Friedrich von Bernhardi

Friedrich von Bernhardi
Ilustracja
Friedrich von Bernhardi (1910)
General der Kavallerie General der Kavallerie
Data i miejsce urodzenia

22 listopada 1849
Sankt Petersburg

Data i miejsce śmierci

11 grudnia 1930
Jelenia Góra

Przebieg służby
Lata służby

1869-1918

Siły zbrojne

Armia Cesarstwa Niemieckiego

Stanowiska

Dowódca VII Korpusu Armijnego

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa

Odznaczenia
Order „Pour le Mérite” z Liściem Dębu II Klasa Orderu Orła Czerwonego (Prusy) Order Królewski Korony (Prusy) Krzyż Żelazny (1813) II Klasy Order Lwa Zeryngeńskiego (Badenia) Order Alberta (Saksonia) Krzyż Złoty Orderu Zbawiciela (Grecja) Oficer Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Komandor Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry) Oficer Orderu Korony Rumunii Order wojskowy Marii Krystyny Order Medżydów (Imperium Osmańskie)

Friedrich Adam Julius von Bernhardi (ur. 22 listopada 1849 w Petersburgu, zm. 11 grudnia 1930 w Jeleniej Górze) – niemiecki generał kawalerii i teoretyk wojskowości, syn dyplomaty i historyka Theodora von Bernhardiego[1][2].

Jako autor książki Deutschland und der nächste Krieg (pol. „Niemcy a następna wojna”) z 1912 roku, jest uznawany za jednego z czołowych przedstawicieli niemieckiego militaryzmu i duchowego ojca niemieckiego szowinizmu początku XX wieku[3][4]. W czasie I wojny światowej dowodził V Korpusem Rezerwowym na froncie wschodnim, a następnie jednostkami na froncie zachodnim[5].

Życiorys

Urodził się w Petersburgu jako syn Theodora von Bernhardiego i Charlotte von Krusenstern. W 1869 roku wstąpił do armii pruskiej i walczył w wojnie francusko-pruskiej (1870–1871)[4]. Po ukończeniu kursów w Akademii Wojennej w Berlinie w 1878 roku dołączył do Biura Topograficznego Wielkiego Sztabu Generalnego. Kilkukrotnie przebywał wówczas w Grecji opracowując mapy półwyspu Bałkańskiego. W 1886 roku, w stopniu kapitana (niem. Hauptmann), został oficerem sztabu 15. Dywizji Piechoty[6]. W latach 1891-1894 pełnił funkcję attaché wojskowego w Szwajcarii. Po powrocie do Niemiec został dowódcą 20. Pułku Dragonów[7]. Od 1898 do 1901 roku ponownie służył w Sztabie Generalnym[8] i znalazł się w grupie oficerów opracowujących Plan Schlieffena. Po awansie na generała majora (niem. Generalmajor) w 1901 roku, stanął na czele 31. Brygadzie Kawalerii[9]. Trzy lata później został dowódcą 7. Dywizji Piechoty, co wiązało się z awansem na generała porucznika (niem. Generalleutnant)[10]. Od 1907 roku dowodził VII Korpusem w Münster[11], a w 1909 przeszedł na emeryturę w stopniu generała kawalerii (niem. General der Kavallerie)[5]. P

Pisma i poglądy

Największy rozgłos przyniosła mu książka Deutschland und der nächste Krieg (1912), w której opierając się na zasadach darwinizmu społecznego przedstawiał wojnę jako „biologiczną konieczność” i podstawowe narzędzie polityki międzynarodowej[4]. Uważał, że państwa posiadają naturalne prawo do ekspansji kosztem słabszych narodów, zaś walka zewnętrzna jest kluczowa dla utrzymania siły i zdrowia narodu. Postulował:

  • konieczność zdobycia dla Niemiec „przestrzeni życiowej” (*Lebensraum*) na Wschodzie[4],
  • prowadzenie wojny prewencyjnej wobec Francji i Rosji[4],
  • odrzucenie pacyfizmu i ograniczeń prawa międzynarodowego[4].

Dzięki swej retoryce i apoteozie konfliktu społecznego Bernhardi bywa uważany za duchowego ojca niemieckiego szowinizmu[3], czyli skrajnego nacjonalizmu łączącego bezkrytyczne uwielbienie własnego narodu z wrogością wobec innych grup narodowych. Jego pisma legitymizowały agresywną politykę terytorialną II Rzeszy, inspirowały środowiska konserwatywno-militarystyczne i stały się argumentem propagandowym dla elity wojskowej i politycznej[3].

Odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Encyclopædia Britannica, 12. wydanie. Encyclopædia Britannica Inc., 1922, s. 728–729.
  2. 1 2 Friedrich von Bernhardi. Encyclopædia Britannica. [dostęp 2025-10-14].
  3. 1 2 3 Piotr Mikietyński: Niemiecka droga ku Mitteleuropie. Polityka II Rzeszy wobec Królestwa Polskiego (1914–1916). Kraków: Historia Iagellonica, 2009, s. 263. ISBN 978-83-88737-09-1.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Bernhardi, Friedrich von. 1914-1918-online. [dostęp 2025-10-14].
  5. 1 2 Bernhardi, Friedrich von (preußischer Adel 1872). Deutsche Biographie. [dostęp 2025-10-14].
  6. ↑ Rangliste 1887 ↓, s. 67.
  7. ↑ Rangliste 1895 ↓, s. 332.
  8. ↑ Rangliste 1900 ↓, s. 15.
  9. ↑ Rangliste 1902 ↓, s. 88.
  10. ↑ Rangliste 1905 ↓, s. 59.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Rangliste 1908 ↓, s. 72.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.