Göran Wahlenberg
| Data i miejsce urodzenia |
1 października 1780 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
Göran Wahlenberg (do 1804 r. Georg Wahlenberg; ur. 1 października 1780 w Skarphyttan koło Filipstad, prowincja Värmland, Szwecja, zm. 22 marca 1851 r. w Uppsali) – szwedzki lekarz, botanik, geograf i geolog, badacz flory Skandynawii, Alp i Karpat.
Życiorys
Po zakończeniu w 1799 studiów filozoficznych poświęcił się całkowicie botanice. W 1801 został mianowany asystentem Królewskiego Towarzystwa Naukowego przy uniwersytecie w Uppsali, gdzie zajmował się głównie tamtejszymi zbiorami przyrodniczymi. W 1807 uzyskał tytuł doktora medycyny, a w 1808 został członkiem Królewskiej Akademii Nauk w Sztokholmie. W 1814 zyskał stopień adiunkta przy zbiorach Królewskiego Towarzystwa Nauk w Uppsali, zaś w 1829 osiągnął pozycję profesora medycyny i botaniki na tamtejszym uniwersytecie.
W pierwszym dziesięcioleciu XIX w. odbył cztery podróże naukowe do Norrlandii i Laponii. W 1813 r. prowadził badania botaniczne i geograficzne w Tatrach (w ich obecnie słowackiej części) oraz w Małej i Wielkiej Fatrze, Górach Choczańskich i Niżnych Tatrach. W Tatrach Wysokich badał m. in. roślinność górnych pięter Doliny Wielickiej; na pamiątkę tych prac szczególnie bujną łąkę alpejską nazwano później „Ogrodem Wahlenberga”[1] (dzisiejszy Wielicki Ogród). W Tatrach Niżnych odwiedził wówczas mityczną Jaskinię Smoczą (słow. Dračia jaskyňa; dziś Demianowska Jaskinia Lodowa)[2]. Wyniki swoich badań opublikował w dziele Flora Carpatorum Principalium (Göttingen 1814).
Przypisy
- ↑ Walery Eljasz: Polski Grzebień, w: „Szkice z podróży w Tatry”, w Poznaniu nakładem Tygodnika Wielkopolskiego, Dodatek w Krakowie, nakładem autora, 1874, s. 211
- ↑ Oto Miko, Ján Jahn. K historiografii Demänovskej ľadovej jaskyne. „Krásy Slovenska”. LXXVI (7-8/99), s. 23. Klub slovenských turistov. ISSN 0323-0643. (słow.).
Bibliografia
- Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
- Surowiak-Chandra Zofia: Göran Wahlenberg – badacz gór, przyrodnik i podróżnik, w: „Wierchy”, R.79 (2013), wyd. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK, Kraków 2015, ISSN 0137-6829, s. 39-58.
- ISNI: 0000000080029102
- VIAF: 73969032
- LCCN: nr00020017
- GND: 117560952
- LIBRIS: dbqspmqx0z27d0d
- BnF: 12564043s
- SUDOC: 034941711
- SBN: PAVV031268
- NKC: nlk20010097841
- NTA: 161750834
- Open Library: OL2511412A, OL5767805A
- PLWABN: 9810661815905606
- NUKAT: n2006102809
- PTBNP: 1177160
- ΕΒΕ: 253595
- WorldCat: E39PBJxCyVq7GVcBP7MTRWwV4q