Flejtuch

Współczesne flejtuchy o średnicy 1 cala używane przez miłośników broni czarnoprochowej

Flejtuch (daw. niem. flaien – myć, Tuch – płótno[1][2]) – skrawek cienkiej tkaniny lnianej lub bawełnianej (względnie cienkiej skóry albo zwitek pakuł) stosowany przy odprzodowym ładowaniu dawnej broni palnej.

Po natłuszczeniu służy do owinięcia kuli podkalibrowej stosowanej w broni ładowanej odprzodowo[3] Zazwyczaj ma kształt krążka o średnicy ponad dwóch średnic kuli, do której jest użyty. Przy strzale zostaje wyrzucony z lufy razem z kulą, o parę metrów od strzelca[4].

Jako kłak pakuł służył do przybijania w lufie ładunku prochu i kuli[5], a osadzony na pręcie – także do czyszczenia przewodu lufy[1]. Umownie nazywano tak również torbę strzelca, w której przechowywano flejtuchy[5].

Osmalony prochem i natłuszczony flejtuch nasuwa skojarzenie z brudem, stąd w mowie potocznej słowo to oznacza osobę brudną, zaniedbaną, niechlujną[2][6].

Przypisy

  1. 1 2 Słownik wyrazów obcych PWN. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1991, s. 274.
  2. 1 2 «flejtuch» w Słownik języka polskiego (pod red. Witolda Doroszewskiego). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. ↑ Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie [online], www.muzeumwp.pl [dostęp 2020-12-18].
  4. ↑ Konfederackie kule [online], www.beskid-niski-pogorze.pl [dostęp 2020-12-18].
  5. 1 2 Włodzimierz Kwaśniewicz: 1000 słów o dawnej broni palnej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1987, s. 56.
  6. ↑ Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN (red. Andrzej Markowski). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 224.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.