Fêtes de Bayonne

Święto Bajonny

Fêtes de Bayonne

Bajonna podczas obchodów z 2006 roku
Dzień	lipiec
Państwa	Francja
Typ święta	festiwal
Zwyczaje	gonitwy krów, rzucanie kluczy
Symbole	król Leon
Inne nazwy	Hèstas de Baiona
Podobne święta	Sanfermines

Święto Bajonny (fr. Fêtes de Bayonne, gask. Hèstas de Baiona) – francusko–gaskoński festiwal odbywający się w Bajonnie, jedna z największych imprez tego typu w Europie (w 2005 roku uczestniczyło w nim od 1,3 do 1,5 miliona osób)^[1]. Jest to 5-dniowa impreza, dostępna dla wszystkich, ale częściowo biletowana (wybrane dni są bezpłatne)^[2]. Wydarzenie stanowi istotny element tradycji mieszkańców Gaskonii i Kraju Basków^[1][2].

Pierwsza impreza tego typu w Bajonnie miała miejsce 13 lipca 1932 roku. Impreza odbyła się wówczas z inicjatywy rugbystów z Bajonny i była inspirowana podobną imprezą Sanfermines odbywającą się w Hiszpanii. Władze miasta, w tym burmistrz Joseph Garat, zaakceptowały pomysł i zainicjowały Comité des Fêtes, mając również nadzieję na ożywienie gospodarki po kryzysie z 1929 roku. Komitet pod przewodnictwem Benjamina Gomeza zajął się planowaniem pierwszego wydarzenia, które otrzymało początkowo miano grandes fêtes d’été (dosł. duże letnie świętowanie)^[2][3].

W ramach pierwszych obchodów odbyły się gonitwy z krowami ulicami dzielnicy Petit Bayonne, koncerty, przedstawienia plenerowe, mecze peloty baskijskiej, wyścigi rowerowe oraz wystawy kwiatów^[3]. Komitet organizacyjny zapewnił kilkanaście samochodów rozwożących ulotki i plakaty po okolicy, z których część zachowała się w archiwach miejskich^[3].

Początkowo w ramach święta dominowały kolory granatowy i biały, czyli tradycyjne barwy Kraju Basków i klubu Aviron Bayonnais^[1][3]. W 1954 roku komitet organizacyjny bezskutecznie próbował zachęcić mieszkańców do noszenia oficjalnych barw miasta, czyli zieleni i czerwieni^[3]. W latach 80. XX wieku przyjął się zwyczaj zakładania całkiem białych strojów zaproponowany przez ówczesny komitet organizacyjny, co miało symbolizować wyrównanie podziałów społecznych^[3]. Rozprzestrzeniła się również praktyka noszenia czerwonych dodatków, inspirowana Sanfermines, w trakcie którego zakłada się czerwone chusty upamiętniające krew świętego Firmina, który zginął jako męczennik. Tak narodziła się tradycja noszenia białych strojów z czerwonymi dodatkami, która przetrwała do XXI wieku. Aby być w pełni zgodnym z tradycją, czerwonej chusty nie wolno wiązać na szyi przed oficjalnym otwarciem święta^[3].

W 1947 roku dodano kolejny element do święta – zwyczaj rzucania kluczy z balkonu ratusza podczas oficjalnego otwarcia imprezy. Rzucane są trzy klucze, symbolizujące trzy główne dzielnice Bajonny: Grand Bayonne, Petit Bayonne oraz Saint-Esprit. Tradycja jest kontynuowana nadal w XXI wieku i do ceremonii otwarcia zapraszane są znane osobistości, m.in. Luis Mariano, Johnny Hallyday, Darry Cowl, Mireille Mathieu, Jean-Jacques Debout, Chantal Goya, Thierry Le Luron, Gérard Lenorman czy członkowie grupy Les Compagnons de la chanson^[3]. Na balkonie ratusza rezyduje również król Leon, maskotka festiwalu stworzona przez rysownika Jeana Duverdiera^[2].

W późniejszych latach do koncertów różnego rodzaju i innych aktywności dołączyła również korrida z walkami pieszymi i na koniu na arenie. Pozostawiono jednak również gonitwy krów odbywające się w XXI wieku na placu Saint-André^[2].

Tradycja Fêtes de Bayonne wpisana jest na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Francji^[4].

• Sanfermines

• Oficjalna witryna Fêtes de Bayonne (fr. • bask. • ang. • hiszp.)