Fred Elizalde

Fred Elizalde, właśc. Federico Elizalde (ur. 12 grudnia 1907 w Manili, zm. 16 stycznia 1979 tamże) – filipiński pianista, bandlider, dyrygent i kompozytor pochodzenia hiszpańskiego. Był związany z jazzem, muzyką taneczną i muzyką koncertową. W drugiej połowie lat 20. XX wieku działał w Wielkiej Brytanii, gdzie prowadził jedną z ważniejszych ówczesnych orkiestr taneczno-jazzowych^[1][2].

Pochodził z rodziny hiszpańskiej osiadłej na Filipinach. Kształcił się w konserwatorium w Madrycie, następnie w St Joseph’s College w Londynie i na Uniwersytecie Stanforda w Kalifornii. Początkowo miał studiować prawo, jednak w Stanach Zjednoczonych zainteresował się jazzem i muzyką taneczną; pobierał też lekcje kompozycji u Ernesta Blocha. W 1926 nagrał pierwsze płyty ze swoją Cinderella Roof Orchestra, wydane przez wytwórnię Hollywood^[1][2][3].

Po powrocie do Wielkiej Brytanii studiował na Uniwersytecie Cambridge, lecz wkrótce skoncentrował się na działalności muzycznej. W 1927 dokonywał nagrań z grupą studentów występującą pod nazwami nadawanymi jej przez wytwórnie płytowe jako Fred Elizalde’s Varsity Band lub Fred Elizalde and his Cambridge Undergraduates. W tym samym okresie przygotowywał aranżacje i własne kompozycje łączące elementy jazzu, muzyki tanecznej i muzyki koncertowej^[1][2].

Najważniejszy okres jego działalności jazzowej przypadł na lata 1927–1929, gdy prowadził orkiestrę w londyńskim Savoy Hotel. W zespole grali muzycy brytyjscy i amerykańscy, a repertuar orkiestry obejmował zarówno muzykę taneczną, jak i utwory o wyraźniejszym charakterze jazzowym. Orkiestra występowała także w radiu, a w 1928 r. zwyciężyła w plebiscycie czytelników Melody Maker na najpopularniejszą orkiestrę taneczną. Według autorów Grove Music Online Elizalde odegrał istotną rolę w przybliżaniu brytyjskiej publiczności amerykańskiego sposobu gry jazzowej^[1][2].

Pod koniec 1929 r., po trudnościach organizacyjnych i finansowych związanych m.in. z początkiem wielkiego kryzysu, Elizalde rozwiązał orkiestrę. Na początku lat 30. przesunął punkt ciężkości swojej działalności w stronę dyrygentury i kompozycji. W 1930 r. powrócił na Filipiny, gdzie objął prowadzenie Manila Symphony Orchestra, a następnie działał m.in. we Francji i Hiszpanii. Utrzymywał kontakty z Maurice’em Ravelem i Dariusem Milhaudem, a w Hiszpanii zaprzyjaźnił się z Manuelem de Fallą i studiował u niego^[1][2].

W czasie II wojny światowej przebywał we Francji, gdzie kontynuował pracę kompozytorską. Do jego późniejszych utworów należały m.in. opera Paul Gauguin, koncert skrzypcowy, koncert fortepianowy i muzyka kameralna. W 1948 r. ponownie zamieszkał w Manili; kierował tam Manila Symphony Orchestra, założył Manila Little Symphony Orchestra i objął funkcję prezesa Manila Broadcasting Corporation. Z działalności muzycznej wycofał się w 1974 r.^[1][2]