów i korzeni pokrytych żółtobrązowymi chwytnikami^[4].
Łodygi: Jednakowe – niezróżnicowane na płonne i płodne. Osiągają od 10 do 30 cm, rzadko więcej wysokości i do 2 mm średnicy. Silnie rozgałęzione w okółkach. Międzywęźla długości od 1,5 cm do 6 cm, barwy zielonej, tylko najniższe węzły czarnobrązowe (bez połysku). Główna łodyga z 4–10 żeberkami, z wyraźnymi krawędziami bocznymi, szorstkimi od ząbkowatych wyrostków. Odgałęzienia boczne, sztywne, z 4–8 żebrami, każde z szorstkimi wyrostkami wzdłuż kantów^[4].
Liście: Zrośnięte w długie i wąskie pochwy liściowe, szarozielone w dolnej części, czarnobrązowe w górnej, głęboko bruzdowane. Ząbków jest 5–10, są one trwałe, lancetowate, czarnobrązowe. Na bocznych odgałęzieniach ząbków jest od 4 do 6, są one szarozielone, trójkątne^[4].
Kłosy zarodnionośne: Walcowate, od 1 do 9 cm długości i o średnicy 4–8 mm, tępo zakończone, osadzone na szypułkach osiągających do 1–3 cm^[4].

Biologia i ekologia

Geofit kłączowy^[3]. Rośnie w zaroślach, na przydrożach, na obszarach górskich sięga do 3400 m n.p.m.^[4]

Systematyka

Gatunek reprezentuje podrodzaj Equisetum w obrębie rodzaju skrzyp Equisetum. Wyewoluował w czasie radiacji podrodzaju, która miała miejsce w kredzie późnej. Analizy molekularne wskazują ten takson jako najbliżej spokrewniony ze skrzypem bagiennym E. fluviatile^[5]^[6].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-10-28] (ang.).
↑ The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229.
1 2 3 Equisetum diffusum D.Don, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-10-28] .
1 2 3 4 5 Equisetum diffusum D. Don, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2025-10-28] .
↑ Andrés Elgorriaga, Ignacio H. Escapa, Gar W. Rothwell, Alexandru M. F. Tomescu, N. Rubén Cúneo. Origin of Equisetum: Evolution of horsetails (Equisetales) within the major euphyllophyte clade Sphenopsida. „American Journal of Botany”. 105, 8, s. 1286–1303, 2018. DOI: 10.1002/ajb2.1125.
↑ Maarten J MM.J.M. Christenhusz Maarten J MM.J.M. i inni, Phylogenetics, classification and typification of extant horsetails (Equisetum, Equisetaceae), „Botanical Journal of the Linnean Society”, 189 (4), 2019, s. 311–352, DOI: 10.1093/botlinnean/boz002 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-10-28] (ang.).

[ppgI-2] The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229.

[powo-3] 1 2 3 Equisetum diffusum D.Don, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-10-28] .

[china-4] 1 2 3 4 5 Equisetum diffusum D. Don, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2025-10-28] .

[andres-5] Andrés Elgorriaga, Ignacio H. Escapa, Gar W. Rothwell, Alexandru M. F. Tomescu, N. Rubén Cúneo. Origin of Equisetum: Evolution of horsetails (Equisetales) within the major euphyllophyte clade Sphenopsida. „American Journal of Botany”. 105, 8, s. 1286–1303, 2018. DOI: 10.1002/ajb2.1125.

[christenhusz-6] Maarten J MM.J.M. Christenhusz Maarten J MM.J.M. i inni, Phylogenetics, classification and typification of extant horsetails (Equisetum, Equisetaceae), „Botanical Journal of the Linnean Society”, 189 (4), 2019, s. 311–352, DOI: 10.1093/botlinnean/boz002 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]