Feliks Robakiewicz
![]() | |
| Pełne imię i nazwisko |
Feliks Marian Robakiewicz |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
9 czerwca 1894 |
| Data i miejsce śmierci |
po 1951 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
szef oddziału |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |

Feliks Marian Robakiewicz[a] (ur. 9 czerwca 1894 w Rzeszowie, zm. po 1951[b] w Stanach Zjednoczonych) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 9 czerwca 1894 w Rzeszowie, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Jana i Karoliny z Gryzieckich[6][7][8]. 29 czerwca 1912 zakończył naukę w klasie ósmej c. k. Gimnazjum I w Rzeszowie[9]. Egzamin dojrzałości zdał we wrześniu 1912 lub lutym 1913[7]. Następnie rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego[6]. Do sierpnia 1914 ukończył cztery semestry[6]. W latach 1913–1914 należał do Związku Strzeleckiego[6].
7 sierpnia 1914 wstąpił do Legionu Wschodniego[6]. 22 września 1914, po rozformowaniu Legionu Wschodniego, udał się do Krakowa, gdzie został zatrzymany i wcielony do cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej[6]. 16 stycznia 1915 został wysłany na front wschodni[6]. Walczył w szeregach 9 kompanii 16 pułku piechoty Obrony Krajowej jako jednoroczny ochotnik gefrajter[10]. Później awansował na plutonowego, a 4 czerwca 1916 dostał się do rosyjskiej niewoli[6]. W czasie służby w c. k. Obronie Krajowej prowadził pracę narodowo-uświadamiajacą wśród żołnierzy–Polaków i z tego powodu został uznany za „politycznie podejrzanego”[6].
6 lipca 1918 wstąpił do 1 pułk strzelców polskich na Syberii[6]. Początkowo pełnił funkcję sierżanta-szefa 2 kompanii, a później dowódcy plutonu w tejże kompanii[6]. 27 stycznia 1919 został mianowany chorążym[6]. Od 23 lutego do marca 1919 przebył, jako tajny kurier Dowództwa Wojska Polskiego na Syberii do Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego w Warszawie, przez front i całe terytorium bolszewickiej Rosji (drugim kurierem, który przebył tę samą trasę był porucznik Edward Wawrzycki)[6][11]. Warunki w jakich odbył misję zostały opisane na łamach tygodnika „Nowości Ilustrowanych”[12]. 21 marca 1919 został przydzielony do Armii Polskiej we Francji i wyznaczony na stanowisko dowódcy plutonu 10 kompanii 20 pułk strzelców polskich[6][13]. 7 lipca 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Legionów Polskich, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika, zaliczony do I Rezerwy z jednoczesnym powołaniem do czynnej służby na czas wojny, aż do demobilizacji[14]. Od 16 września 1919 dowodził kompanią w 20 psp[6]. Od 29 września 1919 na jej czele walczył przeciwko bolszewikom[6]. 17 lipca 1920 w bitwie pod Chorupaniem został ranny w nogę i ewakuowany do szpitala. 9 sierpnia 1920, po zakończeniu leczenia, został przeniesiony do 1 syberyjskiego pułku piechoty (późniejszego 82 pułku piechoty) na stanowisko dowódcy 5 kompanii[6]. Wyróżnił się 19 sierpnia 1920 w ataku na Maków Mazowiecki[6]. 28 sierpnia 1920 dowódca pułku, major Franciszek Dindorf-Ankowicz sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti Militari»”, w którym napisał:
Śmiały oficer I-go pułku strzelców Polskich na Syberii, przeszedł w przebraniu jako kurjer Rosję Sowiecką. 19.VIII śmiałym atakiem nocnym wdarł się przez linię nieprzyjacielską do miasta Makowa, które opanował po rozbiciu kilkakrotnie liczniejszego nieprzyjaciela[6].
21 grudnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii gen. Hallera[15].
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 82 pułku piechoty w garnizonie Brześć. Od 7 lutego do 11 czerwca 1921 był odkomenderowany na kurs doszkolenia młodszych oficerów w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie (39. klasa)[16][17]. W styczniu 1922 został zakwalifikowany przez Komisję generała porucznika Władysława Sikorskiego do awansu ma kapitana „za zasługi bojowe i organizacyjne”[18]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1351. lokatą w korpusie oficerów piechoty[19][20][21][22]. W latach 1924–1925 był przydzielony do Dowództwa 30 Dywizji Piechoty w Kobryniu na stanowisko oficera sztabu dowódcy piechoty dywizyjnej[23][24]. We wrześniu 1925 wrócił do macierzystego pułku[25]. W lipcu 1926 został przeniesiony do 66 pułku piechoty w Chełmnie[26][27]. W lipcu 1928 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przeniesieniem służbowym do Batalionu Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 7a w Jarocinie na stanowisko dowódcy kompanii[28][6]. 2 kwietnia 1929 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1929 stopień majora w korpusie oficerów piechoty i 29. lokatą[29][30]. W sierpniu tego roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska[31]. W grudniu 1929, po ukończeniu kursu próbnego i odbyciu „przepisanego stażu liniowego”, został powołany na dwuletni kurs 1929/1931 do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie[32][33].
Z dniem 1 września 1931, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie na stanowisko wykładowcy[34][35]. 1 października 1934 został przeniesiony do 66 pułku piechoty na stanowisko dowódcy batalionu detaszowanego w Grudziądzu[36]. Z dniem 15 września 1935 został przeniesiony do Wyższej Szkoły Wojennej na stanowisko wykładowcy[37]. Na stopień podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 42. lokatą w korpusie oficerów piechoty[38][39]. W marcu 1939 nadal pełnił służbę w Wyższej Szkole Wojennej na stanowisku kierownika przedmiotu taktyka ogólna I kursu[40].
W czasie kampanii wrześniowej walczył na stanowisku szefa Oddziału III Sztabu Armii „Poznań”[41][42]. Wziął udział w bitwie nad Bzurą i obronie Warszawy[42]. Po kapitulacji załogi stolicy dostał się do niemieckiej niewoli i został osadzony w Oflagu VII A Murnau[43]. Wiosną 1945 generał dywizji Juliusz Rómmel jako najstarszy obozu w Murnau, opiniujac wyższych oficerów napisał: „Robakiewicz Feliks, [starszeństwo] 1936, awans. Nadaje się na dowódcę pułku i do pracy w sztabach”[44]. 29 kwietnia 1945 został uwolniony przez żołnierzy amerykańskiej 12 Dywizji Pancernej. Po uwolnieniu z niewoli pozostał w Polskim Ośrodku Wojskowym Murnau, a później w Obozie F dla polskich uchodźców i osób przesiedlonych w Ingolstadt w Bawarii[8]. 27 grudnia 1950 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych jako dozorca[45], gdzie zmarł[42].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 100[6] – 26 marca 1921[46][47][48]
- Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[49][50][51][52]
- Krzyż Walecznych[39][53]
- Srebrny Krzyż Zasługi[30]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[6]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[6]
- Odznaka za Rany i Kontuzje z jedną gwiazdką[6]
Uwagi
- ↑ 26 stycznia 1934 ogłoszono sprostowanie imienia mjr. dypl. Feliksa Robakiewicza z „Feliks” na „Feliks Marian”[1].
- ↑ Według Tadeusza Łaszczewskiego pułkownik Robakiewicz zmarł 7 marca 1969[2]. Data podana przez T. Łaszczewskiego jest datą śmierci Feliksa Robakiewicza, ps. „Czarny” ur. 30 maja 1895 w Dąbrowie Górniczej, urzędnika kolejowego, odznaczonego Medalem Niepodległości[3][4], żołnierza Armii Krajowej, więźnia Majdanka, pochowanego na warszawskich Powązkach[5].
Przypisy
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934, s. 27.
- ↑ Tadeusz Łaszczewski: Obrona Warszawy i Modlina - 1939 r. nazwiska O – R. Janusz Stankiewicz. [dostęp 2025-09-13].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: FELIKS ROBAKIEWICZ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2025-09-13].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Robakiewicz Feliks Marian. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.65-5610 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-12].
- 1 2 Sprawozdanie 1913 ↓, s. 82.
- 1 2 3 Feliks Robakiewicz. Arolsen Archives. [dostęp 2025-09-14].
- ↑ Sprawozdanie 1912 ↓, s. 22, 34.
- ↑ Lista strat nr 219. k. u. k. Kriegsministerium, 1915-07-24, s. 34., tu podano, że przynależał do Kańczugi w powiecie przeworskim i został ranny.
- ↑ Bagiński 1921 ↓, s. 567.
- ↑ Żołnierz–bohater. „Nowości Ilustrowane”. 15, s. 11, 1919-04-12. Kraków.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 77 z 16 lipca 1919, poz. 2534.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 77 z 16 lipca 1919, poz. 2503.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 50 z 29 grudnia 1920, s. 1434.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 13 sierpnia 1921, załącznik.
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 215.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922, s. 49.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 60.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 416.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 360.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 192.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 112, 361.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 79, 314.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 91 z 9 września 1925, s. 499.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 26 z 6 lipca 1926, s. 206.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 80.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 24 lipca 1928, s. 220, tu ogłoszono przeniesienie służbowe do Batalionu Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 1 w Ostrowi-Komorowie.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 3 kwietnia 1929, s. 105.
- 1 2 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 34.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 sierpnia 1929, s. 289.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929, s. 376.
- ↑ Stawecki 1997 ↓, s. 93.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 października 1931, s. 322.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 802.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 158.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935, s. 96.
- ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 375.
- 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 15.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 448.
- ↑ Bauer i Polak 1983 ↓, s. 463.
- 1 2 3 Głowacki 1985 ↓, s. 344.
- ↑ Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2025-09-14].
- ↑ Czerwiński 1993 ↓, s. 233.
- ↑ Feliks Robakiewicz. Arolsen Archives. [dostęp 2025-09-14].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 2 kwietnia 1921, s. 611.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
- ↑ Dindorf-Ankowicz 1929 ↓, s. 47.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 179, poz. 260 (ISAP)
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 364.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-13].
Bibliografia
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum I w Rzeszowie za rok szkolny 1912. Rzeszów: Nakładem Funduszu Naukowego, 1912.
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum I w Rzeszowie za rok szkolny 1913. Rzeszów: Nakładem Funduszu Naukowego, 1913.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Henryk Bagiński: Wojsko Polskie na Wschodzie 1914-1920. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1921.
- Piotr Bauer, Bogusław Polak: Armia „Poznań” w wojnie obronnej 1939. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1983. ISBN 83-210-0385-0.
- Zbigniew Czerwiński. Generała Juliusza Rómmla opinie o wyższych oficerach WP. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 1 (143), 1993. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny.
- Franciszek Dindorf-Ankowicz: Zarys historji wojennej 82-go syberyjskiego pułku piechoty. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Ludwik Głowacki: Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939. Wyd. 5. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-07109-8.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon, 2021. ISBN 978-83-66687-09-7.
- Piotr Stawecki: Oficerowie dyplomowani wojska Drugiej Rzeczypospolitej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1997. ISBN 83-04-04390-4.
