Ferma drobiu


Ferma drobiu – rodzaj fermy. Wydzielona, specjalistyczna jednostka organizacyjna, wyizolowana przestrzennie i odpowiednio zabezpieczona sanitarnie, stosownie wyposażona, zajmująca się chowem, a czasem także hodowlą drobiu.
Podział
W zależności od zadań fermy drobiu dzielą się na:
- zarodowe – prowadzące hodowlę jednego gatunku drobiu, celem podtrzymywania, udoskonalania i rozmnażania rodów i linii hodowlanych,
- reprodukcyjne – otrzymujące z ferm zarodowych materiał hodowlany, który wychowują, chowają i rozmnażają oraz krzyżują,
- produkcyjne (towarowe) – prowadzące intensywny chów drobiu dla celów komercyjnych. Fermy produkcyjne podejmują dwa zasadnicze kierunki produkcji:
- jaj konsumpcyjnych,
- mięsa drobiowego (głównie brojlernie).
Organizacja
Teren przeznaczony na lokalizację fermy drobiu winien być suchy, przepuszczalny, lekko wyniesiony ponad okolicę, zapewniający szybki odpływ wód opadowych, o niskim poziomie wód gruntowych. Lokalizacja powinna być oddalona od rzeźni odbierającej drób do uboju nie bardziej niż 70 km. Budynek, w którym przebywają ptaki, musi mieć dogodne połączenie z drogami, zabezpieczenie wody pitnej, elektryczności, odprowadzania ścieków, orientowanie na osi północ-południe. Powinna także istnieć możliwość wzniesienia szop i wiat w minimalnej odległości 100 metrów od wychowalni. Całość musi być ogrodzona parkanem, tak aby nie mogło do wewnątrz wtargnąć ptactwo domowe z okolicy (możliwość zainfekowania) oraz psów, kotów i dzikich zwierząt. Ferma drobiu powinna posiadać odpowiedni poziom zabezpieczenia sanitarnego, np. baseny i maty dezynfekcyjne dla osób i pojazdów, śluzy sanitarne i inne. Osoby pracujące w fermie drobiu nie mogą stykać się z innym drobiem oraz odwiedzać innych obiektów drobiarskich.
Zabijanie piskląt
Ponieważ koguty nie znoszą jaj, w nowoczesnym przemyśle drobiarskim (który powstał w XX wieku) uznaje się je za bezwartościowe z ekonomicznego punktu widzenia. W związku z tym prawie wszystkie pisklęta płci męskiej są zabijane w ciągu jednego do trzech dni od wyklucia. Ich szczątki są zazwyczaj sprzedawane do ogrodów zoologicznych jako pokarm dla zwierząt.
Od końca XX i początku XXI wieku obrońcy praw zwierząt zgłaszają zastrzeżenia i sprzeciw wobec tej praktyki, w ramach której co roku na całym świecie zabija się miliardy piskląt płci męskiej wkrótce po urodzeniu, tylko dlatego, że nie mogą one znosić jaj tak jak ich siostry. Naukowcy i inżynierowie opracowują różne metody pozwalające określić płeć zapłodnionej komórki jajowej na jak najwcześniejszym etapie. W zależności od metody można to zrobić już w 6–15 dniu, co pozwala na odseparowanie zapłodnionych jaj z prymitywnym embrionem płci męskiej, zanim rozwinie on zdolność odczuwania bólu. Naukowcy są zgodni, że jest to o wiele bardziej humanitarne niż pozwolenie na wyklucie się pisklęcia płci męskiej, a następnie natychmiastowe zabicie go po urodzeniu.

Zakaz wszelkiego zabijania piskląt
Mielenie (rozdrabnianie, maceracja) piskląt jest nielegalne, a gazowanie piskląt jest legalne
Planowany zakaz wszelkiego zabijania piskląt
Zabijanie piskląt legalne, nie planuje się wprowadzenia zakazu
Brak daty
Od 2018 roku w wielu krajach Europy i Ameryki Północnej dostępne są na rynku różne metody określania płci w jaju. Jednocześnie kilka krajów europejskich, takich jak Francja (2022), Luksemburg (2018), Niemcy (2022), Austria (2023), Włochy (1-1-2027) i Norwegia (1-7-2027), podjęło decyzję o wprowadzeniu zakazu uboju piskląt płci męskiej oraz o wprowadzeniu wymogu określania płci w jaju na jak najwcześniejszym etapie, aby chronić nowo narodzone pisklęta przed niepotrzebnym bólem i cierpieniem. W niektórych z tych krajów zakaz ten został już wprowadzony, w innych wkrótce wejdzie w życie. Wydaje się, że niektóre kraje, takie jak Irlandia, Hiszpania i Holandia, a także belgijski region Flandrii, czekają na porozumienie w sprawie stopniowego wycofania tej praktyki na szczeblu europejskim, aby zapewnić utrzymanie tych samych standardów dobrostanu zwierząt w branży drobiarskiej oraz uczciwą konkurencję handlową w całej Unii Europejskiej. Według magazynu „Zielone Wiadomości” ze stycznia 2026 r. „kwestia uboju piskląt nie jest przedmiotem rzeczywistej debaty legislacyjnej” w Polsce z powodu braku wiedzy na ten temat; zamiast tego uwaga skupia się raczej na wyeliminowaniu chowu klatkowego.[1]
W marcu 2026 r. Europejski Komisarz ds. zdrowia i dobrostanu zwierząt Olivér Várhelyi przewiduje się, że do końca 2026 r. przedstawi propozycje dotyczące stopniowego wycofania i zakazu uboju piskląt w całej Unii Europejskiej.[2] Komisarz nie był jeszcze w stanie określić, ile czasu zajmie wycofanie tej praktyki, podkreślając jednak konieczność znalezienia równowagi między ochroną dobrostanu zwierząt a praktyczną i ekonomiczną wykonalnością technologii określania płci w jaju dla hodowców drobiu. Dodał też, że jest pod dużym wrażeniem najnowszych osiągnięć naukowych w tej dziedzinie.[2] Ponadto Várhelyi zamierza „uwzględnić różnice w sytuacji gospodarczej poszczególnych krajów UE”, a także wymianę handlową z krajami trzecimi, takimi jak Ukraina i Brazylia.[2]
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Natalia Rudzka: Włochy zakazują zabijania piskląt. W Europie rośnie presja, Polska pozostaje bierna. [w:] Zielone Wiadomości [on-line]. 28 stycznia 2026 r.. [dostęp 2026-04-14].
- 1 2 3 Doden eendagshaantjes uitfaseren: Eurocommissaris komt eind dit jaar met voorstel (Stopniowe wycofywanie praktyki uboju jednodniowych piskląt płci męskiej: komisarz UE przedstawi wniosek do końca bieżącego roku). [w:] Nieuwe Oogst [on-line]. 28 marca 2026 r.. [dostęp 2026-04-14]. (niderl.).
Bibliografia
- Witold Gawęcki, Jerzy Kruszyński, Nomenklatura i definicje w produkcji drobiarskiej, w: Poradnik instruktora drobiarstwa, Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego, Warszawa, 1982, s. 7–8
- Marek Gruszczyński, Zasady higieny i profilaktyki w produkcji drobiu i tuczu drobiu, w: Poradnik instruktora drobiarstwa, Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego, Warszawa, 1982, s. 186–187
- Wojciech Kraskowski, Ferma towarowa kaczo-gęsia, w: Poradnik instruktora drobiarstwa, Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego, Warszawa, 1982, s. 174–175