Eugeniusz Przybyszewski

Eugeniusz Przybyszewski, w ZSRR Czesław Ignatiewicz Jasiński[1][2] (ur. 19 maja 1889 w Płocku, zm. 28 grudnia 1937 w ZSRR[2][3]) – polski historyk, specjalista w zakresie badań nad powstaniem styczniowym, publicysta, działacz komunistyczny.

Życiorys

Absolwent historii UJ. Od 1906 czynny działacz PS, Polska Partia Socjalistyczna – Lewica (1906–1918) a następnie Komunistycznej Partii Polski. Do 1927 nauczyciel historii w szkołach średnich w Warszawie. Zagrożony aresztowaniem w 1927 wyjechał do ZSRR. Nagły wyjazd uniemożliwił mu obronę pracy doktorskiej przygotowywanej pod kierunkiem Marcelego Handelsmana dotyczącej powstania styczniowego.

W ZSRR pracował w Polskim Archiwum Komunistycznym przy Instytucie Historii Partii KC WKP(b) i w Akademii Komunistycznej. 31 sierpnia 1936 aresztowany przez NKWD, był wówczas kierownikiem Muzeum Regionalnego w Karagandzie i mieszkał w Pietropawłowsku[2]. Skazany 7 czerwca 1937 przez Kolegium Specjalne za „agitację antyradziecką” na 5 lat łagru[2]. 18 listopada 1937 skazany przez trójkę NKWD za „kontrrewolucyjną działalność trockistowską”, a 28 grudnia 1937 rozstrzelany[2][3][4]. Zrehabilitowany przez Sąd Najwyższy ZSRR 14 kwietnia 1956[2][3].

Materiały archiwalne Eugeniusza Przybyszewskiego znajdują się w PAN Archiwum w Warszawie pod sygnaturą III-38[5].

Wybrane publikacje

  • Ideologja społeczna Centralnego Komitetu Narodowego w świetle dekretu organizacyjnego z 21 lipca 1862 r., Warszawa 1929[6].
  • Pisma, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1961.

Przypisy

  1. ↑ Leninskij Zbornik, t. 17, Moskwa–Leningrad 1931, s. 341 [dostęp 2026-04-20] (ros.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Ясинский Чеслав Игнатьевич (1889) [online], Открытый список [dostęp 2026-04-20] (ros.).
  3. 1 2 3 Ofiary terroru [online], ofiaryterroru.pl [dostęp 2026-04-20].
  4. ↑ Ясинский Чеслав Игнатьевич [online], Бессмертный барак [dostęp 2026-04-20] (ros.).
  5. ↑ Spis inwentarzy, Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie, [dostęp 2024-01-23].
  6. ↑ Eugeniusz Przybyszewski, Ideologja społeczna Centralnego Komitetu Narodowego w świetle dekretu organizacyjnego z 21 lipca 1862 r., Warszawa [1929].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.