Franciszek Machowski

Franciszek Machowski
podpułkownik artylerii podpułkownik artylerii
Pełne imię i nazwisko

Franciszek Władysław Machowski

Data i miejsce urodzenia

1 grudnia 1893
Niechobrz

Data i miejsce śmierci

9–11 kwietnia 1940
Katyń

Przebieg służby
Lata służby

1914–1940

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

35 Dywizja Piechoty

Stanowiska

dowódca artylerii dywizyjnej

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Franciszek Władysław Machowski (ur. 1 grudnia 1893 w Niechobrzu, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Wincentego urodzony 1 grudnia 1893 w Niechobrzu, w ówczesnym powiecie rzeszowskim Królestwa Galicji i Lodomerii[1][2][3][4]. W latach 1906–1914 uczęszczał do c. k. Gimnazjum I w Rzeszowie[5][6]. Jako uczeń gimnazjum należał do Związku Strzeleckiego[5].

14 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich[5][7]. W 1915 w Wiedniu zdał maturę[5]. Od 1 września 1915 służył w 1 baterii 1 pułku artylerii[3]. Od 23 września tego roku do 8 października 1916 w służbie polowej[3]. Uczestniczył w walkach nad Styrem, pod Kostiuchnówką, Wołczeckiem, Nową Rudą, Stobychwą, Rudką Miryńską i Sitowiczami[3]. Wiosną 1917 wykazany we wniosku komendy 1 pułku artylerii LP o odznaczenie austriackim Krzyżem Wojskowym Karola[3]. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) został internowany w Bustyaháza, a w marcu 1918 wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii[5].

3 listopada 1918 w Żurawicy wstąpił do Wojska Polskiego[5]. 18 marca 1919 jako podoficer byłych Legionów Polskich służący w 1 pułku artylerii polowej Legionów został mianowany z dniem 1 marca 1919 podporucznikiem artylerii[8]. 17 września 1919 został przeniesiony do Szkoły Podoficerskiej w Przemyślu[9]. W 1920 dowodził baterią wałową na linii Warszawa-Radzymin[1]. 1 czerwca 1921 był odkomenderowany z 1 pułku artylerii polowej Legionów na stały kurs artylerii w Toruniu[10]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 344. lokatą w korpusie oficerów artylerii[11][12][13]. W latach 1923–1925 służył w 2 pułku artylerii górskiej w Przemyślu, a po jego rozformowaniu został przeniesiony do 10 pułku artylerii ciężkiej w tym samym garnizonie[14][15]. 12 kwietnia 1927 prezydent RP nadał mu stopień majora z dniem 1 stycznia 1927 i 57. lokatą w korpusie oficerów artylerii[16][17]. W listopadzie 1927 został przeniesiony z 10 pac do kadry oficerów artylerii z równoczesnym przydziałem do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu na stanowisko referenta[18][19]. W lipcu 1929 został przeniesiony do 13 pułku artylerii polowej w Równem na stanowisko dowódcy III dywizjonu detaszowanego w Łucku[20][21]. 17 stycznia 1933 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1933 stopień podpułkownika w korpusie oficerów artylerii i 15. lokatą[22][23][24]. W marcu 1934 został przeniesiony do 8 pułku artylerii lekkiej w Płocku na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[25]. W 1938 zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „I zastępca dowódcy pułku”[26]. W kwietniu 1939 został przeniesiony do Dowództwa Obszaru Warownego „Wilno” na stanowisko szefa artylerii. 1 września 1939 został wyznaczony na stanowisko dowódcy artylerii dywizyjnej 35 Dywizji Piechoty[27].

W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli. 28 października 1939 przebywał w obozie jenieckim NKWD w Putywlu skąd 3 listopada 1939 przybył do obozu jenieckiego NKWD w Kozielsku[2]. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego (lista nr 015/2 z 5 kwietnia 1940)[2]. Między 9 a 11 kwietnia 1940 zamordowany w Katyniu i tam pogrzebany[2]. Od 28 lipca 2000 spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.

Był żonaty, miał dwóch synów[1][5].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownika[28]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 367.
  2. 1 2 3 4 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 498.
  3. 1 2 3 4 5 6 Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Machowski Franciszek Władysław. [w:] Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 [on-line]. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2025-11-18].
  4. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-11-18].
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Olech 1992 ↓, s. 332.
  6. ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 49.
  7. ↑ Sprawozdanie 1916 ↓, s. 12.
  8. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 36 z 1 kwietnia 1919, poz. 1148.
  9. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 92 z 14 października 1919, poz. 3430.
  10. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 277.
  11. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 198.
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 819.
  13. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 743.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 777.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 697.
  16. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927, s. 120.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 457.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927, s. 305.
  19. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 433.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929, s. 193.
  21. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 681.
  22. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 18 stycznia 1933, s. 2.
  23. 1 2 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 181.
  24. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 158, w marcu 1939 zajmował 11. lokatę.
  25. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 163.
  26. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 727.
  27. ↑ Dowódcy piechoty i artylerii dywizyjnej w czasie wojny. dws.org.pl. [dostęp 2025-11-19].
  28. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  29. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 218, poz. 296 (ISAP)
  30. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 363.
  31. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-11-18].
  32. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-11-18].
  33. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 54 z 11 grudnia 1922, s. 903.
  34. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 158.
  35. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-11-18].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.