Erwin Jaenecke

Po wybuchu I wojny światowej batalion Jaeneckego został włączony w struktury 19 Dywizji Piechoty i wysłany na front zachodni^[4]. 27 stycznia 1916 roku Jaenecke awansował na stopień porucznika^[3]. Pod koniec 1917 roku został ordynansem w sztabie 19 DP. W sierpniu 1918 roku objął stanowisko drugiego oficera sztabu w sztabie 26 Rezerwowej Dywizji Piechoty, w grudniu ponownie przydzielony do Batalionu Pionierów^[3].

Po zakończeniu wojny Erwin Jaenecke został przeniesiony do Reichsheer W 1919 roku przeniesiony do sztabu VI Okręgu Wojskowego. Po utworzeniu Reichswehry przydzielony do sztabu 6 Dywizji Reichswehry, gdzie odbywał szkolenie sztabowe. W październiku 1921 roku, nadal będąc w trakcie szkolenia został dowódcą szwadronu w 9 (Pruskim) Pułku Kawalerii. W maju 1922 roku Jaeneckego awansowano do stopnia rotmistrza^[3]. W październiku tymczasowo przeniesiony do Ministerstwa Obrony Rzeszy, następnie w grudniu do Gruppenkommando 2 w Kassel. W październiku 1923 roku Jaenecke ponownie trafił do Ministerswa Obrony Rzeszy^[2]. W okresie 1923-1925 służył w stopniu kapitana w sekcji wywiadowczej^[2]. W październiku 1925 przeniesiony do sztabu Dowództwa Piechoty nr 1 w Olsztynie. W październiku 1927 Jaenecke został dowódcą 1 kompanii w 4 (Pruskim) Batalionie Pionierów.

W październiku 1930 przeniesiony do 2 (Pruskiego) Pułku Kawalerii^[2]. W październiku 1931 roku Jaenecke awansował do stopnia majora i został przeniesiony do sztabu 7 Dywizji Piechoty Reichswehry^[3]. Od września 1932 roku Jaenecke pełnił funkcję instruktora w Kriegsakademie^[2]. W kwietniu 1934 roku awansowany do stopnia podpułkownika, został przeniesiony do sztabu 6 Batalionu Pionierów. W 1935 roku został mianowany dowódcą pionierów w III Okręgu wojskowym^[2]. Pełniąc tę funkcję awansował w marcu 1936 roku do stopnia pułkownika^[3]. Jesienią raz jeszcze został przeniesiony do Ministerstwa Obrony Rzeszy. W październiku 1937 Jaenecke został dowódcą dowódcą pionierów przy XIV Korpusie Armijnym.

W 1838 roku Erwin Jaenecke został wcielony do Legionu Condor, biorącego udział w hiszpańskiej wojnie domowej po stronie Francisco Franco. W Hiszpanii był m.in. świadkiem zniszczenia Guerniki co opisał następującymi słowami: „Guernica została całkowicie zniszczona przez Włochów, a ostatniego dnia również przez Niemców za pomocą bomb skierowanych na most i węzeł drogowy, a ponieważ w mieście, w przeciwieństwie do reszty Hiszpanii, do budowy domów używano dużo drewna, stanęła w płomieniach. Mieszkańcy uciekli i nie byli w stanie ugasić pożaru. Święte drzewo, narodowe sanktuarium Basków, pozostało nienaruszone. Samo w sobie Guernica była pełnym sukcesem dla Luftwaffe. Jedyna droga odwrotu z całego czerwonego wybrzeża została całkowicie zablokowana przez pożar i gruz sięgający 2 m wysokości na ulicach”^[2].

Po powrocie z Hiszpanii, Jaenecke został w 1938 roku głównym kwatermistrzem przy dowództwie 3 Grupy Armii, zaopatrywał niemieckie wojska wkraczające do Austrii oraz na teren Sudetów. W listopadzie mianowano go szefem sztabu w Inspektoracie Fortyfikacji^[2]. W trakcie mobilizacji armii został głównym kwatermistrzem 2 Armii.

Podczas kampanii wrześniowej Jaenecke odpowiadał za zaopatrzenie 2 Armii, w październiku został głównym kwatermistrzem Naczelnego Dowództwa na Wschodzie. 1 listopada 1939 roku awansował na generała majora^[3]. W maju 1940 roku objął obowiązki głównego kwatermistrza 9 Armii, następnie głównego kwatermistrza w Paryżu, później jego stanowisko przemianowano na głównego kwatermistrza Francji, a następnie głównego kwatermistrza Zachodu^[2]. W listopadzie 1941 roku awansował na generała porucznika^[3]. W lutym 1942 roku otrzymał zadanie sformowania 389 Dywizji Piechoty, której został również dowódcą. Dywizja Jaeneckego wzięła udział w walkach o Stalingrad. W listopadzie 1942 roku Jaenecke został dowódcą IV Korpusu Armijnego^[5]. W grudniu awansował do stopnia generała broni^[3]. Podczas walk w mieście, 17 stycznia 1943 roku Jaenecke został ranny, 21 stycznia był ostatnim generałem ewakuowanym drogą lotniczą ze stalingradzkiego kotła^[2]. Przeniesiono go do Führerreserve, do czynnej służby powrócił w kwietniu, obejmując dowództwo nad LXXXII Korpusem Armijnym, operującym na froncie zachodnim^[2]. W czerwcu Jaenecke został dowódcą 17 Armii na przyczółku kubańskim. 19 sierpnia 1943 roku Jaenecke został wymieniony z nazwiska w komunikacie Wehrmachtu: „W piątej bitwie obronnej na przyczółku mostowym nad Kubanem, rozpoczętej 16 lipca, oddziały niemieckie i rumuńskie pod dowództwem feldmarszałka von Kleista i generała pionierów Jaeneckego do 12 sierpnia odpierały trwające próby przełamania linii obrony ze strony 17 dywizji strzeleckich, 2 brygad pancernych i 3 pułków pancernych Sowietów trwające do 12 sierpnia i zadały wrogowi bardzo wysokie, krwawe straty”^[2]. 9 października Jaenecke został wymieniony w kolejnym komunikacie: „W ostatnich miesiącach wojska niemieckie i rumuńskie pod zwierzchnictwem feldmarszałka von Kleista oraz pod dowództwem generała pionierów Jaeneckego, w niezwykle trudnych warunkach bojowych, krwawo odparły wszystkie duże ataki wroga”^[2].

30 stycznia 1944 roku Erwin Jaenecke awansował do stopnia generała pułkownika^[3]. Po wysłaniu listu do Hitlera, w którym domagał się obiecanych przez niego wzmocnień w postaci dwóch dywizji oraz swobody działania w celu ewentualnej ewakuacji przyczółka, 29 kwietnia poleciał do Berchtesgaden, aby osobiście złożyć mu sprawozdanie^[3]. Podczas spotkania Jaenecke naciskał na wydanie zgody na ewakuowanie wojsk niemieckich stacjonujących w Sewastopolu. Spotkało się to z odmową fuhrera. W drodze na front generał został aresztowany, wyniku sowieckiej ofensywy Niemcy utracili Półwysep Krymski a za winnego tej porażki uznano Jaeneckego. Po przetransportowaniu do Niemiec Jaenecke został postawiony przed sądem wojskowym, wyznaczonym na specjalnego śledczego w tej sprawie został Heinz Guderian. W wyniku dochodzenia został uniewinniony w czerwcu, mimo to w styczniu 1945 roku został zwolniony ze służby w armii^[2].

15 czerwca Jaeneckego aresztowały radzieckie służby i oskarżyły go o zbrodnie wojenne popełnione pod jego dowództwem w 1942 roku. Głównym zarzutem było wykorzystanie przez saperów pod jego dowództwem tajnej broni Tajfun-Gerät podczas walk na Krymie. Ta na poły mityczna broń (w historiografii znajduje się niewiele wzmianek o jej użyciu, nie ma również żadnego zachowanego egzemplarza lub jego fotografii) umożliwiała skuteczne wysadzanie podziemnych punktów oporu, poprzez wtłaczanie do środka pyłu węglowego lub mieszanki tlenku węgla i etylenu, które po podpaleniu miały rozsadzać podziemne fortyfikacje, przez co została przez Rosjan uznana za broń chemiczną. Broń ta, według świadków miała być testowana także podczas tłumienia powstania w getcie warszawskim, a następnie wykorzystana Powstania Warszawskiego^[6]. W 1947 roku w Sewastopolu były generał został skazany na 25 lat ciężkich robót, jednak w 1955 roku został zwolniony^[2]. Generał pułkownik w stanie spoczynku Jaenecke zmarł w Kolonii niecałe pięć lat po powrocie. Został pochowany na cmentarzu w Leer^[7].