Franciszek Tatula
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość |
polska |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki |
sztuki plastyczne |
| Epoka |
nowożytność |
| Odznaczenia | |
 | |
Franciszek Tatula (ur. 21 marca[1] 1889[2] we wsi Ławica, obecnie dzielnicy Poznania[1], zm. 25 marca[1] 1946[2] w Poznaniu[1]) – polski artysta malarz[2], twórca pocztówek, rycin i obrazów Poznania. Działacz Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego[1].
Życiorys
Studiował na Hochschule für Grafik und Buchkunst Leipzig w Lipsku (1909–1910), Akademii Sztuk w Berlinie (1909, 1911–1913) oraz Akademii Sztuk Pięknych w Monachium (1917)[1][3].
Podczas I wojny światowej został zwolniony ze służby wojskowej. Projektował wówczas barwne pocztówki o wydźwięku patriotycznym. W 1918 wrócił do Poznania, gdzie wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego. W swoim mieszkaniu ukrywał jej założyciela, Wincentego Wierzejewskiego. Dla dezerterów z armii niemieckiej podrobił kilkadziesiąt książeczek wojskowych[3].
W okresie międzywojennym przedstawiał swoje prace m.in. w Muzeum Wielkopolskim w Poznaniu, na Powszechnej Wystawie Krajowej, w Warszawie. W latach 1925–1929 tworzył pocztówki prezentujące Poznań. Malował widoki także innych miast, głównie wielkopolskich (m.in. Gniezna, Kruszwicy), tematykę morską (widoki Gdyni)[3]. Dwie z jego grafik stanowiły ozdobę w kabinach klasy turystycznej MS Piłsudski[1][3].
W początkowym okresie tworzył litografię monochromatyczną i barwną, następnie zaś akwaforty, łącząc je czasami z innymi technikami, np. akwatintą. Z czasem skupił się na grafice artystycznej. Przez całe życie wykonywał rysunki oraz ilustracje do książek i czasopism, projektował plakaty, telegramy ozdobne, nalepki i ulotki. Przed 1939 przestał tworzyć z powodu paraliżu. Większość jego dzieł spłonęła w lutym 1945 podczas bitwy o Poznań[3].
Należał do powstałego w 1909 poznańskiego Stowarzyszenia Artystów (prezentował prace w latach: 1921, 1923–1924)[3]. Członek dożywotni Towarzystwa Sztuk Pięknych w Poznaniu, w którym wystawiał swoje prace (m.in. 1919–1922, 1925, 1927)[3][4]. Należał także do Stowarzyszenia Harcerzy Artystów Plastyków w Poznaniu[3].
Najwięcej z jego dorobku artystycznego zachowało się w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu[1][3]. Jego prace znajdują się także w: Muzeum Narodowym w Warszawie, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy oraz zbiorach prywatnych w Puszczykowie[3].
Życie prywatne
Syn robotnika Stanisława i Franciszki z domu Dorna. Od 6 kwietnia 1921 jego żoną była Marianna z domu Turska. Nie miał potomstwa[1][3].
Odznaczenia
- Medal Niepodległości (1932)[3]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Janusz Karwat, Marek Rezler (red.), Encyklopedia Powstania Wielkopolskiego, Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury, 2018, s. 367, ISBN 978-83-65772-52-7.
- 1 2 3 Janusz Karwat, Problematyka Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 w wybranych dziedzinach kultury (w literaturze i twórczości plastycznej), „Studia Europaea Gnesnensia”, 11, 2015, s. 97–122, DOI: 10.14746/seg.2015.11.5 (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Jarosław Mulczyński, Polski Słownik Biograficzny, Warszawa Kraków: Instytut historii PAN, 2017, s. 633–634, ISBN 978-83-86301-01-0.
- ↑ Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 747.