Feliks Robakiewicz

Feliks Robakiewicz
Ilustracja
podpułkownik dyplomowany piechoty podpułkownik dyplomowany piechoty
Pełne imię i nazwisko

Feliks Marian Robakiewicz

Data i miejsce urodzenia

9 czerwca 1894
Rzeszów

Data i miejsce śmierci

po 1951
Stany Zjednoczone

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

Kwatera Główna Armii „Poznań”

Stanowiska

szef oddziału

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Faksymile
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941) Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Feliks Robakiewicz w ubraniu syberyjskim

Feliks Marian Robakiewicz[a] (ur. 9 czerwca 1894 w Rzeszowie, zm. po 1951[b] w Stanach Zjednoczonych) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 9 czerwca 1894 w Rzeszowie, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Jana i Karoliny z Gryzieckich[6][7][8]. 29 czerwca 1912 zakończył naukę w klasie ósmej c. k. Gimnazjum I w Rzeszowie[9]. Egzamin dojrzałości zdał we wrześniu 1912 lub lutym 1913[7]. Następnie rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego[6]. Do sierpnia 1914 ukończył cztery semestry[6]. W latach 1913–1914 należał do Związku Strzeleckiego[6].

7 sierpnia 1914 wstąpił do Legionu Wschodniego[6]. 22 września 1914, po rozformowaniu Legionu Wschodniego, udał się do Krakowa, gdzie został zatrzymany i wcielony do cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej[6]. 16 stycznia 1915 został wysłany na front wschodni[6]. Walczył w szeregach 9 kompanii 16 pułku piechoty Obrony Krajowej jako jednoroczny ochotnik gefrajter[10]. Później awansował na plutonowego, a 4 czerwca 1916 dostał się do rosyjskiej niewoli[6]. W czasie służby w c. k. Obronie Krajowej prowadził pracę narodowo-uświadamiajacą wśród żołnierzy–Polaków i z tego powodu został uznany za „politycznie podejrzanego”[6].

6 lipca 1918 wstąpił do 1 pułk strzelców polskich na Syberii[6]. Początkowo pełnił funkcję sierżanta-szefa 2 kompanii, a później dowódcy plutonu w tejże kompanii[6]. 27 stycznia 1919 został mianowany chorążym[6]. Od 23 lutego do marca 1919 przebył, jako tajny kurier Dowództwa Wojska Polskiego na Syberii do Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego w Warszawie, przez front i całe terytorium bolszewickiej Rosji (drugim kurierem, który przebył tę samą trasę był porucznik Edward Wawrzycki)[6][11]. Warunki w jakich odbył misję zostały opisane na łamach tygodnika „Nowości Ilustrowanych”[12]. 21 marca 1919 został przydzielony do Armii Polskiej we Francji i wyznaczony na stanowisko dowódcy plutonu 10 kompanii 20 pułk strzelców polskich[6][13]. 7 lipca 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Legionów Polskich, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika, zaliczony do I Rezerwy z jednoczesnym powołaniem do czynnej służby na czas wojny, aż do demobilizacji[14]. Od 16 września 1919 dowodził kompanią w 20 psp[6]. Od 29 września 1919 na jej czele walczył przeciwko bolszewikom[6]. 17 lipca 1920 w bitwie pod Chorupaniem został ranny w nogę i ewakuowany do szpitala. 9 sierpnia 1920, po zakończeniu leczenia, został przeniesiony do 1 syberyjskiego pułku piechoty (późniejszego 82 pułku piechoty) na stanowisko dowódcy 5 kompanii[6]. Wyróżnił się 19 sierpnia 1920 w ataku na Maków Mazowiecki[6]. 28 sierpnia 1920 dowódca pułku, major Franciszek Dindorf-Ankowicz sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti Militari»”, w którym napisał:

Śmiały oficer I-go pułku strzelców Polskich na Syberii, przeszedł w przebraniu jako kurjer Rosję Sowiecką. 19.VIII śmiałym atakiem nocnym wdarł się przez linię nieprzyjacielską do miasta Makowa, które opanował po rozbiciu kilkakrotnie liczniejszego nieprzyjaciela[6].

21 grudnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii gen. Hallera[15].

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 82 pułku piechoty w garnizonie Brześć. Od 7 lutego do 11 czerwca 1921 był odkomenderowany na kurs doszkolenia młodszych oficerów w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie (39. klasa)[16][17]. W styczniu 1922 został zakwalifikowany przez Komisję generała porucznika Władysława Sikorskiego do awansu ma kapitana „za zasługi bojowe i organizacyjne”[18]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1351. lokatą w korpusie oficerów piechoty[19][20][21][22]. W latach 1924–1925 był przydzielony do Dowództwa 30 Dywizji Piechoty w Kobryniu na stanowisko oficera sztabu dowódcy piechoty dywizyjnej[23][24]. We wrześniu 1925 wrócił do macierzystego pułku[25]. W lipcu 1926 został przeniesiony do 66 pułku piechoty w Chełmnie[26][27]. W lipcu 1928 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przeniesieniem służbowym do Batalionu Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 7a w Jarocinie na stanowisko dowódcy kompanii[28][6]. 2 kwietnia 1929 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1929 stopień majora w korpusie oficerów piechoty i 29. lokatą[29][30]. W sierpniu tego roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska[31]. W grudniu 1929, po ukończeniu kursu próbnego i odbyciu „przepisanego stażu liniowego”, został powołany na dwuletni kurs 1929/1931 do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie[32][33].

Z dniem 1 września 1931, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie na stanowisko wykładowcy[34][35]. 1 października 1934 został przeniesiony do 66 pułku piechoty na stanowisko dowódcy batalionu detaszowanego w Grudziądzu[36]. Z dniem 15 września 1935 został przeniesiony do Wyższej Szkoły Wojennej na stanowisko wykładowcy[37]. Na stopień podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 42. lokatą w korpusie oficerów piechoty[38][39]. W marcu 1939 nadal pełnił służbę w Wyższej Szkole Wojennej na stanowisku kierownika przedmiotu taktyka ogólna I kursu[40].

W czasie kampanii wrześniowej walczył na stanowisku szefa Oddziału III Sztabu Armii „Poznań”[41][42]. Wziął udział w bitwie nad Bzurą i obronie Warszawy[42]. Po kapitulacji załogi stolicy dostał się do niemieckiej niewoli i został osadzony w Oflagu VII A Murnau[43]. Wiosną 1945 generał dywizji Juliusz Rómmel jako najstarszy obozu w Murnau, opiniujac wyższych oficerów napisał: „Robakiewicz Feliks, [starszeństwo] 1936, awans. Nadaje się na dowódcę pułku i do pracy w sztabach”[44]. 29 kwietnia 1945 został uwolniony przez żołnierzy amerykańskiej 12 Dywizji Pancernej. Po uwolnieniu z niewoli pozostał w Polskim Ośrodku Wojskowym Murnau, a później w Obozie F dla polskich uchodźców i osób przesiedlonych w Ingolstadt w Bawarii[8]. 27 grudnia 1950 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych jako dozorca[45], gdzie zmarł[42].

Był rozwiedziony, dzieci nie miał[8][6].

Ordery i odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ 26 stycznia 1934 ogłoszono sprostowanie imienia mjr. dypl. Feliksa Robakiewicza z „Feliks” na „Feliks Marian”[1].
  2. ↑ Według Tadeusza Łaszczewskiego pułkownik Robakiewicz zmarł 7 marca 1969[2]. Data podana przez T. Łaszczewskiego jest datą śmierci Feliksa Robakiewicza, ps. „Czarny” ur. 30 maja 1895 w Dąbrowie Górniczej, urzędnika kolejowego, odznaczonego Medalem Niepodległości[3][4], żołnierza Armii Krajowej, więźnia Majdanka, pochowanego na warszawskich Powązkach[5].

Przypisy

  1. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934, s. 27.
  2. ↑ Tadeusz Łaszczewski: Obrona Warszawy i Modlina - 1939 r. nazwiska O – R. Janusz Stankiewicz. [dostęp 2025-09-13].
  3. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
  4. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
  5. ↑ Cmentarz Stare Powązki: FELIKS ROBAKIEWICZ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2025-09-13].
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Robakiewicz Feliks Marian. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.65-5610 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-12].
  7. 1 2 Sprawozdanie 1913 ↓, s. 82.
  8. 1 2 3 Feliks Robakiewicz. Arolsen Archives. [dostęp 2025-09-14].
  9. ↑ Sprawozdanie 1912 ↓, s. 22, 34.
  10. ↑ Lista strat nr 219. k. u. k. Kriegsministerium, 1915-07-24, s. 34., tu podano, że przynależał do Kańczugi w powiecie przeworskim i został ranny.
  11. ↑ Bagiński 1921 ↓, s. 567.
  12. ↑ Żołnierz–bohater. „Nowości Ilustrowane”. 15, s. 11, 1919-04-12. Kraków.
  13. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 77 z 16 lipca 1919, poz. 2534.
  14. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 77 z 16 lipca 1919, poz. 2503.
  15. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 50 z 29 grudnia 1920, s. 1434.
  16. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 13 sierpnia 1921, załącznik.
  17. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 215.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922, s. 49.
  19. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 60.
  20. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 416.
  21. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 360.
  22. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 192.
  23. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 112, 361.
  24. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 79, 314.
  25. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 91 z 9 września 1925, s. 499.
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 26 z 6 lipca 1926, s. 206.
  27. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 80.
  28. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 24 lipca 1928, s. 220, tu ogłoszono przeniesienie służbowe do Batalionu Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 1 w Ostrowi-Komorowie.
  29. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 3 kwietnia 1929, s. 105.
  30. 1 2 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 34.
  31. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 sierpnia 1929, s. 289.
  32. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929, s. 376.
  33. ↑ Stawecki 1997 ↓, s. 93.
  34. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 października 1931, s. 322.
  35. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 802.
  36. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 158.
  37. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935, s. 96.
  38. ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 375.
  39. 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 15.
  40. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 448.
  41. ↑ Bauer i Polak 1983 ↓, s. 463.
  42. 1 2 3 Głowacki 1985 ↓, s. 344.
  43. ↑ Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2025-09-14].
  44. ↑ Czerwiński 1993 ↓, s. 233.
  45. ↑ Feliks Robakiewicz. Arolsen Archives. [dostęp 2025-09-14].
  46. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 2 kwietnia 1921, s. 611.
  47. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
  48. ↑ Dindorf-Ankowicz 1929 ↓, s. 47.
  49. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 179, poz. 260 (ISAP)
  50. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 364.
  51. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
  52. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
  53. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].

Bibliografia