Fosfofilit
![]() Kryształ fosfofilitu; pochodzenie: Cerro de Potosí (Cerro Rico), Boliwia | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny | |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
3–3,5[1] |
| Przełam |
muszlowy, nierówny[2] |
| Łupliwość |
doskonała, wyraźna, dokładna[2] |
| Pokrój kryształu |
słupkowy, tabliczkowy[2] |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny[2] |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna[1] |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[2] |
| Gęstość |
3,1 g/cm³[2] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa | |
| Rysa |
biała[2] |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,59–1,62 (dwuosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,021[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
8.CA.40[1] |
Fosfofilit – minerał, uwodniony fosforan cynku. Nazwa pochodzi od jego składu chemicznego (fosforan) i greckiego słowa fyllon = liść, odnoszącego się do jego wyglądu[3].
Fosfofilit jest wysoko ceniony przez kolekcjonerów ze względu na swoją rzadkość i delikatny, niebiesko-zielony kolor. Jest nieczęsto obrabiany, ponieważ jest kruchy i łamliwy, a duże kryształy są zbyt cenne, by je podzielić[4]. Jest minerałem przezroczystym do półprzezroczystego[1].
Występuje w pegmatytach bogatych w fosfor, produkt przeobrażenia fosforanów pierwotnych w obecności utleniających się kruszców cynku[2].
Najwyższej jakości kryształy fosfofilitu pochodzą z Potosí w Boliwii, ale już się go tam nie wydobywa. Występuje on także w New Hampshire (Stany Zjednoczone) i Hagendorf (Bawaria, Niemcy)[1]. Często znajdowany jest wspólnie z chalkopirytem, wiwanitem, kwarcem, sfalerytem, pirytem, syderytem, hopeitem, rockbridgeitem i tryfilitem[5][2][1].

Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Phosphophyllite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-05] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 212, ISBN 978-83-7073-816-7.
- ↑ Phosphophyllite. [dostęp 2017-12-09].
- ↑ Cally Hall: Gemstones. Wielka Brytania: Dorling Kindersley, 1994, s. 127. ISSN 0-7513-1026-3.
- ↑ The mineral phosphophyllite. Amethyst Galleries, Inc. [dostęp 2017-12-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-10-17)].
