Franz Joseph Spribille

Franz Joseph Spribille
Data i miejsce urodzenia

29 stycznia 1841
Czarnocin

Data i miejsce śmierci

13 stycznia 1921
Wrocław

Zawód, zajęcie

nauczyciel, botanik

Alma Mater

Königliche Universität Breslau

Franz Joseph Spribille (ur. 29 stycznia 1841 w Czarnocinie, zm. 13 stycznia 1921 we Wrocławiu) – niemiecki nauczyciel pracujący na terytorium współczesnej Polski; botanik, specjalizujący się w badaniach nad jeżynami (Rubus).

Życiorys

Urodził się w śląskiej rodzinie rolniczej. Nazwisko Spribille jest przypuszczalnie zlatynizowaną formą nazwiska Przybyła[1]. W latach 1852–1861 uczęszczał do gimnazjum w Gliwicach, a w latach 1861–1866 studiował na wydziale teologiczno-filozoficznym Königliche Universität Breslau. Pracował jako nauczyciel języków łacińskiego, greckiego, niemieckiego i polskiego[2] m.in. w Śremie i Inowrocławiu[3]. W 1890 nadano mu tytuł profesora. Po przejściu na emeryturę w 1908 przeniósł się do Wrocławia[4].

Prace naukowe

Badania Spribillego dotyczyły flory okolic, które zamieszkiwał[5]; pozostawił zbiory zielnikowe[6]. Jego głównym tematem badań była jednak batologia, czyli nauka o jeżynach (Rubus), w szczególności ich mikrotaksonomii czyli rozpoznaniu systematycznym na poziomie mikrogatunków. Według International Plant Names Index opublikował 54 nazwy, z czego większość w obrębie rodzaju Rubus[7]. Zielnik Spribillego zachował się we Wrocławiu (herbarium WRSL)[2].

Według monografii jeżyn Polski Jerzego Zielińskiego na terenie Polski występują następujące gatunki opisane przez Spribillego[8]:

  • jeżyna krótkopręcikowa[9] Rubus capricollensis (Sprib.) Sprib.[10];
  • jeżyna gliwicka[9] Rubus glivicensis (Sprib. ex Sudre) Sprib.[11], opisana z Gliwic;
  • jeżyna świerząbkowata[9] Rubus charerophylloides Sprib.[12];
  • jeżyna poznańska[9] Rubus posnaniensis Sprib.[13];
  • jeżyna trójlistkowa[9] Rubus oboranus (Sprib.) Sprib.[14];
  • jeżyna Pfuhla[9] Rubus pfuhlianus Sprib.[15];
  • jeżyna Holzfussa[9] Rubus holzfuszii Sprib.[16], opisana z okolic Strzelec Opolskich;
  • jeżyna ostrowska[9] Rubus ostroviensis Sprib.[17], opisana z okolic Ostrowa Wielkopolskiego;
  • jezyna siemianicka[9] Rubus siemianicensis Sprib.[18], opisana z okolic Siemianic;
  • jeżyna notecka[9] Rubus czarnunensis Sprib.[19], opisana z okolic Czarmunia;
  • jeżyna podgórska[9] Rubus fabrimontanus (Sprib.) Sprib.[20], opisana z okolic Jeleniej Góry;
  • jeżyna dolnośląska[9] Rubus dollnensis Sprib.[21], opisana z Gór Sowich.

Natomiast na jego cześć nazwano jeżynę Spribillego[9] Rubus spribillei (Pfuhl ex Sprib.) Kulesza[22], opisaną z okolic Śremu.

Przypisy

  1. ↑ Ryszard M. Remiszewski. Spribille i jego jeżyna gliwicka. „Na Szlaku. Magazyn turystyczno-krajoznawczy”. R. XL (e-236 (432)), s. 48-49, czerwiec 2026. Oddział Wrocławski PTTK. ISSN 1230-9931.
  2. 1 2 H.E. Weber, Batologi Europaei, breviter illustrati et descripti [online], Flora Deutschlands, 2009, s. 1–46 (niem.).
  3. ↑ Georg-August-Universität Göttingen- Öffentlichkeitsarbeit, S - Georg-August-University Göttingen [online], Georg-August Universität Göttingen [dostęp 2023-05-27] (niem.).
  4. ↑ H. Harms, Franz Joseph Spribille, „Verhandlungen des Botanischen Vereins für die Provinz Brandenburg”, 64, 1922, s. 148–149 (niem.).
  5. ↑ Biologie / Autoren / Beteiligte - [1-17] [online], sammlungen.ub.uni-frankfurt.de [dostęp 2023-05-27].
  6. ↑ Spribille, Franz Joseph (1841-1921) on JSTOR, plants.jstor.org, DOI: 10.5555/al.ap.person.bm000379433 [dostęp 2023-05-27].
  7. ↑ Spribille, Franz Joseph | International Plant Names Index [online], ipni.org [dostęp 2023-05-27].
  8. ↑ Jerzy Zieliński, The genus Rubus (Rosaceae) in Poland, Krakow: W. Szafer Institute of Botany, 2004, ISBN 978-83-89648-10-5.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 150-157, ISBN 978-83-62975-45-7.
  10. ↑ Rubus capricollensis | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  11. ↑ Rubus glivicensis | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  12. ↑ Rubus chaerophylloides | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  13. ↑ Rubus posnaniensis | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  14. ↑ Rubus oboranus | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  15. ↑ Rubus pfuhlianus | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  16. ↑ Rubus holzfuszii | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  17. ↑ Rubus ostroviensis | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  18. ↑ Rubus siemianicensis | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  19. ↑ Rubus czarnunensis | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  20. ↑ Rubus fabrimontanus | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  21. ↑ Rubus dollnensis | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].
  22. ↑ Rubus spribillei | International Plant Names Index [online], www.ipni.org [dostęp 2023-05-29].