Frederick Catherwood

Frederick Catherwood (ur. 27 lutego 1799 w London Borough of Hackney, zm. 27 września 1854 na Oceanie Atlantyckim) – angielski artysta, architekt i podróżnik. Sławę zdobył dzięki szczegółowym rysunkom ruin majańskich miast.
Biografia

Uczęszczał do prestiżowej Haberdasher’s School, gdzie poznawał morfologię oraz gramatykę. W wieku szesnastu lat został uczniem architekta i odbywał podróże po Anglii wykonując szkice. W 1820 roku studiował architekturę na Royal Academy of Arts w Londynie, gdzie brał udział w wykładach prowadzonych przez Williama Turnera[1]. W 1821 roku na zaproszenie angielskiego portrecisty Josepha Severna pojechał do Rzymu, gdzie brał udział w pracach wykopaliskowych przy starożytnych zabytkach[2]. W ciągu następnych czternastu lat podróżował po Grecji, Egipcie i Palestynie, szkicując tamtejsze zabytki i budowle. Towarzyszył też Robertowi Hayowi, hrabiemu Tweeddale w jego wyprawie nad Nil jako artysta[3].
Około 1834 roku ożenił się i prawdopodobnie miał troje dzieci[3].
Zyskał renomę artysty topograficznego, a swoją technikę rysunkową udoskonalił wykorzystującą camera lucida. Rysunki panoram Jerozolimy oraz Teb, wysyłał do malarza Roberta Burforda, który wystawiał je na Leicester Square[1].
Po powrocie do Londynu w 1836 roku, poznał amerykańskiego podróżnika i pisarza Johna Lloyda Stephensa z którym się zaprzyjaźnił. Następnie przeniósł się do Nowego Jorku, gdzie otworzył galerię, w której prezentował obrazy namalowane w Jerozolimie[1].
W 1838 roku pewien księgarz zasugerował mu, by wspólnie ze Stephensem, zorganizował wyprawę do Ameryki Środkowej w celu zbadania nowo odkrytych ruin majańskich. Uznali, pomysł za interesujący, więc Stephens zorganizował ekspedycję, która wyruszyła w 1839 roku. Catherwood otrzymywał wynagrodzenie za wykonywanie rysunków, które miały stać się własnością Stephensa. W czasie podróży odwiedzili Copán i Palenque, a następnie Uxmal, Kabáh, Sabactsche, Labnah i Bolonchen. Ponieważ większość z tych stanowisk archeologicznych pozostawała zarośnięta dżunglą, wynajęli robotników, by oczyścili teren. Catherwood, który widział wszystkie starożytne style architektoniczne w rejonie Morza Śródziemnego od razu zauważył, że architektura Majów nie ma związku z żadnym stylem budowlanym ze Starego Świata. Badacze Ameryki Środkowej zazwyczaj uważali, że są to budowle wzniesione przez Greków, Egipcjan lub jedno z zaginionych plemion Izraela. Jako, że Majowie, których spotkał na Jukatanie nie budowali niczego zbliżonego do ruin, które badali uznał, że musiały je wznieść starożytne ludy majańskie[1].
Po powrocie do Nowego Jorku Stephens opublikował w 1841 roku dwutomową książkę Incidents of Travel in Central America, Chiapas and Yucatan, która została zilustrowana setką niewielkich rycin Catherwooda. Publikacja stała się bestsellerem, więc wrócili na Jukatan w 1842 roku, by odwiedzić ruiny w Chichén Itzá oraz Tulum. Rok później wydali kolejną dwutomową publikację, Incidents of Travel in Yucatan ponownie ilustrowaną rycinami Catherwooda[1][3].
Planowali też zająć się ekskluzywnymi publikacjami, przygotowując tom z rycinami przedstawiającymi architekturę Majów, który mógłby dorównać książce The Birds of America Johna Jamesa Audubona. Ponieważ nie udało im się znaleźć wydawców zainteresowanych takim przedsięwzięciem pomysł upadł. W związku z tym Catherwood postanowił kontynuować swoją pracę samodzielnie. Po tym, jak jego galeria w Nowym Jorku spłonęła w pożarze wraz z wieloma rysunkami, wrócił do Londynu i w 1844 roku opublikował Views of Ancient Monuments in Central America.
W czasie kalifornijskiej gorączki złota pod koniec lat 40. XIX wieku przeniósł się do San Francisco, gdzie otworzył sklep z zaopatrzeniem dla górników i poszukiwaczy[4].
Zginał 27 września 1854 roku w katastrofie parowca SS Arctic w wieku 55 lat. Jego statek zderzył się we mgle z francuską jednostką SS Vesta i zatonął[4]. Amerykański litograf Nathaniel Currier wydał w tym samym roku litografię upamiętniającą tę katastrofę, a pośrednio także życie i karierę Catherwooda[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Scientist of the Day - Frederick Catherwood. lindahall.org. [dostęp 2026-04-20]. (ang.).
- ↑ Frederick Catherwood. frederick-catherwood.com. [dostęp 2026-04-20]. (ang.).
- 1 2 3 Literature of Travel and Exploration: An Encyclopedia. Jennifer Speake (red.). Taylor & Francis, 2014, s. 1148. ISBN 978-1-57958-247-0. (ang.).
- 1 2 Frederick Catherwood (1799-1854). archeologia.edu.pl. [dostęp 2026-04-20]. (pol.).
- ISNI: 0000000114533359
- VIAF: 100283356
- ULAN: 500029939
- LCCN: n79069717
- GND: 118519670
- NDL: 001292867
- BnF: 122397386
- SUDOC: 031120482
- NLA: 35026596
- NKC: uk20191049208
- BNE: XX1219649
- NTA: 226205061
- BIBSYS: 1615358755068
- Open Library: OL1108222A
- PLWABN: 9810549925905606
- NUKAT: n2015196891
- OBIN: 38316
- J9U: 987007307091405171
- KRNLK: KAC2018L8555
- WorldCat: E39PBJq6X4kX3KFvJpKmXXBVmd