Ferdynand Markiewicz
 | |
 major piechoty | |
| Pełne imię i nazwisko |
Ferdynand Tadeusz Markiewicz |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1 stycznia 1895 |
| Data śmierci |
1980 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
od 1914 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
 | |
| Odznaczenia | |
        | |
Ferdynand Tadeusz Markiewicz, ps. Skir (ur. 1 stycznia 1895 w Stróżach Wyżnych, zm. 1980) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 1 stycznia 1895 w Stróżach Wyżnych, w ówczesnym powiecie grybowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Ludwika, urzędnika kolejowego, i Marii ze Szpakowskich[1][2]. Do szkół powszechnych uczęszczał w rodzinnych Stróżach i Grybowie[1]. Od 1905 uczył się w c. k. Gimnazjum I Wyższym w Nowym Sączu, w którym w czerwcu 1914 złożył maturę[3][1] i rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, które po dwóch semestrach przerwał wybuch I wojny światowej. 15 września 1913 wstąpił do Związku Strzeleckiego w Nowym Sączu.
Od sierpnia do grudnia 1914 służył w 1 pułku piechoty, następnie w 5 pułku piechoty. W maju 1915 w bitwie pod Konarami został ciężko ranny. Od listopada 1916 do 15 czerwca 1917 był komendantem Powiatowego Urzędu Zaciągu w Hrubieszowie. W marcu 1918 wstąpił do Polskiej Siły Zbrojnej i został przydzielony do 1 pułku piechoty, późniejszego 7 pułku piechoty Legionów[1]. Od 15 września do 5 listopada 1918 był uczniem klasy „D” Szkoły Podchorążych w Ostrowi Mazowieckiej[1][4][5]. 11 listopada 1918 został mianowany na stopień podchorążego i wyznaczony na stanowisko adiutanta III batalionu 1 pp[4].
14 kwietnia 1919 został mianowany z dniem 1 kwietnia 1919 podporucznikiem w piechocie[6]. W listopadzie 1928 został przeniesiony z 7 pp Leg. w Chełmie do baonu podchorążych rezerwy piechoty nr 6A w Zaleszczykach na stanowisko dowódcy kompanii[7]. W lipcu 1929 został przeniesiony do Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie[8]. 17 grudnia 1931 został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 i 47. lokatą w korpusie oficerów piechoty[9]. W kwietniu 1934 został przeniesiony do 36 pułku piechoty Legii Akademickiej w Warszawie na stanowisko dowódcy II batalionu[10]. W sierpniu 1938 został przesunięty na stanowisko II zastępcy dowódcy pułku (kwatermistrza)[11].
W czasie kampanii wrześniowej 1939 w 1 pułku piechoty „Obrony Pragi” pełnił funkcję kwatermistrza, uczestniczył w obronie Warszawy[12]. Po kapitulacji załogi stolicy dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w Stalagu IV B, Oflagu II B Arnswalde, od 15 maja 1942 do stycznia 1945 w Oflagu II D Gross-Born[13] oraz Stalagu X B Sandbostel, gdzie doczekał wyzwolenia 29 kwietnia 1945. W 1946 w Adelheide k. Bremy na wniosek komisji historycznej dla obozów jeńców wojennych gen. dyw. Tadeusza Piskora przygotował sprawozdanie z działalności wyszkoleniowej w oflagach II B Arnswalde i II D Gross-Born[14].
13 września 1946, po powrocie do Polski, został zdemobilizowany i zaliczony do rezerwy. W latach 1946–1959 był poddany kontroli operacyjnej przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Katowicach w ramach sprawy agenturalnego rozpracowania o kryptonimie „Korpus”[15]. Zmarł w 1980[14].
Był żonaty ze Stefanią z Boguckich (1895–1965), z którą miał syna Jana Stanisława (ur. 1928)[1][16].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4878 (1921)[17]
- Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[18]
- Krzyż Walecznych trzykrotnie[1][19][20][21] (po raz pierwszy 16 września 1922 „za udział w b. Legionach Polskich”, w szeregach 5 pułku piechoty[22][23])
- Złoty Krzyż Zasługi po raz drugi – 18 lutego 1939 „za zasługi na polu pracy społecznej”[24]
- Złoty Krzyż Zasługi po raz pierwszy – 16 marca 1934 „za zasługi na polu organizacji i administracji wojska”[25]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928[26][27]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[1]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[1]
- łotewski Medal Pamiątkowy 1918-1928 – 6 sierpnia 1929[28]
Publikacje
- Zarys historji wojennej 7-go pułku piechoty Legionów. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Markiewicz Ferdynand Tadeusz. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.69-6085 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-07-08].
- ↑ Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Markiewicz Ferdynand Tadeusz, ps. „Skir”. [w:] Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 [on-line]. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2026-07-08].
- ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 92.
- 1 2 Janczak 2019 ↓, s. 112.
- ↑ Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 433, jako Franciszek Markiewicz.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 45 z 26 kwietnia 1919, poz. 1477.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928, s. 340.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929, s. 199.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 18 grudnia 1931, s. 399.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 158.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 591.
- ↑ Janczak 2019 ↓, s. 113.
- ↑ Straty ↓, nr jeńca 49199.
- 1 2 Janczak 2019 ↓, s. 114.
- ↑ Sygnatura IPN Ka 230/3703. IPN. [dostęp 2026-07-08].
- ↑ Cmentarz komunalny w Nowym Sączu - wyszukiwarka osób pochowanych [online], nowysacz.grobonet.com [dostęp 2022-09-22].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 6 grudnia 1921, s. 1609.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 179, poz. 260 (ISAP).
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 23, tu trzykrotnie.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 40, tu dwukrotnie.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 23, tu dwukrotnie.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 16 września 1922, s. 680, tu jako „kpr. Malkiewicz”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 19 marca 1934, s. 131, tu sprostowanie imienia i nazwiska.
- ↑ M.P. z 1939 r. Nr 45, poz. 76 (ISAP)).
- ↑ M.P. z 1934 r. Nr 64, poz. 97 (ISAP).
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 636 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 40.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 6 sierpnia 1929, s. 241.
Bibliografia
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum I Wyższego w Nowym Sączu za rok szkolny 1914. Nowy Sącz: Nakładem funduszu naukowego, 1914.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Bartosz Janczak. Sprawozdanie mjr. Ferdynanda Markiewicza z pracy wyszkoleniowej w Oflagu II B Arnswalde i w Oflagu II D Gross Born. „Łambinowicki Rocznik Muzealny”. 42, 2019. Opole.
- Wacław Lenkiewicz, Andrzej Sujkowski, Hugo Zieliński: Księga Pamiątkowa 1830 – 29 XI 1930. Szkice z dziejów piechoty polskiej. Ostrów-Komorowo: Szkoła Podchorążych Piechoty, 1930.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2020-09-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-10-11)].