Europejski Order Zasługi

Europejski Order Zasługi
European Order of Merit
Ordre européen du Mérite

Awers trzech klas Orderu
Baretka Orderu I klasy
Ustanowiono	5 maja 2025
Wielkość	ø 50 mm (I klasa) ø 40 mm (II i III kl.)
Kruszec	pozłacane srebro (I i II kl.) srebro (III kl.)

Europejski Order Zasługi (ang. European Order of Merit; fr. Ordre européen du Mérite) – wysokie odznaczenie Unii Europejskiej (UE) ustanowione decyzją Prezydium Parlamentu Europejskiego z dnia 5 maja 2025 w uznaniu osiągnięć osób, które wniosły znaczący wkład w integrację europejską lub w propagowanie i obronę wartości zapisanych w Traktatach.

Order dzieli się na trzy klasy w porządku rosnącym:

• Członek Orderu (ang. Member of the Order; fr. Membre de l’Ordre);
• Honorowy Członek Orderu (ang. Honourable Member of the Order; fr. Membre honorable de l’Ordre);
• Wybitny Członek Orderu (ang. Distinguished Member of the Order; fr. Membre distingué de l’Ordre).

Order można nadać wyłącznie osobie fizycznej. Grupy, stowarzyszenia i organizacje posiadające osobowość prawną nie mogą otrzymać Orderu.

Posłowie i pracownicy instytucji, organów i jednostek organizacyjnych UE nie mogą zostać nominowani do żadnej klasy Orderu w czasie sprawowania mandatu lub pełnienia służby.

Decyzję o nadaniu Orderu podejmuje siedmioosobowa Komisja selekcyjna mianowana przez Prezydium Parlamentu Europejskiego na odnawialną czteroletnią kadencję. Skład Komisji stanowią^[a]:

1. przewodniczący Parlamentu Europejskiego (ex officio),
2. dwoje wiceprzewodniczących Parlamentu Europejskiego (ex officio),
3. cztery wybitne osobistości europejskie.

Co do zasady pierwszej nominacji dokonuje się do najniższej klasy Orderu (Członek Orderu). Decyzja o nominowaniu do pozostałych klas wyróżnienia może zostać podjęta w przypadku osiągnięć o szczególnym znaczeniu lub, w stosownych przypadkach, nowych osiągnięć.

Nominowanie do Orderu odbywa się w drodze corocznej procedury, w której można wybrać maksymalnie 20 laureatów rocznie. Dodatkowo, poza tą coroczną procedurą, do Orderu można wybrać maksymalnie pięciu laureatów rocznie.

Nominacje do Orderu mogą zgłaszać:

1. przewodniczący Parlamentu Europejskiego;
2. przewodniczący Rady Europejskiej;
3. przewodniczący Komisji Europejskiej;
4. szefowie państw lub rządów państw członkowskich, będący członkami Rady Europejskiej;
5. marszałkowie parlamentów narodowych państw członkowskich.

Order wręcza podczas dorocznej ceremonii przewodniczący Parlamentu Europejskiego, a na certyfikacie, będącym dowodem nadania Orderu, widnieje jego podpis.

Odznaczenie Orderem uprawnia do wstępu na oficjalną galerię w sali posiedzeń plenarnych podczas posiedzeń plenarnych Parlamentu Europejskiego.

Komisja selekcyjna może wycofać nominację do odznaczenia w przypadku, gdy Członek Orderu, niezależnie od klasy wyróżnienia, lub laureat został uznany prawomocnym wyrokiem za winnego popełnienia przestępstwa, wykazał brak poszanowania wartości, na których opiera się UE, określonych w art. 2 TUE, lub wykorzystał insygnia Orderu w niewłaściwy sposób.

Komisja selekcyjna może odebrać odznaczenie, jeżeli zostało ono przyznane na podstawie nieprawidłowych informacji o kryteriach kwalifikowalności lub wyłączenia lub o osiągnięciach Członka Orderu (niezależnie od klasy wyróżnienia) lub laureata.

Order przyznawany Członkowi Orderu stanowi medal wykonany ze srebra. Ma średnicę 40 mm i jest przymocowany błękitną wstążką z mory o szerokości 37 mm z jednym żółtym paskiem. Nosi się go na lewej stronie piersi.

Order przyznawany Honorowemu Członkowi Orderu stanowi medal wykonany z pozłacanego srebra. Ma średnicę 40 mm i jest przymocowany błękitną wstążką z mory o szerokości 37 mm z dwoma żółtymi paskami. Nosi się go na lewej stronie piersi.

Order przyznawany Wybitnemu Członkowi Orderu stanowi medal wykonany z pozłacanego srebra. Ma średnicę 50 mm i jest przymocowany błękitną wstążką z mory o szerokości 40 mm z trzema żółtymi paskami. Nosi się go na szyi.

Medal Orderu ma postać gwiazdy (pozłacanej w klasie I i II, srebrnej w klasie III) o sześciu maltańskich ramionach, obustronnie emaliowanych na biało. Ramiona są zakończone kulkami. Po obu stronach gwiazdy na każdym ramieniu umieszczono pozłacaną pięcioramienną gwiazdę. Ramiona są połączone wieńcem laurowym (pozłacanym w klasie I, srebrnym w klasie II i III); na którym (pomiędzy ramionami gwiazdy medalu) po obu stronach umieszczono po sześć kolejnych pozłacanych gwiazd. W ten sposób po obu stronach medalu uzyskano okrąg dwunastu gwiazd. W środkowej części medalu widnieje okrągły medalion, który na stronie licowej jest emaliowany na niebiesko z umieszczonym wewnątrz okręgiem dwunastu złotych pięcioramiennych gwiazd (tzw. godło europejskie). Na stronie odwrotnej medalion jest nieemaliowany, w barwie metalu (pozłacany w klasie I i II, srebrny w klasie III). W nim znajduje się wypukły majuskułowy trzywierszowy napis w języku łacińskim: ORDO EUROPEUS MERITI (EUROPEJSKI ORDER ZASŁUGI)^[1][2].

Baretki mają wygląd wstążki odpowiadającej danej klasie Orderu.

Baretki i rozetki Europejskiego Orderu Zasługi
I klasa	II klasa	III klasa
Wybitny Członek Orderu	Honorowy Członek Orderu	Członek Orderu

10 marca 2026 przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola ogłosiła pierwsze w historii nadania Europejskiego Orderu Zasługi^[3][4].

Pierwsza uroczystość wręczenia Orderu miała miejsce 19 maja 2026 w siedzibie Parlamentu Europejskiego w Strasburgu^[5].

• Decyzja Prezydium Parlamentu Europejskiego z dnia 5 maja 2025 r. w sprawie przepisów dotyczących Europejskiego Orderu Zasługi (Dz.Urz.UE C/2025/2745)
• Decyzja Prezydium Parlamentu Europejskiego z dnia 27 kwietnia 2026 r. zmieniająca przepisy dotyczące Europejskiego Orderu Zasługi (Dz.Urz.UE C/2026/2582)
• Fact Sheet. The European Order of Merit – europarl.europa.eu
• Europejski Order Zasługi. europarl.europa.eu. [dostęp 2026-03-10]. (pol.).
• European Order of Merit. multimedia.europarl.europa.eu. [dostęp 2026-03-10]. (ang.).