Fan Li
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
536 p.n.e. |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
448 p.n.e. |
| Zawód, zajęcie |
kupiec, rolnik, urzędnik |
| Miejsce zamieszkania | |
| Narodowość | |
Fan Li (chiń. 范蠡), następnie Zhiyi Zipi (chiń. 鴟夷子皮; ur. 536 p.n.e., zm. 448 p.n.e.) – chiński doradca polityczny związany z państwem Yue, który odegrał istotną rolę w reformach administracyjnych i militarnych prowadzących do pokonania państwa Wu. Po zwycięstwie osiadł w państwie Qi, gdzie prowadził działalność kupiecką.
Życiorys
Fan Li urodził się w 536 roku p.n.e. w państwie Chu, na obszarze odpowiadającym współczesnej prowincji Henan[1]. Pochodził z niezamożnej rodziny. W jego kraju praca w administracji oraz działalność polityczna zarezerwowane były wyłącznie dla elit, co wiązało się z brakiem perspektyw dla Fana Li. Z tego powodu zdecydował się opuścić rodzinne strony i udać się do państwa Yue[2], gdzie władca Goujian powierzył mu funkcję doradcy. Odegrał tam znaczącą rolę polityczną i strategiczną, gdyż przypisuje mu się istotny wpływ na reformy administracyjne oraz reorganizację sił zbrojnych, co w konsekwencji doprowadziło do wzmocnienia Yue oraz zwycięstwa nad państwem Wu[3]. Po upadku Wu, który nastąpił w 474 roku p.n.e.[1], Fan Li postanowił jednak zrezygnować z dalszej służby na dworze królewskim oraz opuścić Yue[3], mimo że należał do najbardziej wpływowych osób w kraju[2].
Po rezygnacji z dotychczasowego życia w Yue przyjął nazwisko Zhiyi Zipi[2] oraz przeniósł się do państwa Qi, gdzie osiadł na terenie współczesnej prowincji Szantung[1]. Tam zajmował się rolnictwem, został także mianowany głównym doradcą księcia Qi[3], z tego stanowiska ustąpił po trzech latach[2]. Pod nazwiskiem Tao Zhugong (chiń. 陶朱公)[4] zajął się działalnością handlową, w której osiągnął znaczne sukcesy finansowe[3]. Znaczną część zgromadzonego majątku przeznaczał na pomoc ubogim oraz ofiarom katastrof naturalnych. Zmarł w 448 roku p.n.e.[2].
Napisał kilka prac poświęconych tematyce ekonomicznej. Według szacunków jego bogactwo (przeliczone na podstawie ceny złota z 2014 roku wynoszącej 250 juanów za gram) mogło odpowiadać wartości około 18 bilionów juanów, natomiast łączną wartość dóbr, które rozdał potrzebującym, oceniano nawet na około 50 bilionów juanów[2].