Franciszek Szanior
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
6 października 1853 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 lutego 1945 |
| Zawód, zajęcie | |
| Miejsce zamieszkania | |
| Odznaczenia | |
 | |
Franciszek Szanior (ur. 6 października 1853 w Warszawie, zm. 5 lutego 1945 w Kamieńsku) – polski ogrodnik, działający głównie w Warszawie.
Życiorys
Po ukończeniu Gimnazjum Realnego w Warszawie praktykował w Ogrodzie Pomologicznym (w 1871 roku) i Ogrodzie Botanicznym w Warszawie. Studiował w paryskiej Szkole Hodowli Drzew, którą ukończył wraz z Edmundem Jankowskim w 1874.
Około 1877 roku został rekomendowany przez Jerzego Aleksandrowicza prezydentowi Warszawy Sokratesowi Starynkiewiczowi na stanowisko głównego ogrodnika miasta Warszawy[1]. Pracował na tym stanowisku do 1906 roku. Założył park Ujazdowski (1893–1896) i park Skaryszewski (1905–1922) w Warszawie. Przekształcił Ogród Saski (od 1877)[1] i Ogród Krasińskich (1891–1895)[2]. Był projektantem dwóch typów charakterystycznych kutych nitowanych ławek ustawianych w warszawskich parkach i na ulicach. Obsadził drzewami wiele warszawskich ulic[3].
Realizował również projekty poza Warszawą. Założył park w podarowanym Henrykowi Sienkiewiczowi majątku w Oblęgorku. Wraz z Walerianem Kronenbergiem zaprojektował park krajobrazowy przy pałacu Sobańskich w Guzowie. Na przełomie XIX/XX w. nadzorował przebudowę parku pałacowego w Opinogórze[4]. Powiększył, przekształcił i uporządkował na początku XX w. park Miejski w Kaliszu, nadając mu kształt dojrzałego stylu angielskiego. Przekształcił i zmodernizował w 1908 parki podjasnogórskie w Częstochowie.
W swoich projektach wzorował się na angielskich parkach krajobrazowych. Wraz z Edmundem Jankowskim założył w 1879 pierwsze polskie specjalistyczne czasopismo ogrodnicze „Ogrodnik Polski”. Był także nauczycielem kwiaciarstwa w działającej przy Ogrodzie Pomologicznym Szkole Ogrodniczej[5].
Pełniąc funkcję inspektora ogrodów i plantacji warszawskich w czerwcu 1899 otrzymał złoty medal na wystawie ogrodniczej w Petersburgu[6].
W 1926 założył Park Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ostrowcu Świętokrzyskim. W 1916 zaprojektował park miejski im. H. Sienkiewicza we Włocławku. Założył na początku XX w. 8-hektarowy park w posiadłości Zamoyskich w Jabłoniu.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936)[7]
Galeria
Park Ujazdowski w Warszawie
Park Skaryszewski w Warszawie
Ogród Saski w Warszawie
Ogród Krasińskich w Warszawie
Park pałacowy w Guzowie
Park Miejski w Kaliszu
Parki podjasnogórskie w Częstochowie
Przypisy
- 1 2 Edmund Jankowski: Wspomnienia ogrodnika. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972, s. 116.
- ↑ Miejska strona Ogrodu
- ↑ Edmund Jankowski: Wspomnienia ogrodnika. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972, s. 118.
- ↑ Strona Muzeum Romantyzmu
- ↑ Edmund Jankowski: Wspomnienia ogrodnika. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972, s. 93.
- ↑ Kronika. „Przegląd Polityczny, Społeczny i Literacki”. Nr 134, s. 2, 14 czerwca 1899.
- ↑ M.P. z 1936 r. Nr 263, poz. 468 (ISAP) „za zasługi na polu rozwoju kultury ogrodniczej”.