Espadarana

Espadarana
Guayasamin, Castroviejo-Fisher, Trueb, Ayarzagüena, Rada & Vilà, 2009[1]
Ilustracja
Para szklenic nikaraguańskich (E. prosoblepon) podczas ampleksusu
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

płazy

Rząd

płazy bezogonowe

Rodzina

szklenicowate

Podrodzina

Centroleninae

Rodzaj

Espadarana

Typ nomenklatoryczny

Centrolenella andina Rivero, 1968

Synonimy
  • Audaciella Dubois, Ohler & Pyron, 2021[2]
Gatunki

5 gatunków – zobacz opis w tekście

Espadarana – rodzaj płazów bezogonowych z podrodziny Centroleninae w rodzinie szklenicowatych (Centrolenidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wysokościach poniżej 2500 m n.p.m. na nizinach i w górach Ameryki Środkowej (Honduras, Nikaragua, Kostaryka i Panama), nizinach w rejonie Oceanu Spokojnego w Kolumbii i Ekwadorze oraz lasach mglistych w Andach w Kolumbii oraz Cordillera de Mérida i Serranía de Perijá w Wenezueli; oraz niskogórski, wiecznie zielony las górski na amazońskiej granicy Andów w północnym Peru (San Martín), a także podnóża Kordyliery Wschodniej i niziny Ekwadoru (prowincje Napo, Morona Santiago, Sucumbíos i Zamora Chinchipe) i Kolumbii (departamenty Huila (wschodnie zbocze Kordyliery Centralnej), Putumayo, Cauca, Caquetá i Boyacá (wschodnie zbocze Kordyliery Wschodniej)), na wysokości od 800 do 1900 m n.p.m.[3].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 2009 roku międzynarodowy zespół biologów – Ekwadorczyk Juan M. Guayasamin, Brazylijczycy Santiago Castroviejo-Fisher i Marco Rada, Amerykanka Linda Trueb, Hiszpan José Ayarzagüena i Szwed Carles Vilà – w artykule zatytułowanym Systematyka filogenetyczna szklenicowatych (Amphibia: Centrolenidae) i ich siostrzanego taksonu Allophryne ruthveni, opublikowanym w czasopiśmie „Zootaxa”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) E. andina.

Etymologia

  • Espadarana: nazwa honoruje Marcosa Jiméneza de la Espadę (1831–1898), hiszpańskiego zoologa, herpetologa, podróżnika i pisarza; nazwa powstała z połączenia hiszp. espada ‘miecz’ (w aluzji do wyglądu kręgosłupów dorosłych samców z tego rodzaju) oraz łac. rana ‘żaba’[4].
  • Audaciella: łac. audax, audacis ‘odważny, śmiały’, od audere ‘być odważnym’; przyrostek zdrabniający -ella[2]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Centrolenella audax Lynch & Duellman, 1973.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[3]:

  • Espadarana andina (Rivero, 1968)
  • Espadarana audax (Lynch & Duellman, 1973)
  • Espadarana callistomma (Guayasamin & Trueb, 2007)
  • Espadarana durrellorum (Cisneros-Heredia, 2007)
  • Espadarana prosoblepon (Boettger, 1892) – szklenica nikaraguańska[5]

Przypisy

  1. 1 2 Guayasamin i in. 2009 ↓, s. 33.
  2. 1 2 A. Dubois, A. Ohler & R.A. Pyron. New concepts and methods for phylogenetic taxonomy and nomenclature in zoology, exemplified by a new ranked cladonomy of recent amphibians (Lissamphibia). „Megataxa”. 5, s. 174, 2021. DOI: 10.11646/megataxa.5.1.1. (ang.).
  3. 1 2 D. Frost: Espadarana Guayasamin, Castroviejo-Fisher, Trueb, Ayarzagüena, Rada, and Vilà, 2009. [w:] Amphibian Species of the World 6.2, an Online Reference [on-line]. American Museum of Natural History. [dostęp 2025-06-06]. (ang.).
  4. ↑ Guayasamin i in. 2009 ↓, s. 34.
  5. ↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 440. ISBN 83-01-14344-4.

Bibliografia