Göran Wahlenberg

Göran Wahlenberg
Georg Wahlenberg
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1 października 1780
Skarphyttan

Data i miejsce śmierci

22 marca 1851
Uppsala

Zawód, zajęcie

lekarz
geograf
geolog

Göran Wahlenberg (do 1804 r. Georg Wahlenberg; ur. 1 października 1780 w Skarphyttan koło Filipstad, prowincja Värmland, Szwecja, zm. 22 marca 1851 r. w Uppsali) – szwedzki lekarz, botanik, geograf i geolog, badacz flory Skandynawii, Alp i Karpat.

Życiorys

Po zakończeniu w 1799 studiów filozoficznych poświęcił się całkowicie botanice. W 1801 został mianowany asystentem Królewskiego Towarzystwa Naukowego przy uniwersytecie w Uppsali, gdzie zajmował się głównie tamtejszymi zbiorami przyrodniczymi. W 1807 uzyskał tytuł doktora medycyny, a w 1808 został członkiem Królewskiej Akademii Nauk w Sztokholmie. W 1814 zyskał stopień adiunkta przy zbiorach Królewskiego Towarzystwa Nauk w Uppsali, zaś w 1829 osiągnął pozycję profesora medycyny i botaniki na tamtejszym uniwersytecie.

W pierwszym dziesięcioleciu XIX w. odbył cztery podróże naukowe do Norrlandii i Laponii. W 1813 r. prowadził badania botaniczne i geograficzne w Tatrach (w ich obecnie słowackiej części) oraz w Małej i Wielkiej Fatrze, Górach Choczańskich i Niżnych Tatrach. W Tatrach Wysokich badał m. in. roślinność górnych pięter Doliny Wielickiej; na pamiątkę tych prac szczególnie bujną łąkę alpejską nazwano później „Ogrodem Wahlenberga”[1] (dzisiejszy Wielicki Ogród). W Tatrach Niżnych odwiedził wówczas mityczną Jaskinię Smoczą (słow. Dračia jaskyňa; dziś Demianowska Jaskinia Lodowa)[2]. Wyniki swoich badań opublikował w dziele Flora Carpatorum Principalium (Göttingen 1814).

Przypisy

  1. ↑ Walery Eljasz: Polski Grzebień, w: „Szkice z podróży w Tatry”, w Poznaniu nakładem Tygodnika Wielkopolskiego, Dodatek w Krakowie, nakładem autora, 1874, s. 211
  2. ↑ Oto Miko, Ján Jahn. K historiografii Demänovskej ľadovej jaskyne. „Krásy Slovenska”. LXXVI (7-8/99), s. 23. Klub slovenských turistov. ISSN 0323-0643. (słow.).

Bibliografia

  • Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  • Surowiak-Chandra Zofia: Göran Wahlenberg – badacz gór, przyrodnik i podróżnik, w: „Wierchy”, R.79 (2013), wyd. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK, Kraków 2015, ISSN 0137-6829, s. 39-58.