Erysiphe lonicerae

Erysiphe lonicerae
Ilustracja
Liść bzu czarnego z nalotem mączniaka
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

patyczniaki

Rząd

tocznikowce

Rodzina

mączniakowate

Rodzaj

mączniak

Gatunek

Erysiphe lonicerae

Nazwa systematyczna
Erysiphe lonicerae DC.
Fl. Franç., Edn 3 (Paris) 5/6: 107 (1815)

Erysiphe lonicerae DC. – gatunek grzybów należący do rodziny mączniakowatych (Erysiphaceae)[1]. Pasożyt różnych gatunków wiciokrzewów (Lonicera) oraz bzu czarnego (Sambucus nigra)[2]. Wywołuje u nich chorobę zwaną mączniakiem prawdziwym[3].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Erysiphe, Erysiphaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go Casimir Pyrame de Candolle w 1815 r.[1] Synonimy[4]:

  • Erysiphe lonicerae var. ehrenbergii (Lév.) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Erysiphe penicillata f. lonicerae (DC.) Fr. 1829
  • Microsphaera alni var. lonicerae (DC.) E.S. Salmon 1900
  • Microsphaera ehrenbergii Lév. 1851
  • Microsphaera lonicerae (DC.) G. Winter 1884
  • Microsphaera lonicerae var. ehrenbergii (Lév.) U. Braun 1982
  • Microsphaera lonicerae (DC.) G. Winter 1884 var. lonicerae
  • Microsphaera penicillata var. lonicerae (DC.) W.B. Cooke 1952

Holotyp: na Lonicera caprifolium, Francja[5].

Morfologia

Objawy porażenia rośliny
Na liściach, głównie na ich górnej stronie pojawia się biały, mączysty nalot. Początkowo jest delikatny, pajęczynowaty, z czasem rozrasta się, staje się także grubszy, wojłokowaty. Przez lupę można wówczas w nim dostrzec czarne, kropkowate klejstotecja[5].
Cechy mikroskopowe
Konidiofory cylindryczne, nierozgałęzione, o długości 50–130 μm, złożone z 3-4 komórek. Komórka w podstawie konidioforu nieco zgięta, pozostałe proste. Komórka konidiotwórcza o wymiarach 27–40 × 15–21 μm. Konidia powstają pojedynczo i w stanie dojrzałym mają wymiary ok. 25–35 × 11–15 μm. Kuliste klejstotecja o średnicy 100–140 μm występują w rozproszeniu lub w skupiskach. Mają ściany zbudowane z nieregularnie wielokątnych, lub zaokrąglonych komórek o wymiarach 25–35 × 11–15 μm. Przyczepki w liczbie 6–12 w każdym klejstotecjum. Mają długość 1-3 razy większą od jego średnicy, są giętkie, hialinowe (zabarwione tylko u podstawy), bezprzegrodowe, lub z 1-3 przegrodami, gładkie lub szorstkie, o średnicy 6–9 μm, o wierzchołkach prostych lub zagiętych. Na wierzchołku luźno 3–5 razy się rozgałęziają. W klejstotecjum jest 2-8 worków o wymiarach 40–55 × 25–45 (–50) μm. W każdym worku powstaje 3–6, przeważnie 4–5 elipsoidalnych askospor o wymiarach 15–25 × 8–15 μm[5].
Gatunki podobne

W 1960 r. na w Pakistanie opisano nowy gatunek mączniaka – Erysiphe sambuci S. Ahmad[6]. Jak dotąd jednak w Polsce nie potwierdzono jego występowania[7].

Występowanie

Znane jest występowanie E. lonicera głównie w Europie. Poza nią notowany jest w Ameryce Północnej (USA), Japonii i na Nowej Zelandii. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. dla synonimu Microsphaera lonicerae podano kilka stanowisk na wiciokrzewie tatarskim (Lonicera tatarica), w. przewiercieniu (Lonicera caprifolium), w. pomorskim (Lonicera periclymenum) i w. pospolitym (Lonicera xylosteum)[7].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-07] (ang.).
  2. ↑ Malcolm Storey, Erysiphe lonicerae DC. (Honeysuckle Mildew), [w:] BioInfo (UK) [online] [dostęp 2018-02-15].
  3. ↑ Joanna Marcinkowska, Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, s. 93, 94, ISBN 978-83-09-01048-7.
  4. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2018-02-15] (ang.).
  5. 1 2 3 U. Braun, A monograph of the Erysiphales (powdery mildews), „Beihefte zur Nova Hedwigia”, 89, 1987, s. 327 [dostęp 2018-02-15] (ang.).
  6. ↑ Index Fungorum. ''Erysiphe sambuci'' [online] [dostęp 2018-02-15] (ang.).
  7. 1 2 Wiesław Mułenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, s. 137, ISBN 978-83-89648-75-4.