Fosbury Flop

Dick Fosbury wykonujący skok swoją techniką podczas eliminacji do olimpiady w 1968

Fosbury flop (flop Fosbury’ego)[1] – technika skoku wzwyż polegająca pokonywaniu poprzeczki plecami do niej po rozbiegu[2]. Została spopularyzowana przez amerykańskiego skoczka wzwyż Dicka Fosbury’ego, który dzięki tej technice zdobył złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w 1968 w Meksyku[3].

Technika

We flopie Fosbury’ego technika zaczyna się od rozbiegu; stosuje się bieg w kształcie litery J, co pozwala na wygenerowanie siły odśrodkowej, która pomaga skoczkowi zainicjować obrót wokół własnej osi, co ułatwia przejście do pozycji tyłem do poprzeczki. Rozbieg najczęściej składa się z 8–12 kroków. We flopie środek ciężkości ciała znajduje się w okolicy pępka zawodnika. Technika ta umożliwia przeskoczenie poprzeczki, mimo że środek ciężkości znajduje się poniżej niej w momencie jej pokonywania, dzięki temu skoczek bardzo silnie wygina swój kręgosłup w „łuk” i przechodzi przez poprzeczkę segmentami. Skoczek najpierw przechodzi barkami, później plecami, a na końcu nogami[4][5].

Obraz przedstawiający tor środka ciężkości w technice Fosbury Flop
Przechodzenie przez poprzeczkę segmentami

Różnice między innymi technikami

W innych metodach skoczek musiał wynieść cały środek ciężkości ponad poprzeczkę, co wymagało większego użycia siły i energii odbicia. Techniką wymagającą wyniesienia środka ciężkości ponad poprzeczkę jest technika nożycowa. Różnica jest też w rozbiegu, w technice nożycowej rozbieg odbywa się pod kątem ostrym (zwykle 30–50 stopni), natomiast we flopie Fosbury’ego jest to bieg w kształcie litery J[6].

Są także inne techniki, takie jak Western Roll lub styl przerzutowy natomiast wszystkie są mniej wydajne od flopa Fosbury’ego, ponieważ środek ciężkości jest wyżej niż we flopie[7][8].

Kontrowersje związane z techniką

Początkowo technika budziła mieszane odczucia wśród trenerów i lekarzy sportowych. Obawiano się, iż lądowanie na plecach (zamiast na nogach jak w technice nożycowej) może prowadzić do poważnych kontuzji kręgosłupa, a nawet paraliżu. Obawy okazały się nietrafne, a lądowanie na miękkim podłożu było bezpieczne[2].

Kontrowersje dotykały nie tylko aspektu bezpieczeństwa, ale także aspektu estetycznego. Krytycy pisali, że styl wygląda jak „ryba wyrzucona na brzeg”. Twierdzili, że Dickowi Fosbury’emu nie uda się spopularyzować techniki[2].

Fosbury Flop współcześnie

Obecnie technika dominuje wśród lekkoatletów, a najwyższy skok wzwyż został wykonany techniką Fosbury’ego przez kubańskiego skoczka, Javiera Sotomayora z wynikiem 2,45 m. Rekordzistą Polski jest Artur Partyka z wynikiem 2,38 m, również uzyskanym techniką Fosbury flop[9].

Iryna Heraszczenko przeskakująca nad poprzeczką techniką Fosbury Flop

Przypisy

  1. ↑ Dick Fosbury. Flopem do historii [online], Rzeczpospolita [dostęp 2026-02-06].
  2. 1 2 3 The Fosbury Flop – A Game-Changing Technique | Lemelson [online], invention.si.edu [dostęp 2026-02-06] (ang.).
  3. ↑ Nie żyje Dick Fosbury. Mistrz olimpijski miał 76 lat. Wszoła: zrewolucjonizował światowy skok wzwyż [online], Polskie Radio 24 [dostęp 2026-02-06].
  4. ↑ Rose Eveleth, The Physics of the Olympic High Jump [online], Scientific American, 1 sierpnia 2012 [dostęp 2026-02-06] (ang.).
  5. ↑ Saralyn Cruickshank, Students get an in-depth look at the many ways the laws of physics affect sports [online], The Hub, 25 stycznia 2018 [dostęp 2026-02-06] (ang.).
  6. ↑ How to Coach the Scissors – Scissors Drill Progression for High Jump – Athletics Coach by Australian Athletics [online], Athletics Coach [dostęp 2026-02-06] (ang.).
  7. ↑ High Jump technique | Greatest Sporting Nation [online], www.greatestsportingnation.com [dostęp 2026-02-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-30] (ang.).
  8. ↑ Utathya Nag, High jump rules and techniques: From competition format to the legendary Fosbury Flop [online], 6 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-06] (ang.).
  9. ↑ Maciej Petruczenko, Nie żyje mistrz olimpijski. Całkowicie zrewolucjonizował swoją dyscyplinę [online], Przegląd Sportowy, 14 marca 2023 [dostęp 2026-02-18] (pol.).

Bibliografia