Franciszek Ogarek
 kapitan żandarmerii | |
| Pełne imię i nazwisko |
Franciszek Michał Ogarek |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
17 września 1895 |
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
do 1940 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
     | |
Franciszek Michał Ogarek (ur. 17 września 1895 w Żabnie, zm. 9–11 kwietnia[1] 1940 w Kalininie) – kapitan żandarmerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.
Biografia
Syn Michała Jana i Marii urodzony 17 września 1895 w Żabnie[2]. Uczył się w bocheńskim gimnazjum[3], które ukończył w 1914, a następnie studiował medycynę[4].
W 1919 był powiatowym dowódcą żandarmerii w Bochni[1][2]. W latach 30. XX w. uzyskał tytuł magistra praw na Uniwersytecie Lubelskim[5].
Przez wiele lat pełnił funkcję kwatermistrza 2 dywizjonu żandarmerii w Lublinie[2][a]. W czasie kampanii wrześniowej 1939 pełnił służbę w Ośrodku Zapasowym Żandarmerii[1].
W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do niewoli sowieckiej i został osadzony w obozie jenieckim w Ostaszkowie[1]. 8 lub 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Kalinińskiego (lista wywózkowa nr 016/2 z 5 kwietnia 1940)[1][2]. Między 9 a 11 kwietnia 1940 został zamordowany w Kalininie (obecnie Twer)[1][2]. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie na terenie leśnym, w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 2 września 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje[6][7].
5 października 2007 Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora[8]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Był mężem Weroniki Tropaczyńskiej-Ogarkowej (1909–1957), pisarki i działaczki ruchu ludowego i oświatowego, oraz ojcem Haliny Ogarek-Czoj (1931–2004), koreanistki[9]. Mieszkał w Lublinie[1].
Ordery i dznaczenia
- Medal Niepodległości – 29 grudnia 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[10][11]
- Srebrny Krzyż Zasługi[2]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[2]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[2]
- Brązowy Medal za Długoletnią Służbę[2]
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Według niezweryfikowanych informacji porucznik Franciszek Ogarek był w 1919 r. inwalidą wojennym bez nogi, który został oficerem inspekcyjnym w Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu, a w listopadzie 1920 r. – tamtejszym komendantem (z komentarza na FB). Jakiś Franciszek Ogarek był też w 1927 r. kierownikiem SRI Dowództwa Floty.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Убиты в Калинине 2019 ↓, s. 132.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Księga Cmentarna Miednoje 2006 ↓, s. 635.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Bochni za rok szkolny 1912. Kraków: 1912, s. 47.
- ↑ Ludwik Czerny. List zza oceanu. „Wiadomości Bocheńskie”. 2 (109), s. 29, 2016. Bochnia: Stowarzyszenie Bochniaków i Miłośników Ziemi Bocheńskiej. ISSN 1426-1952.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935, s. 106.
- ↑ Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje. Niemy świadek sowieckiego bestialstwa - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-01-27].
- ↑ Cmentarze katyńskie [online] [dostęp 2025-01-28] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Anna Diniejko. Wspomnienia o doktor Halinie Ogarek-Czoj (1931–2004). „Azja-Pacyfik”. T. 16, s. 231, 2013. Toruń: Towarzystwo Azji i Pacyfiku. ISSN 1643-692X. [dostęp 2023-08-17].
- ↑ M.P. z 1933 r. Nr 27, poz. 41 (ISAP).
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 19 marca 1934, s. 115.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Zuzanna Gajowniczek, Bernadetta Gronek, Bernard Kayzer: Miednoje. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Grzegorz Jakubowski (red.). T. 2 M–Ż. Warszawa: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2006. ISBN 83-89474-06-9.
- Убиты в Калинине, захоронены в Медном: Księga Pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Ostaszkowie, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). T. 2: Биограммы польских военнопленных M–Я. Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2019. ISBN 978-5-6041921-5-3.
Linki zewnętrzne
- Kartka pocztowa, napisana 10 kwietnia 1916 roku przez jeńca wojennego.... Życie codzienne żołnierza piechoty Austro-Węgier. Facebook, 2019-10-30. [dostęp 2023-08-17]. (Kartka do Franciszka Ogarka na adres w Bochni, przeadresowania na szpital garnizonowy w Baden bei Wien.)
- Przedwojenna wizytówka Franciszek Ogarek porucznik. archiwum.allegro.pl. [dostęp 2023-08-17]. (Data: 19.04.1919)
- Kapitan Franciszek Ogarek, w 1939 r. kwatermistrz 2 Dywizjonu Żandarmerii (na zdjęciu wraz z żoną). Pinterest. [dostęp 2023-08-17].
- Dzisiaj drugi kadr wykonany przed Posterunkiem Żandarmerii w Kraśniku 19.09.1936 roku, ze zbiorów Pana Jerzego Janusa. Kraśnik i okolice na starej fotografii. Facebook, 2020-03-19. [dostęp 2023-08-17]. (Kraśnik, 2 poł. l. 30 XX w. Posterunek Żandarmerii Wojskowej. Stoją od lewej: wachmistrz Franciszek Bałys – komendant posterunku, jego żona Maria z synem Zdzisławem, kapitan żandarmerii Franciszek Ogarek oraz żandarmi Kubina i Pietrzela.)
- 27.12.1937, Lublin, Polska. Kapitan Wojska Polskiego Franciszek Ogarek, z córką Halinką. Fot. NN. foto.karta.org.pl. [dostęp 2023-08-17].