Fiddlesticks

Fiddlesticks

Kadr z filmu
Gatunek	animowany
Rok produkcji	1930
Data premiery	16 sierpnia 1930
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Język	film dźwiękowy (bez dialogów)
Czas trwania	6 min 12 s
Reżyseria	Ub Iwerks[1]
Muzyka	Carl Stalling
Scenografia	Fred Kopietz
Produkcja	Ub Iwerks
Wytwórnia	Iwerks Studio
Dystrybucja	Celebrity Productions

Fiddlesticks – amerykański krótkometrażowy film animowany z 1930 roku w reżyserii Uba Iwerksa. Jest to pierwszy film z serii o Flipie Żabie (ang. Flip the Frog) oraz pierwsza kreskówka zrealizowana przez Iwerksa po jego odejściu ze studia Walt Disneya^[2].

Film miał premierę 16 sierpnia 1930 roku. Jest uznawany za pierwszą w pełni samodzielną dźwiękową kreskówkę sfotografowaną w kolorze, wykorzystującą dwukolorowy proces Harriscolor^[3][4]. W Stanach Zjednoczonych film był jednak wyświetlany wyłącznie w wersji czarno-białej, natomiast kolorowe kopie trafiły do kin w Wielkiej Brytanii.

Fiddlesticks zapoczątkował serię o Flipie Żabie, która była produkowana w latach 1930–1933. Film stanowi jedno z najważniejszych dzieł w historii wczesnej animacji dźwiękowej oraz pierwszą dużą produkcję Uba Iwerksa po zakończeniu współpracy z Waltem Disneyem.

1 stycznia 2026 roku film przeszedł do domeny publicznej po wygaśnięciu amerykańskich praw autorskich. Prawa do filmu zostały wcześniej odnowione w 1959 roku, dzięki czemu pozostawał on chroniony znacznie dłużej niż większość pozostałych filmów z serii o Flipie Żabie^[5][6].

Flip Żaba tańczy po liściach lilii wodnych, po czym wychodzi na brzeg i udaje się na muzyczne przyjęcie. Podczas występu wykonuje taniec przed publicznością, przypadkowo zaplątując się w pajęczynę.

Następnie Flip gra duet z nienazwaną myszą akompaniującą mu na skrzypcach. Podczas wykonywania pierwszego utworu mysz zaczyna płakać, co udziela się również Flipowi oraz fortepianowi. W czasie drugiego utworu bohater obejmuje instrument, który niespodziewanie odkopuje go. Film kończy się slapstickowym gagiem, gdy Flip uderza w fortepian, a wszystkie klawisze wypadają z instrumentu i spadają na niego.

Fiddlesticks był pierwszym filmem z serii o Flipie Żabie oraz pierwszą produkcją zrealizowaną przez Ub Iwerksa po opuszczeniu studia Walt Disneya. W warstwie dźwiękowej wykorzystano system Powers Cinephone, ten sam, który stosowano wcześniej w kreskówkach z Myszką Miki, nad którymi Iwerks pracował w latach 1928–1929.^[7]

Film jest powszechnie uznawany za pierwszą w pełni samodzielną dźwiękową kreskówkę sfotografowaną w kolorze. Wykorzystano w nim dwukolorowy proces Harriscolor, który był stosowany jedynie przez krótki czas. W Stanach Zjednoczonych film wyświetlano w wersji czarno-białej, natomiast w Wielkiej Brytanii prezentowano kopie kolorowe^[8][9].

Premiera Fiddlesticks odbyła się kilka miesięcy po premierze filmu King of Jazz, który zawierał krótki segment animowany wykonany w dwubarwnym procesie Technicolor. W przeciwieństwie do tego filmu Fiddlesticks był jednak samodzielną kreskówką, a nie częścią filmu aktorskiego^[10].

Nienazwana mysz występująca w filmie wykazuje wyraźne podobieństwo do pierwotnej koncepcji Mortimera Mouse'a, która poprzedzała powstanie Myszki Miki. Zwracano uwagę, że podobieństwo to nie było przypadkowe, ponieważ obie postacie zostały zaprojektowane przez Uba Iwerksa^[11][12].

Fragment filmu, przedstawiający Flipa tańczącego na żółwiu, został wykorzystany na ekranie telewizora w teledysku do utworu „The Real Slim Shady” amerykańskiego rapera Eminem.

• Michael Barrier: Hollywood Cartoons: American Animation in Its Golden Age. Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-503759-6.
• Edwin M. Bradley: The First Hollywood Sound Shorts, 1926–1931. McFarland, 2015. ISBN 978-0-7864-7958-0.
• Jeff Lenburg: The Encyclopedia of Animated Cartoons. Checkmark Books, 1999. ISBN 0-8160-3831-7.
• Patrick Robertson: Robertson's Book of Firsts. Bloomsbury, 2011. ISBN 978-1-60819-738-5.

• Fiddlesticks w serwisie YouTube