Formicarius

	Formicarius
	Boddaert, 1783
	; Mrówkowód czarnolicy (F. analis)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	tyrankowce
Rodzina	mrówkowody
Rodzaj	Formicarius
	Typ nomenklatoryczny
	Formicarius cayanensis Boddaert, 1783 (= Formicarius colma Boddaert, 1783)
Gatunki
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	7 gatunków – zobacz opis w tekście

Formicarius – rodzaj ptaków z rodziny mrówkowodów (Formicariidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w krainie neotropikalnej – Ameryce Południowej i Centralnej oraz w południowym Meksyku^[2].

Morfologia

Długość ciała 17–19 cm, masa ciała 38–82 g^[3].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1783 roku holenderski przyrodnik Pieter Boddaert w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Tabela iluminowanych tablic historii naturalnej autorstwa pana D’Aubentona^[1]. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie)^[4] mrówkowód rudogłowy (F. colma).

Etymologia

Formicarius: łac. formicarius ‘na mrówki’, od formicarium ‘mrowisko’, od formica ‘mrówka’^[5].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[6]:

Formicarius rufifrons Blake, 1957 – mrówkowód rudoczelny
Formicarius colma Boddaert, 1783 – mrówkowód rudogłowy
Formicarius rufipectus Salvin, 1866 – mrówkowód rdzawopierśny
Formicarius moniliger P.L. Sclater, 1857 – mrówkowód meksykański
Formicarius nigricapillus Ridgway, 1893 – mrówkowód czarnogłowy
Formicarius destructus E. Hartert, 1898 – mrówkowód zaroślowy
Formicarius analis (d’Orbigny, 1836) – mrówkowód czarnolicy

Przypisy

1 2 P. Boddaert: Table des Planches Enluminéez d'Histoire Naturelle de M. D’Aubenton. Utrecht: [s.n.], 1783, s. 43–44, 50. (fr.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Antthrushes, antpittas, gnateaters, tapaculos, crescentchests. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-02-02]. (ang.).
↑ D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Antthrushes (Formicariidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Formicarius, DOI: 10.2173/bow.formic2.01 [dostęp 2025-10-19] (ang.).
↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 26. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2025-10-19] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Formicariidae Gray,GR, 1840 - mrówkowody - Ant-Thrushes (wersja: 2025-10-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-10-19].

[autor-1] 1 2 P. Boddaert: Table des Planches Enluminéez d'Histoire Naturelle de M. D’Aubenton. Utrecht: [s.n.], 1783, s. 43–44, 50. (fr.).

[ioc-2] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Antthrushes, antpittas, gnateaters, tapaculos, crescentchests. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-02-02]. (ang.).

[botw-3] D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Antthrushes (Formicariidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Formicarius, DOI: 10.2173/bow.formic2.01 [dostęp 2025-10-19] (ang.).

[gray-4] G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 26. (ang.).

[5] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2025-10-19] (ang.).

[mk-6] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Formicariidae Gray,GR, 1840 - mrówkowody - Ant-Thrushes (wersja: 2025-10-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-10-19].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]