Fontanna Neptuna w Libercu
 nr rej. 13929/5-3572 z 3 maja 1958 | |
 Fontanna od strony północno-zachodniej (2014) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Kraj | |
| Miejscowość | |
| Adres |
nám. Dr. E. Beneše |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny | |
| Ukończenie budowy |
1823 |
| Ważniejsze przebudowy |
1925, 2010 |
Położenie na mapie Liberca  | |
Położenie na mapie Czech  | |
Położenie na mapie kraju libereckiego  | |
 50°46′09,2″N 15°03′28,6″E/50,769222 15,057944 | |
Fontanna Neptuna w Libercu (cz. Neptunova kašna) – fontanna w Libercu, znajdująca się na placu dr. E. Beneša (cz. náměstí Dr. E. Beneše), przed gmachem ratusza. Pochodzi z 1823 roku.
Historia
Fontanna została zbudowana w 1823 roku przez mistrza kamieniarskiego Alberta Linke z Jítravy[1], zastępując starszą drewnianą fontannę, która znajdowała się przed dawnym libereckim ratuszem[2]. Trzy lata po rozebraniu starego ratusza[2], w 1896 roku fontannę ustawiono na środku placu, a basen wyposażono w kutą kratę, którą wykonał liberecki ślusarz Otto Hein[1].
W 1925 roku fontannę Neptuna przeniesiono na plac Nerudovo (Nerudovo náměstí; wówczas Hrnčířské náměstí), a w jej miejsce na libereckim rynku powstała fontanna autorstwa Franza Metznera[1]. Fontanna ta latem 1945 roku została rozebrana, argumentując jej „zbyt germańskim wyglądem” i centralny plac Liberca pozostał pusty[2].
Pod koniec XX wieku fontanna Neptuna z placu Nerudovo była w złym stanie technicznym – jej posąg trafił do zbiorów Muzeum Północnoczeskiego (cz. Severočeské muzeum), a poszczególne elementy jej basenu zdeponowano w magazynie. W 2010 roku, po renowacji przeprowadzonej przez Jiříego Nováka, fontanna wróciła na plac dr. E. Beneša wraz z kopią posągu[1] zwróconą w kierunku ratusza (Neptun pierwotnie stał zwrócony do niego tyłem)[2]. Jej uroczyste odsłonięcie nastąpiło 31 lipca tego samego roku[3].
Charakterystyka
Fontanna Neptuna położona jest na placu dr. E. Beneša (cz. náměstí Dr. E. Beneše) w Libercu[1], przed ratuszem[2].
Obiekt ten, powstały w stylu klasycystycznym, wykonany jest z piaskowca. Wieńczy go posąg Neptuna. Na granitowym cokole wyrównującym nachylenie placu umieszczona jest dwupoziomowa podstawa podtrzymująca ośmiokątny basen, którego dno wzmocniono prostokątnymi płytami z piaskowca. Ściany basenu zwieńczono okrągłym gzymsem z historyzującą kratą z kutego żelaza[1].
Centralnym elementem fontanny jest fundament z posągiem, którego kwadratowy cokół zakończono wolutowym trzonem zwieńczonym bogato profilowaną głową, nad którą stoi posąg Neptuna (wierna kopia oryginalnej rzeźby[4]), który dosiada gargulca w kształcie delfina i opiera się obiema rękami na pozłacanym trójzębie[1].
Po wschodniej stronie basenu fontanny znajduje się wyryty w kartuszu napis: „1823 / Joseph Müller / derzeit Bürgermeister”, a po stronie zachodniej, w prostej ramce, podpis: „Albert Linke / Steinmetzmeister”[1].
Fontanna wpisana jest do rejestru zabytków ÚSKP pod numerem 13929/5-3572[1].
Galeria
Pocztówka wydana pomiędzy 1860 a 1926 rokiem; na pierwszym planie fontanna Neptuna
Posąg Netuna wieńczący fontannę (2012)
Fragment placu dr. E. Beneša; po prawej fontanna Neptuna (2014)
Fontanna od strony północnej (2017)
Fontanna Neptuna od strony południowej; w tle ratusz (2018)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Památkový katalog, Kašna. Neptunova kašna [online], pamatkovykatalog.cz [dostęp 2026-03-29] (cz.).
- 1 2 3 4 5 Městské informační centrum Liberec, Fontanna Neptuna [online], visitliberec.eu [dostęp 2026-03-29] (pol.).
- ↑ Ivana Bernathova, Před libereckou radnici se po 90 letech vrací Neptunova kašna [online], liberec.rozhlas.cz, 30 lipca 2010 [dostęp 2026-03-29] (cz.).
- ↑ Michael Daněk, Neptunova kašna opět funguje. Její provoz neukončí ani zima, „Liberecká Drbna”, liberecka.drbna.cz, 17 września 2013 [dostęp 2026-03-29] (cz.).